Geri Dön

Üniversitelerin entelektüel sermaye ve insan sermayesi kazandırmadaki rollerine ilişkin öğrenci tercihlerinin sosyo-ekonomik bağlamda çözümlenmesi

Analyzing student preferences regarding the role of universities in acquiring intellectual and human capital in a socio-economic context

PDF İndir

  1. Tez No: 1012546
  2. Yazar: PINAR YAZGAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HASAN HÜSEYİN AKSOY
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Türkiye'de yükseköğretime erişim ve eğitimi sürdürme süreçlerinde öğrencilerin sosyoekonomik arka planları, üniversitenin sağladığı entelektüel, kültürel, insani ve sosyal sermaye kazanımlarına yükledikleri anlamı doğrudan dönüştürmektedir. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin sosyoekonomik düzeylerinin, yükseköğretime erişim ve devam süreçlerinde, üniversite eğitiminden beklenen entelektüel, sosyal ve insan sermayesi kazanımlarına yükledikleri anlamı nasıl şekillendirdiğini ortaya koymaktır. Nitel araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış ve içerik analiziyle çözümlenmiştir. Bulgular, ailelerin kültürel, ekonomik ve eğitimsel durumlarının öğrenci tercihlerinde çok boyutlu etkiler yarattığını göstermektedir. Ailelerin daha çok ekonomik kaygılarla“garanti meslek”yönlendirmesi yaptığı, kültürel sermaye ve habitusun tercihleri şekillendirmede belirleyici olduğu anlaşılmıştır. Katılımcıların sosyal çevresi, aile meslek profili ve yaşanılan mahallenin sosyokültürel dokusunun yanı sıra sosyoekonomik durumun; çevre, psikoloji, barınma, beslenme ve tüketim alışkanlıkları gibi pek çok alanda etkili olduğu tespit edilmiştir. Öğrenciler üniversiteyi entelektüel, kültürel, insani ve sosyal sermaye kazandıran bir kurum olarak algılamakta; eğitim talep nedenleri arasında meslek edinme, entelektüel ilgi, statü, kurumsal imkânlar ve mevcut koşullardan kaçış yer almaktadır. Eğitim sürecinde karşılaşılan sorunlar sosyal, ekonomik, yönetimsel, psikolojik, pedagojik nitelik, pandemi, deprem ve kültürel temalar altında toplanmıştır. Katılımcıların beklentileri arasında fiziki koşulların iyileştirilmesi, kariyer ve psikolojik destek, bilimsel ve demokratik ortamın geliştirilmesi, burs olanaklarının artırılması, üniversite sayısının azaltılarak niteliğin yükseltilmesi ile yemek, barınma ve ulaşım gibi temel ihtiyaçların kamusal hizmet sunumu kapsamında karşılanması öne çıkmaktadır. Sonuç olarak araştırma, ekonomik, kültürel ve sosyal imkânların öğrencilerin yükseköğretim seçeneklerini, mesleki yönelimlerini ve yaşam stratejilerini doğrudan şekillendirdiğini ortaya koymakta; bu doğrultuda politika ve uygulama önerileri sunmaktadır.

Özet (Çeviri)

In Turkey, students' socioeconomic backgrounds directly transform the meaning they attribute to the intellectual, cultural, human, and social capital gains provided by higher education during the processes of access to and persistence in university education. This study aims to reveal how university students' socioeconomic levels shape the meaning they attach to potential gains, such as intellectual, social, and human capital, expected from higher education, both during their transition to university and throughout their ongoing education. The study was conducted using a qualitative research design. Data were collected through semi-structured interview forms and analyzed using content analysis. Findings indicate that families' cultural, economic, and educational backgrounds have multidimensional effects on students' preferences. Families predominantly guide students toward“guaranteed professions”due to economic concerns, while cultural capital and habitus emerge as decisive factors shaping preferences. Participants' social networks, family occupational profiles, and the sociocultural fabric of their neighborhoods, as well as socioeconomic status, were found to be influential across various domains including environment, psychology, housing, nutrition, and consumption habits. Students perceive the university as an institution that provides intellectual, cultural, human, and social capital. Their reasons for seeking higher education include acquiring a profession, developing intellectual interests, gaining status, benefiting from institutional opportunities, and escaping from existing conditions. The problems encountered during university education are grouped under the themes of social, economic, administrative, psychological, pedagogical issues, the pandemic, the earthquake disaster, and cultural problems. Participants' expectations include improvement of physical conditions, provision of career and psychological support, development of a scientific and democratic environment, increasing scholarship opportunities, reducing the number of universities while enhancing educational quality, and meeting basic needs such as food, housing, and transportation within the scope of public service provision. In conclusion, the study reveals that economic, cultural, and social opportunities directly shape students' higher education choices, professional orientations, and life strategies, and offers policy and practice recommendations accordingly.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    928328

    The rationale for pursuing graduate education: Do neoliberalism and human capital theory matter?

    Lisansüstü eğitim almanın mantığı: Neoliberalizm ve insan sermayesi teorisi önemli mi?

    GÖZDE ÇEVEN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2025

    Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik Üniversitesi

    Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MİTHAT KORUMAZ

  2. Tez No

    711695

    Entellektüel sermayenin rekabet avantajı ve toplam kalite yönetimi uygulamalarına etkısı: Libya devlet ünıversitelerinde bir araştırma

    The impact of intellectual capital towardscompetitive advantage and total quality management applications: A research in Libyan public universities

    NAJWA SASİ ABD ABDULLAH

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    İşletmeKastamonu Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ORHAN KÜÇÜK

  3. Tez No

    462044

    The role of intellectual capital in thecreative leadership: experimental study in Salahaddin University– Erbil, Iraq

    Yenilikçi liderlikte entellektüel sermayenin rölü: Selahaddin Üniversitesi'nde(Erbil-Irak)deneyimsel bir çalişma

    ROPAK ADİL SHAREEF

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2017

    İşletmeBingöl Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABDULVAHAP BAYDAŞ

  4. Tez No

    477429

    The role of intellectual capital on financial decision making in private universities in Erbil city- Iraq

    Erbil'deki özel universitelerde entelektüel sermayenin finansal karar verme üzerindeki rolü-Irak

    KAMAL MOHAMMED ABDULLAH

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2017

    İşletmeGaziantep Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    Assist. Prof. Dr. ŞÜKRİYE GÜL REİS

  5. Tez No

    803327

    The impact of elements of intellectual capital on organizational performance: Case study of university of Kirkuk in Iraq

    Entelektüel sermaye unsurlarının örgütsel performans üzerindeki etkisi: Irak Kerkük Üniversitesi örneği

    MUSHTAQ HUSSEIN IBRAHIM

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    İşletmeKarabük Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ESSIA RIES AHMED ABU RIES

Geri Dön