Nakkaş Levni'nin minyatürlerinde resimlediği kumaşların motif ve desen kompozisyonlarının incelenmesi
Motif and pattern compositions of textiles in Nakkash Levni's miniatures
- Tez No: 1012660
- Danışmanlar: DOÇ. SERVET SENEM UĞURLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Dokuma kumaşlar, El dokumacılığı, El dokumaları, Geleneksel Türk sanatı, Mekikli dokuma, Türk kumaş sanatı, İpekli dokumacılık, Woven fabrics, Hand weaving, Handwovens, Traditional Turkish art, Shuttle weaving, Turkish art of cloth, Silk weaving
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Minyatür sanatçısı olan Nakkaş Levni'nin eserlerini verdiği 18. yüzyıl Lale Devri'nin padişahı Sultan III. Ahmet ve Sadrazamı Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'dır. Nakkaş Levni Lale Devri'ni yansıtan önemli eserler vermiştir. Eserlerinden biri olan Sûrname-i Vehbi'de Nakkaş Levni şehzadelerin sünnet düğünlerini resimlemiştir. Farklı ayrıntılara yer vererek Lale Devri toplumu hakkında da bilgi vermiştir. Bir diğer eseri olan Kıyafet Albümü'nde resimlediği kadın ve erkek figürlerine yüz ifadeleri ekleyerek karakteristik birer özellik vermiştir. Padişah portrelerinin bulunduğu Kebir Musavver Silsilename Albümü'nde Sultan III. Ahmet'in portresine kadar Nakkaş Levni'nin yaptığı bilinmektedir. Levni, eserlerinde 18. yüzyıl Osmanlı kumaşlarında görülen motif ve desenleri halılarda, kaftanlarda ve diğer tekstil unsurlarında betimlemiş; stilize çiçekler, geleneksel bitkisel ve geometrik kompozisyonlar ile Batı tarzı barok ve rokoko motiflerine de yer vermiştir. Lale Devri'nde Avrupa ile yaşanan kültürel etkileşim minyatür sanatında kendini gösterirken, Osmanlı Klasik Dönem minyatürlerinde kır sahneleri, kıyafet tasvirleri, çiçek resimleri ve portrelerde Batı tarzı değişiklikler de görülmüştür. Bu nedenle Levni'nin eserleri, yalnızca estetik değer taşımakla kalmayıp, dönemin dokuma anlayışını ve tekstil özelliklerini yansıtan önemli görsel kaynaklar niteliğindedir. Yazılı ve görsel verilerin sınırlı olması, Levni'nin çalışmalarının tarihsel önemini daha da artırmaktadır.
Özet (Çeviri)
The miniature artist Nakkaş Levni produced his works during the 18th-century Tulip Era, when the ruler was Sultan Ahmed III and the grand vizier was Nevşehirli Damat Ibrahim Pasha. Nakkaş Levni created important works reflecting the Tulip Era. In one of his works, the Sûrname-i Vehbi, he depicted the circumcision ceremonies of princes, providing detailed representations that also offer insight into the society of the Tulip Era. In another work, the Kıyafet Albümü, he added facial expressions to male and female figures, giving them distinctive character traits. In the Kebir Musavver Silsilename album, which includes portraits of sultans, it is known that Levni depicted Sultan Ahmed III's portrait as well. Levni depicted motifs and patterns seen in 18th-century Ottoman textiles such as carpets, caftans, and other textile elements in his works, incorporating stylized flowers, traditional vegetal and geometric compositions, as well as Baroque and Rococoinspired motifs. While cultural interaction with Europe during the Tulip Era became evident in miniature art, changes influenced by Western styles such as landscape scenes, costume depictions, floral studies, and portraiture also appeared in Ottoman classical miniature painting. Therefore, Levni's works are not only of aesthetic value but also serve as important visual sources reflecting the textile understanding and fabric characteristics of the period. The limited availability of written and visual sources further increases the historical significance of Levni's works. Comparisons between period textiles and motifs were conducted, and certain conclusions were drawn. In addition, inspired by selected motifs and compositions from the research subject, new artistic applications were developed.
Benzer Tezler
- Eski Türk resminde mekan-yüzey sorunu ve Dinçer Erimez
The Problem of place-sur face in old Turkish painting and Dinçer Erimez
OSMAN KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. EROL KILIÇ
- Surnâme-i Vehbi minyatürlerindeki nakkaş Levni'ye ait ateşli silah tasvirleri
Firearm depictions by painter Levni in the Surname-i Vehbi miniatures
BEYZA İREM AKBAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sanat TarihiAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ÖRNEK
- Surname-i Vehbi minyatürlerinde halı örnekleri ve desen özellikleri
The carpet examples and the features of design in the miniature of Surname-i Vehbi
IŞILAY KONAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Sanat TarihiYüzüncü Yıl ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RECAİ KARAHAN
- Yeniliklerle dolu yüzyıldan iki 'yeni' isim Nedim-Levni ve eserlerindeki sevgili figürleri
Two“new”names from a century filled with novelty: Nedim-Levni and figures of the beloved in their works
HÜLYA BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Türk Dili ve Edebiyatıİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiDOÇ.DR. VİCTORİA HOLBROOK
- Surname-i Vehbi minyatürlerindeki eğlence sahnelerinin resim eğitimi açısından incelenmesi
For the art of painting education studying the entertainment stages in miniatures of Surname-i Vehbi
SERAP IRLAYICI TEKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Güzel SanatlarSelçuk ÜniversitesiGeleneksel Türk El Sanatları Bölümü
YRD. DOÇ. DR. TAHSİN SAMUR