Beliren yetişkinlikte olumlu çocukluk yaşantıları ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide umudun aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of hope in the relationship between positive childhood experiences and post traumatic growth in emerging adulthood
- Tez No: 1012446
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MİNE MUYAN YILIK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Travma Sonrası Büyüme, Olumlu Çocukluk Yaşantıları, Umut, Amaca Yönelik Motivasyon, Alternatif Yollar, Beliren Yetişkinlik, Post-Traumatic Growth, Positive Childhood Experiences, Hope, Goal-Directed Motivation, Alternative Pathways, Emerging Adulthood
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki beliren yetişkinlik dönemindeki üniversite öğrencilerinin olumlu çocukluk yaşantıları ve travma sonrası büyüme düzeyleri arasındaki ilişkide umudun (alternatif yollar, amaca yönelik motivasyon) aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini, 2024-2025 akademik yılında İzmir Demokrasi Üniversitesi'nin farklı fakültelerinde öğrenim gören ve en az bir travmatik yaşantısı bulunan 796 beliren yetişkin oluşturmaktadır. Katılımcıların %67.8'i (N = 540) kadın, % 31.7'si (N = 252) erkektir. Araştırma verilerinin toplanılmasında Kişisel Bilgi Formu, Olumlu Çocukluk Yaşantıları Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği ve Travma Sonrası Büyüme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmadaki değişkenler arası korelasyon ilişkileri Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ile, aracı rolü analizi ise Bootstrap Çoklu Aracı Analizi kullanılarak test edilmiştir. Araştırmanın bulguları araştırmada yer alan değişkenlerin tümü (olumlu çocukluk yaşantıları, travma sonrası büyüme, amaca yönelik motivasyon, alternatif yollar) arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmada test edilen ve olumlu çocukluk yaşantıları, amaca yönelik motivasyon, alternatif yollar değişkenlerini içeren modelin travma sonrası büyümeyi anlamlı ve pozitif şekilde yordadığı sonucuna erişilmiştir. Bu modelin, travma sonrası büyüme içerisindeki toplam varyansın %14'ünü açıkladığı bulunmuştur F (3,792) = 43.07, p < .001. Tüm bu bulgulara ek olarak; olumlu çocukluk yaşantıları ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide amaca yönelik motivasyon ve alternatif yolların anlamlı aracı rolleri olduğu ortaya konmuştur. İlgili alanyazın beliren yetişkinlerin travma yaşantılarının olumsuz etkilerini travma sonrası büyümeye çevirmenin birey için kritik önem taşıdığını iletmektedir. Araştırma sonuçları, beliren yetişkinlerin travma yaşantılarının yaygınlığını ortaya koymakla birlikte bireylerin travma sonrası büyüme deneyimlerinin desteklenmesi ve arttırılması amacıyla ebeveyn eğitim programlarına ve umut temelli bireysel ve grup uygulamalara yer verilmesinin önemli olduğunu göstermiştir. Son olarak araştırmanın sonuçlarından yola çıkılarak hem araştırmacılar hem de uygulayıcılar için önerilere yer verilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine the mediating role of hope (alternative pathways, goal-directed motivation) in the relationship between positive childhood experiences and post-traumatic growth levels among emerging adults in higher education in Turkey. The sample of the study consists of 796 emerging adults enrolled in different faculties at Izmir Democracy University during the 2024-2025 academic year who have experienced at least one traumatic event. 67.8% (N = 540) of the participants are female, and 31.7% (N = 252) are male. The Personal Information Form, Positive Childhood Experiences Scale, Persistent Hope Scale, and Post-Traumatic Growth Scale were used to collect the research data. Correlation relationships between variables in the study were tested using Pearson's Moment Correlation, while the mediating role analysis was tested using Bootstrap Multiple Mediator Analysis. The findings of the study revealed significant positive relationships between all variables included in the study (positive childhood experiences, post-traumatic growth, goal- directed motivation, alternative pathways). The study concluded that the model tested, which included the variables of positive childhood experiences, goal-directed motivation, and alternative pathways, significantly and positively predicted post-traumatic growth. This model was found to explain 14% of the total variance in post-traumatic growth F (3,792) = 43.07, p < .001. In addition to all these findings, goal-directed motivation and alternative pathways were found to play significant mediating roles in the relationship between positive childhood experiences and post-traumatic growth. The relevant literature indicates that transforming the negative effects of emerging adults' traumatic experiences into post-traumatic growth is critically important for the individual. The research results reveal the prevalence of traumatic experiences among emerging adults and show that it is important to include parent education programs and hope-based individual and group interventions to support and enhance individuals' experiences of post-traumatic growth. Finally, based on the results of the study, recommendations are provided for both researchers and practitioners.
Benzer Tezler
- Çocukluk çağı psikolojik travmalarının beliren yetişkinlik döneminde kişilerin psikolojik sıkıntı ve iyi oluş düzeyleri üzerindeki etkilerinin psikolojik sağlamlık teorisi kapsamında incelenmesi
Examining childhood psychological trauma effects on psychological distress and well being on the emerging adulthood sample in the framework of resiliency theory
İLAYDA ÇAVUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
PsikolojiDokuz Eylül ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY DİRİK
- Beliren yetişkinlikte çocukluk çağı olumsuz yaşantıları ve flört şiddeti arasındaki ilişkide duygu düzenleme ve psikolojik sağlamlığın aracı rolü
The mediating role of emotion regulation and psychological resilience in the relationship between adverse childhood experiences and dating violence in emerging adulthood
SENA BALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medipol ÜniversitesiRehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YELDA YILDIZ ÖNAL
- Beliren yetişkinlik döneminde, romantik ilişki doyumu, olumlu çocukluk yaşantıları, genel aidiyet düzeyi ve öz-şefkat arasındaki ilişkinin incelenmesi
Research about relationship between romantic relationship satisfaction, positive childhood experiences, self-compassion and general sense of belonging in emerging adulthood
FULYA BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Psikolojiİstanbul Arel ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL ÇETİNTULUM HUYUT
- Beliren yetişkinlerde olumlu çocukluk yaşantıları ve ilişki doyumu arasındaki ilişkide romantik ilişkilerde çatışma çözme stillerinin aracı rollerinin incelenmesi
Examining the mediating roles of conflict resolution styles in romantic relationships in the relationship between positive childhood experiences and relationship satisfaction in emerging adulthood
ELİFNAZ BAYKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİzmir Demokrasi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MİNE MUYAN YILIK
- Relationships among childhood experiences, emotion regulation, shame coping and psychological adjustment of college students
Üniversite öğrencilerinin çocukluk deneyimleri ile psikolojik uyumlarının ilişkisinde duygu düzenleme ve utançla baş etmenin rolü
İREM SİMSAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Eğitim ve ÖğretimBoğaziçi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP HANDE SART