İç denetimin etkinliğini etkileyen faktörler
Factors affecting the effectiveness of internal audit
- Tez No: 1012383
- Danışmanlar: PROF. DR. FATMA LERZAN KAVUT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İç denetimin etkinliği, işletmelerde risklerin yönetilmesi, kontrol süreçlerinin geliştirilmesi ve kurumsal yönetim ilkelerinin uygulanması açısından kritik bir kavramdır. Etkin bir iç denetim, yalnızca mevzuata uyum ve hata tespitinden öteye geçerek, işletmelere değer katan stratejik bir fonksiyon haline gelmektedir. Akademik yazında iç denetimin etkinliğini etkileyen faktörlerin örgütsel, yapısal ve bireysel boyutlarda ele alındığı görülmektedir. Bu faktörler arasında üst yönetim desteği, örgüt kültürü, iç denetim bağımsızlığı gibi kurumsal düzeydeki unsurların yanı sıra, iç denetçilerin yetkinliği, motivasyonu ve iletişim becerileri gibi bireysel özellikler de öne çıkmaktadır. Dolayısıyla iç denetimin etkinliğini belirleyen dinamiklerin incelenmesi hem teorik katkı hem de uygulamaya yönelik yol gösterici sonuçlar açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada, iç denetim, iç denetimin etkinliği ile ilgili kavram ve teorilere yer verilmiştir. Daha sonra iç denetimin etkinliğini etkileyen faktörler ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Araştırmanın teorik temelini kaynak temelli teori oluşturmaktadır. Bu teori çerçevesinde, iç denetimin etkinliği üzerinde etkili olan faktörler, dışsal ve içsel faktörler olarak iki ana başlık altında toplanmıştır. BİST 100 endeksinde işlem gören işletmelerin iç denetim birimlerinin etkinliğini etkileyen faktörler anket çalışmasıyla ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırma, deneysel olmayan nicel bir tarama modeli olarak tasarlanmış ve anket verileri kullanılarak yürütülmüştür. Verilerin analizi öncesinde ölçeklerin güvenilirliği faktör analizi ile sınanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinden elde edilen bulgular, toplam demografik farklılıkları inceleyen analizlerde çoğu değişkende gruplar arası anlamlı fark bulunamamıştır. İç denetim etkinliğini belirleyen faktörler arasındaki ilişkiler ise ardışık bloklar halinde oluşturulan hiyerarşik regresyon analizleriyle incelenmiştir. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre iç denetimin etkinliğini en güçlü biçimde açıklayan değişkenler üst yönetim desteği, örgüt kültürü, iç denetim bağımsızlığı ve iç denetçilerin yetkinliği iken, iç denetçilerin görev karmaşıklığı faktörünün etkisi istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır.
Özet (Çeviri)
The effectiveness of internal audit is a critical concept for managing risks, strengthening control processes, and ensuring the implementation of corporate governance principles in organizations. An effective internal audit goes beyond compliance and error detection, functioning as a strategic mechanism that adds value to organizations. The academic literature emphasizes that the effectiveness of internal audit is influenced by organizational, structural, and individual factors. Among these, top management support, organizational culture, and audit independence stand out at the institutional level, while auditor competence, motivation, and communication skills emerge as key individual characteristics. Therefore, examining the dynamics that determine the effectiveness of internal audit is essential for both theoretical contributions and practical implications. This study first discusses the concepts and theories related to internal audit and its effectiveness, followed by a detailed explanation of the factors affecting effectiveness. The theoretical foundation of the research is based on the resource-based view, under which the influencing factors are categorized as external and internal. A survey was conducted to identify the factors influencing the effectiveness of internal audit units in companies listed on the BIST 100 index. The study was designed as a non-experimental quantitative survey model and carried out using questionnaire data. Prior to the analyses, the reliability of the scales was tested through factor analysis. Findings obtained from the data indicate that most demographic variables did not show significant differences across groups. The relationships among the factors determining internal audit effectiveness were analyzed using hierarchical regression conducted in sequential blocks. The results revealed that the most influential variables explaining internal audit effectiveness were top management support, organizational culture, audit independence, and auditor competence, whereas the effect of task complexity was found to be statistically insignificant.
Benzer Tezler
- İç denetimin etkinliğini etkileyen faktörler
Factors affecting the internal audit effectiveness
KÜBRA OKUTAN
- İç denetimin işletme verimliliği üzerine etkisi: BİST kapsamındaki imalat işletmeleri yöneticilerinin algılarına ilişkin bir araştırma
The effect of internal audit on business productivity: A study on the perceptions of manufacturing business managers under BIST
KÜBRA AKIN TOSUN
- The role of the internal audit in improving corporate governance in Morocco case study: Moroccan public companies
Fas'ta kurumsal yönetimin iyileştirilmesinde iç denetimin rolü örnek olay: Fas halka açık şirketleri
SARA EL GOUMRI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Ekonomiİstanbul Gelişim ÜniversitesiEkonomi ve Finans Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÖCAL
- Türkiye'de yerel yönetimlerin siyasal, yargısal ve idari denetimi
Political, judicial and administrative supervision of local governments in Turkey
TEYMUR KONCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Kamu YönetimiMarmara ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE GÜNER
- The role of robust communication in increasing the effectiveness of internal audit in the digital era: The case of Uganda
Uganda'da iç denetimin etkinliğini artırmada güçlü iletişimin rolü: Dijital çağda
SWABRA YAHYA UMUTONI
Doktora
İngilizce
2024
İşletmeAnadolu Üniversitesiİşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVAL SELİMOĞLU