Ankara'da sigara veya tütsü şeklinde kullanılan bitkilerin incelenmesi
Examination of plants used as cigarettes or incense in Ankara
- Tez No: 1012472
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞEGÜL KÖROĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Adli Eczacılık Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Eczacılık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanoğlu varoluşundan beri bitkilerle ilişkilidir. Türkiye, çeşitli coğrafi özelliklere ve iklim koşullarına sahip olduğu için bitki çeşitliliği açısından oldukça zengindir. Aynı zamanda Anadolu toprakları yüzyıllarca pek çok farklı medeniyete de ev sahipliği yapmıştır ve bu nedenle ülkemiz geçmişten bugüne uzanan zengin bir halk ilacı kültürüne sahiptir. Nesillerce aktarılarak günümüze kadar gelen folklorik bilgilerin kaydedilmesi ve halk ilacı olarak kullanılan doğal kaynakların özellikle de bitkisel kaynakların bilimsel açıdan incelenmesi ve değerlendirilmesi gerekmektedir. Günümüzde ilaç araştırma ve geliştirme çalışmaları için önemli kaynak oluşturan etnobotanik ve etnofarmasötik çalışmalar yoğunluk kazanmıştır. Bitkilerin geleneksel kullanım bilgisi dahilinde farklı bir uygulama şekli olan sigara ya da tütsü şeklinde bitkilerin dumanından yararlanma konusu az sayıda veri bulunan bir alandır. Bu nedenle tez çalışmasında, Ankara'da geleneksel olarak sigara ya da tütsü şeklinde dumanı kullanılan bitkilerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında, Ankara ilinin Bala, Çubuk, Keçiören, Pursaklar, Sincan ve Yenimahalle ilçeleri pilot olarak seçilmiş ve gönüllü kaynak kişilerle birebir iletişim kurularak yüz yüze gerçekleştirilen görüşmelerle anket çalışması yapılmıştır. Çalışmada, 13 familyaya ait 15 bitki türüne dayalı 33 kullanım tanımlanmıştır. Geleneksel kültürel uygulamalar kapsamında bitkilerden elde edilen dumanın başlıca koruyucu ritüel amaçlarla kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca göz kuruluğunun giderilmesi, kısırlık gibi tedavi edici amaçlarla da kullanıldığı bildirilmiştir. Yapılan anket çalışması, Ankara'da bitki dumanını solumaktan ziyade bitkileri yakıp ortam dumanı olarak kullanımının daha yaygın olduğunu göstermiştir. Literatür taramasına göre bu çalışma, Ankara'da sigara ve tütsü şeklinde dumanı kullanılan bitkileri inceleyen ilk çalışma olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca bu yüksek lisans tezinde, anket çalışmaları yapılırken karşılaşılan bitkilerin sigara veya tütsü kullanımları haricindeki kullanımlarına da kısaca yer verilmiş ama bu tezin konusu olmadığından ayrıntılarıyla ele alınmamıştır.
Özet (Çeviri)
Humans have been connected to plants since their existence. Türkiye is very rich in terms of plant diversity due to its varied geographical features and climatic conditions. At the same time, the lands of Anatolia have hosted many different civilizations for centuries; therefore, our country possesses a rich tradition of folk medicine that extends from the past to the present. It is necessary to record the folkloric knowledge that has been transmitted through generations and to scientifically examine and evaluate natural resources used as folk remedies, particularly plant-based resources. Today, ethnobotanical and ethnopharmaceutical studies, which constitute important sources for drug research and development, have gained increasing attention. The utilization of plant smoke—an alternative form of traditional application in which plants are used in the form of cigarettes or incense—remains a field with limited available data. Therefore, this thesis aimed to identify plants traditionally used in Ankara in the form of cigarettes or incense for the purpose of utilizing their smoke. Within the scope of the study, the districts of Bala, Çubuk, Keçiören, Pursaklar, Sincan, and Yenimahalle in Ankara province were selected as pilot areas. A survey study was conducted through face-to-face interviews established by direct communication with voluntary informants. In the study, 33 different use reports based on 15 plant species belonging to 13 families were identified. Within the framework of traditional cultural practices, it was determined that the smoke obtained from plants is mainly used for protective ritual purposes. In addition, it has also been reported to be used for therapeutic purposes such as relieving dry eye and infertility. The survey results indicated that, in Ankara, the use of plants by burning them to produce environmental smoke is more common than directly inhaling plant smoke. According to the literature review, this study is considered the first to investigate plants used in the form of cigarettes and incense in Ankara. Furthermore, in this master's thesis, other uses of the plants encountered during the survey—apart from their use as cigarettes or incense—were briefly mentioned; however, since these uses fall outside the scope of this thesis, they were not discussed in detail.
Benzer Tezler
- Ankara'da yaşayan 19-65 yaş arası çölyak hastalarının beslenme durumlarının yaşam kalitesi üzerine etkisi
The potential impact of nutrition status on health related quality of life in 19-65 years old celiac patients who lives in Ankara
AYŞEGÜL ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYİT M. MERCANLIGİL
- Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuranlarda sigara içme davranışı ile ilgili algının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
ONUR GÜNAYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiYıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU
- Ankara'da Seyranbağları Huzurevi ve Keçiören Güçsüzler Yurdu'nda kalan yaşlıların sağlık ve mevsimlere göre beslenme durumlarıyla ilgili bir araştırma
Başlık çevirisi yok
HACER ARIKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SUNA BAYKAN
- Ankara'da bir Aile Sağlığı Merkezine başvuran 65 yaş üstü hastaların beslenme durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional status of patients over 65 years of age WHO APPLY to A family HEALTH center in ankara
MERVE SAYIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
- Ankara'da bir özel hastanede SCORE Türkiye puanına göre hastaların miyokard perfüzyon sintigrafisinin (MPS) ve koroner anjiyografi sonuçlarının metodolojik incelenmesi
Methodological analysis of myocardial perfusion scintigraphy (MPS) and coronary angiography results of patients according to SCORE Türkiye in a private hospital in Ankara
ARDI RREKA
Doktora
Türkçe
2025
Halk SağlığıSağlık Bilimleri ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN HASDE