Aile hekimliği uzmanlık tez konularının uzmanlık eğitimi yetkinlik hedefleri ile örtüşme durumunun değerlendirilmesi
Assessment of the overlap between family medicine specialty thesis topics and residency training competency objectives
- Tez No: 1012552
- Danışmanlar: PROF. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ, DR. ÖZGE BÖRKLÜ DOĞAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Akademik tezler, Aile hekimliği, Bibliyometrik analiz, Eğitim müfredatı, Tıpta uzmanlık eğitimi, Yetkinlik temelli eğitim, Academic Dissertations, Bibliometrics, Competency-Based Education, Curriculum, Education, Medical, Graduate, Family Practice
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Türkiye'de aile hekimliği uzmanlık alanında hazırlanmış tıpta uzmanlık tezlerinin uzmanlık eğitimi yetkinlik hedefleriyle örtüşme durumunun değerlendirilmesi amaçlandı. Ayrıca tezlerin bibliyometrik, kurumsal ve yöntemsel özellikleri incelendi. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi'nde 2000-2024 yılları arasında kayıtlı aile hekimliği uzmanlık tezlerinin değerlendirildiği, doküman incelemesine dayalı tanımlayıcı-kesitsel bibliyometrik bir araştırmadır. Tarama ve uygunluk değerlendirmesi sonucunda çalışma kriterlerini karşılayan 5.164 tez analize dâhil edildi. Tez konuları aile hekimliğine özgü klinik yetkinlikler, girişimsel yetkinlikler ve rotasyon hedefleri bakımından değerlendirildi; nihai örtüşme değerlendirmesi bu üç başlık üzerinden yapıldı. Tez konuları ayrıca ICPC-2 çerçevesinde sınıflandırıldı. Veriler sayı, yüzde ve uygun özet ölçüleriyle sunuldu; karşılaştırmalarda Pearson ki-kare ve Mann-Whitney U testleri kullanıldı. Bulgular: Tezlerin 3.503'ü (%67,8) 2020-2024 döneminde tamamlandı. Tezlerin 2.916'sı (%56,5) üniversitelerde, 2.248'i (%43,5) Sağlık Bilimleri Üniversitesi/Sağlık Bakanlığı çatısı altındaki eğitim kurumlarında hazırlanmıştı. Ayrıca 2.830 tez (%54,8), Eğitim Aile Sağlığı Merkezi (EASM) bulunan eğitim kurumlarında hazırlanmıştı. Kadın yazar oranı %60,7, birinci danışmanı aile hekimliği uzmanlık alanından olan tez oranı %85,0 idi. Kesitsel çalışmalar ilk sıradaydı (n=4.165; %80,7). Tezlerin 3.807'si (%73,7) uzmanlık eğitimi yetkinlik hedefleriyle doğrudan, 573'ü (%11,1) dolaylı-sınırda örtüştü; toplam örtüşme 4.380 tezde (%84,8) saptandı. Klinik/girişimsel yetkinliklerde diyabet, obezite, depresyon, çocuk ve ergen sağlığının korunması, tütün bağımlılığı yönetimi ve bağışıklama; rotasyon hedeflerinde ise iç hastalıkları, ruh sağlığı ve hastalıkları ile kadın hastalıkları ve doğum başlıkları öne çıktı. ICPC-2 ile toplam örtüşme 3.508 tezde (%67,9) saptandı. Sonuç: Aile hekimliği uzmanlık tezlerinin önemli bölümü uzmanlık eğitiminin klinik yetkinlikleri, girişimsel yetkinlikleri ve rotasyon hedefleriyle ilişkilidir. Bununla birlikte bu ilişki tüm müfredat başlıklarına dengeli dağılmamaktadır. Tez konuları özellikle kronik hastalıklar, ruh sağlığı, koruyucu hizmetler, danışmanlık, tarama ve yaşam döngüsü izlemi çevresinde yoğunlaşmaktadır. Klinik yetkinlik, girişimsel yetkinlik ve rotasyon hedeflerinde açık karşılığı sınırlı kalan bazı güncel konuların, gelecekteki müfredat güncellemeleri ve tez planlama süreçlerinde ayrıca izlenmesi yararlı olabilir. Tez önerisi aşamasında ilgili klinik yetkinlik, girişimsel yetkinlik veya rotasyon hedefinin açıkça belirtilmesi, tez konularının müfredatla bağını daha görünür kılabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: The study evaluated the overlap between family medicine specialty theses in Türkiye and residency training competency objectives and examined bibliometric, institutional, and methodological characteristics. Materials and Methods: This document-based descriptive cross-sectional bibliometric study included family medicine specialty theses registered in the Council of Higher Education National Thesis Center between 2000 and 2024. After screening, 5,164 eligible theses were analyzed. Topics were evaluated according to family medicine-specific clinical competencies, procedural competencies, and rotation objectives; final overlap was determined across these domains. Topics were also classified using ICPC-2. Data were summarized using counts, percentages, and summary measures; Pearson chi-square and Mann-Whitney U tests were used. Results: Of the theses, 3,503 (67.8%) were completed in 2020-2024. Overall, 2,916 (56.5%) were prepared at universities and 2,248 (43.5%) in University of Health Sciences/Ministry of Health institutions; 2,830 (54.8%) were from institutions with Training Family Health Centers. Female authors accounted for 60.7%, and 85.0% had a first advisor from family medicine. Cross-sectional studies were most frequent (n=4,165; 80.7%). Direct overlap with competency objectives was found in 3,807 theses (73.7%) and indirect/borderline overlap in 573 (11.1%); total overlap was 4,380 (84.8%). Prominent clinical/procedural topics included diabetes, obesity, depression, child/adolescent health, tobacco dependence, and immunization; prominent rotation fields were internal medicine, psychiatry, and obstetrics and gynecology. Total ICPC-2 overlap was 3,508 (67.9%). Conclusion: Most family medicine theses were related to clinical competencies, procedural competencies, and rotation objectives, but not evenly across curriculum topics. Topics concentrated around chronic diseases, mental health, preventive services, counseling, screening, and life-course follow-up. Explicitly identifying the relevant competency or rotation objective at the proposal stage may make the curriculum link more visible and help monitor underrepresented cross-cutting themes.
Benzer Tezler
- Bir vakıf üniversitesinin tıp fakültesi son sınıfında okuyan öğrencilerin Sağlık Bakanlığı'na bağlı sağlık hizmeti veren farklı kurumlarda yaptıkları zorunlu stajların mesleki kazanımlar açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the mandatory internships completed by sixth-year medical students at a foundation university in various healthcare institutions affiliated with the Republic of Türkiye Ministry of Health in terms of professional gains
MEHMET DOKUR
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiTıp Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ CEYLAN
PROF. DR. DİLEK SEMA ARICI
- İstanbul'daki aile hekimliği asistanlarının akademik okuryazarlık hakkındaki tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of family medicine residents attitudes and behaviors towards academic literacy in İstanbul
ELİF GÜZEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
DR. CEYHUN DİKMEN BATMAZ
- Türkiye'de birinci basamak sağlık hizmetlerinde aile hekimliği uygulamasına geçilmesinin aile hekimliği uzmanlık tezlerine etkisi
The effect of family medicine specialist thesis, on implementation of family medicine primary health services in Turkey
NEHİR ÖZGÜL MENGÜLLÜOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
Aile HekimliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLHAMİ ÜNLÜOĞLU
- Tip 2 diyabetik hastalarda glisemik regülasyona etkili olan faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors effecting glisemic regulation in Type 2 diabetic patients
SERKAN KURTULMUŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiYıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN AYLİN BAYDAR ARTANTAŞ
- Pandemi sürecinin aile hekimliği uzmanlık tezleri üzerine etkisi
The effect of the pandemic process on family medicine specialization thesis
VOLKAN KORKMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ÖZLEM SUVAK