Hemşirelik öğrencilerinin maternal kötü muamele algısı, empati düzeyi, doğum inançları ve etkileyen faktörler
Nursing students' perception of maternal mistreatment, empathy levels, birth beliefs and affecting factors
- Tez No: 1012524
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İLKNUR MÜNEVVER GÖNENÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Nursing, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hemşirelik öğrencilerinin maternal kötü muamele algıları, empati puanları ve doğuma yönelik inançları arasındaki ilişkileri belirlemek ve bu değişkenler üzerinde etkili olan faktörleri incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yürütülmüştür. Araştırmaya, Eylül 2025 - Ekim 2025 tarihleri arasında Ankara ilinde bulunan Ankara Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi, Gazi Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Hemşirelik Fakültesi'nde öğrenim gören ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 244 dördüncü sınıf kız öğrenci dahil edilmiştir. Araştırmanın uygulanabilmesi için“Etik Kurul”onayı ve ilgili kurum izinleri alınmıştır. Verilerin toplanmasında;“Tanıtıcı Bilgi Formu”,“Öğrencilerde Obstetrik Şiddet Algısı Ölçeği (ÖOŞAÖ)”,“Temel Empati Ölçeği (TEÖ)”ve“Doğum İnançları Ölçeği (DİÖ)”kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin ÖOŞAÖ puan ortalaması 91,94±11,79, TEÖ puan ortalaması 77,65±11,18 ve DİÖ puan ortalaması 4,09±0,48 olarak saptanmıştır. DİÖ alt boyutları incelendiğinde, öğrencilerin Tıbbi Süreç İnancı puanlarının (4,14±0,54) Doğal Süreç İnancı puanlarından (4,05±0,62) daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin yaş, yaşanılan yerleşim yeri ve bölge, aile tipi, baba öğrenim düzeyi, klinik deneyimleri (gebe muayenesine veya doğuma katılma) ve daha önce kadına yönelik şiddet, obstetrik şiddet veya empati eğitimi alma durumları gibi sosyodemografik özelliklerine göre ÖOŞAÖ, TEÖ ve DİÖ toplam puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). İstatistiksel olarak anlamlı farklılık gösteren değişkenler incelendiğinde, genel akademik not ortalaması (GANO) 3,00 ve üzerinde olan öğrencilerin ÖOŞAÖ puanlarının anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p=0,003). TEÖ toplam puanlarının, anne öğrenim düzeyi ilkokul ve lise olanlarda (p=0,034), ekonomik durumunu gelir giderden az olarak algılayanlarda (p=0,048) ve doğum yapmaktan korkanlarda (p=0,001) daha yüksek olduğu saptanmıştır. Doğum yapacak olsa vajinal yolu tercih edeceklerin (p=0,007) ve obstetrik şiddet kavramını daha önce duyanların (p=0,017) ise DİÖ toplam puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edilmiştir. Ölçekler arası ilişkilerde, öğrencilerin ÖOŞAÖ toplam puanları ile doğal süreç inancı arasında (r=0,176; p=0,006) ve TEÖ toplam puanları ile tıbbi süreç inancı arasında (r=0,265; p=0,000) düşük düzeyde pozitif yönlü ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca, ÖOŞAÖ intrapartum kötü muamele alt boyutu ile TEÖ toplam puanları arasında da düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0,259; p=0,000). Sonuç olarak, akademik not ortalaması yüksek olan ve doğumu fizyolojik bir süreç olarak gören hemşirelik öğrencilerinin, klinik ortamlardaki maternal kötü muamele eylemlerini fark etme ve bir hak ihlali olarak algılama potansiyellerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. Bu bağlamda, klinik eğitim süreçlerinde öğrencilerin kötü muameleyi normalleştirmelerini önlemek adına eleştirel düşünme yetenekleri desteklenmeli ve eğitim müfredatlarında maternal kötü muamele terminolojisine ve saygılı annelik bakımı ilkelerine daha kapsamlı yer verilmelidir.
Özet (Çeviri)
This research was conducted in a descriptive and correlational design to determine the relationships between nursing students' perceptions of maternal mistreatment, empathy scores, and beliefs towards birth, and to examine the factors affecting these variables. The study included 244 fourth-year female students who were studying at Ankara University Faculty of Nursing, Gazi University Faculty of Nursing, and Sağlık Bilimleri University Gülhane Faculty of Nursing in Ankara between September 2025 and October 2025, and who volunteered to participate in the research. To conduct the study,“Ethics Committee”approval and relevant institutional permissions were obtained. Data were collected using the“Introductory Information Form”,“Perception of Obstetric Violence in Students (PercOV-S)”,“Basic Empathy Scale (BES)”, and“Birth Beliefs Scale (BBS)”. As a result of the data analysis, the students' mean PercOV-S score was found to be 91.94±11.79, the mean BES score was 77.65±11.18, and the mean BBS score was 4.09±0.48. When the BBS sub-dimensions were examined, it was observed that the students' Medical Process Belief scores (4.14±0.54) were higher than their Natural Process Belief scores (4.05±0.62). No statistically significant difference was found in the total scores of PercOV-S, BES, and BBS according to the students' sociodemographic characteristics such as age, place of residence and region, family type, father's education level, clinical experiences (participating in a pregnancy examination or childbirth), and history of receiving training on violence against women, obstetric violence, or empathy (p>0.05). When the variables showing statistically significant differences were examined; it was determined that the PercOV-S scores of students with a Cumulative Grade Point Average (CGPA) of 3.00 and above were significantly higher (p=0.003). It was found that total BES scores were higher in those whose mothers had primary and high school education levels (p=0.034), those who perceived their economic status as“income less than expenses”(p=0.048), and those who were afraid of giving birth (p=0.001). The total BBS scores of those who would prefer the vaginal route if they were to give birth (p=0.007) and those who had heard of the concept of obstetric violence before (p=0.017) were found to be statistically significantly higher. Regarding the relationships between the scales; a low-level, positive, and significant relationship was found between the students' total PercOV-S scores and natural process belief (r=0.176; p=0.006), and between total BES scores and medical process belief (r=0.265; p=0.000). Furthermore, a low-level, positive, and significant correlation was detected between the PercOV-S intrapartum mistreatment sub-dimension and total BES scores (r=0.259; p=0.000). In conclusion, it is observed that nursing students with a high academic grade point average who view childbirth as a physiological process have a higher potential to recognize acts of maternal mistreatment in clinical settings and perceive them as a rights violation. In this context, to prevent students from normalizing mistreatment during clinical education processes, their critical thinking skills should be supported, and maternal mistreatment terminology along with the principles of respectful maternity care should be incorporated more comprehensively into educational curricula.
Benzer Tezler
- Lise öğrencilerinin uyku kalitesi ve uyku kalitesini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determination of the factors affecting sleep quality and sleep quality of high school students
PINAR TEKCAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ÇALIŞKAN
DOÇ. DR. SEMRA KOCAÖZ
- Hemşirelik öğrencilerinin diyabetli hasta eğitimine ilişkin bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Knowledge level assessment of nursing students on diabetic patient training
HANDE BEYAZ TAŞKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hemşirelikİstanbul Bilim ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEHRA DURNA
- Üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile uykusuzluk ve psikolojik iyilikleri arasındaki ilişki
The relationship between physical activity levels and insomnia of university students and their psychological well-being
İLKBEN DEMİRER
- Lise öğrencilerini sigara konusunda bilgilendirmenin sigaraya ilişkin görüşlerine etkisi
Efficiency of various educational manner to the views about smoking of high school students
SÜREYYA ERAKMAN
- Sosyal fobi ve akran baskısının ergenlerde madde kullanımına etkisi
Effect of social phobia and peer pressure on adolescents' substance use
VEYSEL CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıAtatürk ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİBEL KÜÇÜKOĞLU