Doğal ve antropojenik Nerium oleander L. genotiplerinin peyzaj genetiği açısından değerlendirilmesi: morfolojik karakterizasyon
Evaluation of natural and anthropogenic Nerium oleander L. genotypes in terms of landscape genetics: morphological characterization
- Tez No: 1012553
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT ZENCİRKIRAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Süs bitkileri, Çeşitlilik, Ornamental plants, Diversity
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinde yer alan 12 ilden toplanan Nerium oleander L. genotiplerinin morfolojik çeşitliliği peyzaj genetiği yaklaşımı kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışma materyalini, 25'i doğal alanlardan, 75'i antropojen alanlardan olmak üzere toplam 100 genotip oluşturmuştur. Seçilen genotiplerin morfolojik özelliklerinin ölçümleri yapılmış, elde edilen verilerin analizi için SPSS ve PAST istatistik paket programları kullanılmıştır. Bu kapsamda varyans analizi (ANOVA) ile genotipler arasındaki farklılıklar test edilmiş, karakterler arası ilişkilerin belirlenmesi amacıyla korelasyon analizi uygulanmıştır. Morfolojik çeşitliliğin temel yapısını ortaya koymak için Temel Bileşenler Analizi (PCA) gerçekleştirilmiş; genotipler arasındaki benzerlik ve farklılıkların belirlenmesi amacıyla kümeleme analizleri yapılmıştır. İstatistiksel analiz sonuçları, incelenen morfolojik karakterlerin genotipler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle çiçek boyu, çiçek salkımı özellikleri, yaprak uzunluğu ve çiçek rengine ait renk parametrelerinin genotiplerin ayrımında yüksek ayırt edici güce sahip olduğu belirlenmiştir. PCA ve kümeleme analizleri sonucunda genotiplerin genel olarak iki ana grup altında toplandığı ve bu grupların oluşumunda genotiplerin doğal ya da antropojen alanlardan seçilmiş olmasının etkili olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular, Nerium oleander'da morfolojik çeşitliliğin belirli desenler etrafında şekillendiğini ve çevresel faktörler ile insan etkisinin bu çeşitlilik üzerinde önemli rol oynadığını göstermektedir. Bu çalışma, Nerium oleander'in peyzaj genetiği açısından değerlendirilmesine katkı sağlamakta; türün süs bitkisi olarak kullanım potansiyelinin belirlenmesi, genetik kaynakların korunması ve gelecekte yürütülecek ıslah çalışmalarına bilimsel bir temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In this study, the morphological diversity of Nerium oleander L. genotypes collected from 12 provinces located in different geographical regions of Türkiye was evaluated within the framework of a landscape genetics approach. The study material consisted of a total of 100 genotypes, of which 25 were collected from natural habitats and 75 from anthropogenic areas. Morphological measurements were conducted on the selected genotypes, and the obtained data were analyzed using the SPSS and PAST statistical software packages. In this context, analysis of variance (ANOVA) was applied to test differences among genotypes, while correlation analysis was used to determine relationships among morphological traits. To reveal the underlying structure of morphological diversity, Principal Component Analysis (PCA) was performed, and cluster analyses were conducted to identify similarities and differences among genotypes. The results of the statistical analyses indicated that the examined morphological traits showed statistically significant differences among genotypes. In particular, flower length, inflorescence characteristics, leaf length, and color parameters related to flower color were identified as having high discriminatory power in genotype differentiation. The PCA and cluster analysis results revealed that the genotypes were generally grouped into two main clusters, and that the formation of these groups was influenced by whether the genotypes were collected from natural or anthropogenic environments. The findings demonstrate that morphological diversity in Nerium oleander is structured around specific patterns and that environmental factors and human influence play an important role in shaping this diversity. This study contributes to the evaluation of Nerium oleander from a landscape genetics perspective and provides a scientific basis for determining its potential use as an ornamental plant, the conservation of genetic resources, and future breeding studies.
Benzer Tezler
- CBDP ve CEAP moleküler markırlar kullanılarak nerium oleander l.'nin genetik çeşitliliği ve tanımlanması
Genetic diversity and identification of nerium oleander l. using CBDP and CEAP molecular markers
BASHILI MUHYUDDIN KAMWENDO
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiTarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEDİM MUTLU
- Photochemical fate of emerging pollutants in the urbanized river: effects of antropogenic and natural water components
Mikrokirleticilerin şehirleşmiş nehirdeki fotokimyasal akıbeti: antropojenik ve doğal su bileşenlerinin etkileri
MÜGE NİGDELİ
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Çevre MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiÇevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIL BALCIOĞLU
- İzmir Körfezi örneğinde antropojenik etkiler ve sonuçları üzerine araştırmalar
A case study on the anthropogenic effects and their results in the example, İzmir Bay
ELİF ARZU ŞERİFAKİ
- Nallıhan Kuş Cenneti (Ankara) ve yakın çevresinde doğal ortam-insan ilişkileri, sorunlar ve çözüm önerileri
Natural environment-human relations, problems and solution suggestions in Nallıhan Bird Sanctuary (Ankara) and its surroundings
CEREN TEMİZYÜREK
- Ege bölgesinde bazı doğal radyonüklidlerin ve iz elementlerin atmosferik depozisyonunun incelenmesi
Investigation of atmospheric deposition of some natural radionuclides and trace elements in Aegean region
IŞIK FİLİZOK
Doktora
Türkçe
2017
Fizik ve Fizik MühendisliğiEge ÜniversitesiNükleer Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSUN UĞUR GÖRGÜN