Geri Dön

TOTAL DİZ PROTEZİ UYGULANACAK HASTALARDA SANTRAL SENSİTİZASYON VE KRONİK AĞRI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: PROSPEKTİF GÖZLEMSEL ÇALIŞMA

Evaluation of the Relationship Between Central Sensitization and Chronic Pain in Patients Undergoing Total Knee Arthroplasty: A Prospective Observational Study

  1. Tez No: 1012289
  2. Yazar: FATMA SELCAN CANLI GÖKKAYA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. BİRZAT EMRE GÖLBOYU
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Anestezi ve Reanimasyon, Anesthesiology and Reanimation
  6. Anahtar Kelimeler: Total diz protezi, kronik postoperatif ağrı, santral sensitizasyon, nöropatik ağrı, Central Sensitization Inventory, S-LANSS, ağrı fenotiplemesi, Total knee arthroplasty, chronic postsurgical pain, central sensitization, neuropathic pain, Central Sensitization Inventory, S-LANSS, pain phenotyping
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
  10. Enstitü: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET Total Diz Protezi Uygulanacak Hastalarda Santral Sensitizasyon ve Kronik Ağrı Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi: Prospektif Gözlemsel Çalışma Fatma Selcan CANLI GÖKKAYA İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, İzmir, Türkiye, 2026 Amaç: Total diz protezi (TDP) uygulanan hastalarda preoperatif santral sensitizasyon düzeyi ve nöropatik ağrı özelliklerinin postoperatif 3. ay kronik ağrı sonuçları ile ilişkisini fenotipik bir yaklaşımla değerlendirmek ve nöropatik ağrı gelişimi açısından yüksek riskli hastaları preoperatif dönemde belirleyebilecek klinik bir tarama kuralı geliştirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışmaya elektif TDP uygulanan 107 hasta dahil edilmiştir. Preoperatif dönemde tüm hastalara Numerik Derecelendirme Ölçeği (NRS), Santral Sensitizasyon Ölçeği (CSI) ve Self-Report Leeds Assessment of Neuropathic Symptoms and Signs (S-LANSS) uygulanmıştır. Birincil sonlanım postoperatif 3. ay NRS ≥4 ile tanımlanan kronik ağrı varlığı; ikincil sonlanım ise S-LANSS ≥12 ile tanımlanan kronik nöropatik ağrı fenotipi olarak belirlenmiştir. Olgular fenotipik yaklaşımla üç gruba ayrılmış; preoperatif prediktörlerin bu fenotiplerle ilişkisi standart ve Firth penalize lojistik regresyon modelleriyle değerlendirilmiştir. Model performansı AUC ve bootstrap iç doğrulama ile test edilmiş; eksik veriler MICE yöntemiyle tamamlanmıştır. Bulgular: Postoperatif 3. ayda hastaların %33,6'sında kronik ağrı, %11,2'sinde kronik nöropatik ağrı fenotipi saptanmıştır. Preoperatif NRS, kronik nöropatik ağrı gelişimini öngörmede anlamlı bir prediktör olarak saptanmamıştır. Preoperatif CSI skorundaki her 10 puanlık artış nöropatik fenotip riskini 1,78 kat (OR=1,78; %95 GA: 1,08–3,22; p=0,022), preoperatif S-LANSS skorundaki her 1 puanlık artış ise 1,17 kat (OR=1,17; %95 GA: 1,05–1,36; p=0,005) artırmıştır. Bu ilişkiler malignite ve komorbidite yükü için yapılan kovaryat ayarlamalarında korunmuştur. Nöropatik fenotip modelinin ayrım gücü iç doğrulama sonrasında da kabul edilebilir düzeyde kalmıştır (iyimserlik düzeltmeli AUC=0,786). Preoperatif S-LANSS ≥12 ve CSI ≥30 kriterlerini birlikte karşılayan hastalarda (Kural C) nöropatik ağrı riski 4,36 kat artmış (RR=4,36; %95 GA: 1,51–12,58; p=0,008), negatif öngörü değeri %93,8 olarak hesaplanmıştır. Sonuçlar: Preoperatif dönemde ölçülen santral sensitizasyon ve nöropatik ağrı özellikleri, TDP sonrası kronik nöropatik ağrı gelişimini öngörmede anlamlı ve tutarlı prediktörler olarak saptanmıştır. TDP sonrası kronik ağrının fenotipik alt gruplara ayrılarak değerlendirilmesi, preoperatif ölçümlerin öngörüsünü artırmaktadır. Geliştirilen Kural C, preoperatif risk sınıflandırmasında klinisyenlere pratik bir araç sunmaktadır. Bu bulgular, TDP cerrahisinde preoperatif değerlendirmeye santral sensitizasyon ve nöropatik ağrı taramasının eklenmesinin, perioperatif ağrı yönetiminin bireyselleştirilmesine katkı sağlayabileceğini düşündürmektedir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT Evaluation of the Relationship Between Central Sensitization and Chronic Pain in Patients Undergoing Total Knee Arthroplasty: A Prospective Observational Study Fatma Selcan CANLI GÖKKAYA Izmir Katip Celebi University, Faculty of Medicine, Department of Anesthesiology and Reanimation, Medical Specialization Thesis, Izmir, Türkiye, 2026 Aim: This study aimed to evaluate the association of preoperative central sensitization and neuropathic pain characteristics with chronic pain outcomes at 3 months after total knee arthroplasty (TKA) using a phenotypic approach, and to develop a clinical screening rule for identifying patients at high risk of postoperative neuropathic pain. Methods: This prospective observational study included 107 patients undergoing elective TKA. All patients were assessed preoperatively using the Numeric Rating Scale (NRS), Central Sensitization Inventory (CSI), and Self-Report Leeds Assessment of Neuropathic Symptoms and Signs (S-LANSS). The primary outcome was chronic pain, defined as an NRS score ≥4 at postoperative month 3, while the secondary outcome was the chronic neuropathic pain phenotype, defined as an S-LANSS score ≥12. Patients were classified into three phenotypic groups, and the associations between preoperative predictors and these phenotypes were evaluated using standard and Firth penalized logistic regression models. Model performance was assessed using the area under the receiver operating characteristic curve (AUC) and bootstrap internal validation. Missing data were handled using multiple imputation by chained equations (MICE). Results: At postoperative month 3, chronic pain was identified in 33.6% of patients, while 11.2% exhibited a chronic neuropathic pain phenotype. Preoperative NRS was not a significant predictor of neuropathic pain development. Each 10-point increase in the preoperative CSI score was associated with a 1.78-fold increase in the risk of the neuropathic phenotype (OR=1.78; 95% CI: 1.08–3.22; p=0.022), whereas each 1-point increase in the preoperative S-LANSS score increased the risk by 1.17-fold (OR=1.17; 95% CI: 1.05–1.36; p=0.005). These associations remained significant after adjustment for malignancy and comorbidity burden. The neuropathic phenotype model maintained good discriminative performance following internal validation (optimism-corrected AUC=0.786). Patients meeting both preoperative S-LANSS ≥12 and CSI ≥30 criteria (Rule C) had a 4.36-fold higher risk of neuropathic pain (RR=4.36; 95% CI: 1.51–12.58; p=0.008), with a negative predictive value of 93.8%. Conclusion: Preoperatively assessed central sensitization and neuropathic pain characteristics were identified as significant and consistent predictors of chronic neuropathic pain following TKA. Evaluating chronic postoperative pain through phenotypic subgroups improved the predictive value of preoperative assessments. The proposed Rule C provides clinicians with a practical tool for preoperative risk stratification. These findings suggest that incorporating central sensitization and neuropathic pain screening into the preoperative evaluation of patients undergoing TKA may contribute to a more individualized perioperative pain management strategy.

Benzer Tezler

  1. Total diz protezi vakalarında santral rejyonal anestezi tekniklerinin karşılaştırılması

    Başlık çevirisi yok

    ERHAN OLGUN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Anestezi ve ReanimasyonEge Üniversitesi

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. GÜLDEN UĞUR DİZDAR

  2. Total diz protezi uygulanacak hastalarda ameliyat öncesi korku düzeylerinin belirlenmesi

    Determinating the pre-operative fear levels of patients who will undergoing total knee prosthesis surgery

    MEHMET COŞKUN DEMİRATLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HemşirelikTrakya Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÜMMÜ YILDIZ FINDIK

  3. Total diz protezi uygulanacak hastalarda ameliyat öncesi korkunun konfor düzeyine etkisi

    The effect of fear on comfort level before surgery in patients undergoing total knee replacement

    ÖZLEM ÇALIŞKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Genel Cerrahiİstanbul Atlas Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇAĞLA TOPRAK

  4. Total diz artroplastisi uygulanan hastalarda turnike uygulamasının kuadriseps kas gücüne etkisinin izokinetik kas kuvvet testi ölçümü ile değerlendirilmesi

    Tourniquet time effect on the quadriceps muscle strength by using isokinetic dynamometer system which the patients with total knee arthroplasty

    GÖKAY GÖRMELİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2011

    Ortopedi ve TravmatolojiGazi Üniversitesi

    Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİN ERTUĞRUL ŞENER

  5. Total diz protezi cerrahisinde düşük doz hiperbarik veya hipobarik ropivakain ile unilateral spinal anestezi tekniklerinin karşılaştırılması

    Comparison of unilateral spinal anesthesia techniques with hyperbaric or hypobaric ropivacain in total knee replacement surgery

    MEHMET CANTÜRK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Anestezi ve ReanimasyonSağlık Bakanlığı

    Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. BAYAZİT DİKMEN

    UZMAN OYA KILCI