Kronik lenfositik lösemi tanılı olgularda,immün sistem hücrelerindeki inhibitör reseptörlerin ekspresyon düzeyine tedavinin etkisi
Effect of treatment on inhibitory receptor expression in immune cells of patients with chronic lymphocytic leukemia
- Tez No: 1012730
- Danışmanlar: PROF. SUZAN ÇINAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Allerji ve İmmünoloji, Hematoloji, Onkoloji, Allergy and Immunology, Hematology, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İmmünoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İmmünoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kronik lenfositik lösemi (KLL), erişkinlerde en sık görülen lösemilerden biri olup, yalnız malign B hücre birikimi ile değil, aynı zamanda belirgin T hücre disfonksiyonu ve tükenmişlik ile ilişkili immün düzensizliklerle de karakterizedir. Bu çalışmada, tedavi almamış KLL hastalarından elde edilen T hücrelerinde Bruton tirozin kinaz (BTK) inhibitörlerinin tükenmişlik ile ilişkili fenotipler üzerindeki doğrudan etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmaya 12 tedavi almamış KLL hastası ile 5 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Periferik kandan elde edilen mononükleer hücrelerden CD3+ T hücreler ayrıldı; hücreler CD3/CD28 ve IL-2 ile uyarıldıktan sonra ibrutinib, acalabrutinib ve vecabrutinib koşullarında kültüre edildi. Ibrutinib ve vecabrutinibin BTK ile birlikte T hücrelerde IL-2 ile indüklenebilen tirozin kinaz (ITK) üzerinde de etkili olduğu, buna karşılık acalabrutinibin daha seçici bir BTK inhibitörü olarak ITK üzerinde belirgin etkisinin bulunmadığı biyolojik çerçeve temel alınarak değerlendirme yapıldı. T hücre alt gruplarında kontrol noktası reseptörleri, aktivasyon ve sitotoksisite belirteçleri, transkripsiyon faktörleri ve regülatuvar fenotipler çok parametreli akan hücre ölçer ile incelendi. Ayrıca tükenmişlik, CD69/SLAM6, TCF7/TOX ve PD1 ile diğer inhibitör reseptörlerin birlikte değerlendirildiği kombine modeller üzerinden analiz edildi. Bulgular, KLL kaynaklı T hücrelerin uyarı altında tükenmişlik ile ilişkili fenotiplere kayabildiğini, ancak bu değişimin tek boyutlu olmadığını gösterdi. Özellikle bazı modellerde hücrelerin terminal tükenmişlikten çok ara tükenmişlik benzeri evrelere dağılımın yeniden şekillendiği gözlendi. Son kombine modelde ibrutinib ve vecabrutinibin daha baskılayıcı, acalabrutinibin ise daha sınırlı ve heterojen bir etki profili sergilediği izlendi. Sonuç olarak bu çalışma, BTK inhibitörlerinin T hücre biyolojisi üzerindeki etkilerinin ilaçtan ilaca değişebildiğini ve bu etkinin kısmen BTK-ITK ekseni ile ilişkili olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Kronik lenfositik lösemi (KLL), erişkinlerde en sık görülen lösemilerden biri olup, yalnız malign B hücre birikimi ile değil, aynı zamanda belirgin T hücre disfonksiyonu ve tükenmişlik ile ilişkili immün düzensizliklerle de karakterizedir. Bu çalışmada, tedavi almamış KLL hastalarından elde edilen T hücrelerinde Bruton tirozin kinaz (BTK) inhibitörlerinin tükenmişlik ile ilişkili fenotipler üzerindeki doğrudan etkilerinin değerlendirilmesi amaçlandı. Çalışmaya 12 tedavi almamış KLL hastası ile 5 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Periferik kandan elde edilen mononükleer hücrelerden CD3+ T hücreler ayrıldı; hücreler CD3/CD28 ve IL-2 ile uyarıldıktan sonra ibrutinib, acalabrutinib ve vecabrutinib koşullarında kültüre edildi. Ibrutinib ve vecabrutinibin BTK ile birlikte T hücrelerde IL-2 ile indüklenebilen tirozin kinaz (ITK) üzerinde de etkili olduğu, buna karşılık acalabrutinibin daha seçici bir BTK inhibitörü olarak ITK üzerinde belirgin etkisinin bulunmadığı biyolojik çerçeve temel alınarak değerlendirme yapıldı. T hücre alt gruplarında kontrol noktası reseptörleri, aktivasyon ve sitotoksisite belirteçleri, transkripsiyon faktörleri ve regülatuvar fenotipler çok parametreli akan hücre ölçer ile incelendi. Ayrıca tükenmişlik, CD69/SLAM6, TCF7/TOX ve PD1 ile diğer inhibitör reseptörlerin birlikte değerlendirildiği kombine modeller üzerinden analiz edildi. Bulgular, KLL kaynaklı T hücrelerin uyarı altında tükenmişlik ile ilişkili fenotiplere kayabildiğini, ancak bu değişimin tek boyutlu olmadığını gösterdi. Özellikle bazı modellerde hücrelerin terminal tükenmişlikten çok ara tükenmişlik benzeri evrelere dağılımın yeniden şekillendiği gözlendi. Son kombine modelde ibrutinib ve vecabrutinibin daha baskılayıcı, acalabrutinibin ise daha sınırlı ve heterojen bir etki profili sergilediği izlendi. Sonuç olarak bu çalışma, BTK inhibitörlerinin T hücre biyolojisi üzerindeki etkilerinin ilaçtan ilaca değişebildiğini ve bu etkinin kısmen BTK-ITK ekseni ile ilişkili olabileceğini göstermektedir.
Benzer Tezler
- De novo ve transforme di̇ffüz büyük b hücreli̇ lenfomalarda PD-1 ve PD-L1 ekspresyonunun değerlendi̇ri̇lmesi̇
Evaluation of PD-1 AND PD-L1 expression of de novo and transformed diffuse large b cell lymphomas
HAFİZE ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PatolojiEge ÜniversitesiTıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE HEKİMGİL
- KLL, HL ve NHL tanılı hastalarda otoimmün hastalık ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship between autoimmune diseases in patients with CLL, HL and NHL diagnosis
ABDULHEKİM BÜLBÜL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
İç HastalıklarıFırat Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE UYSAL
- Kronik lenfositik lösemili olgularda sekonder immun yetmezlik sıklığı,evre ve tedavi ile ilişkisi
The frequency of secondary immunodeficiency in case of cll, the relationship with disease stage and treatment
KONUL JAFARLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
HematolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ
- Kronik lenfositik lösemi tanılı olgularda tedavi durumu ile COVID-19 enfeksiyonu sıklığı, prognozu ve mortalitesi arasındaki ilişki
Başlık çevirisi yok
FEYZA YAYLACI MERT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
HematolojiSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ
- Hematopoetik kök hücre nakli yapılan hasstalarda metabolik sendrom gelişimi, risk faktörleri ve kan basıncı değişkenliği ile ilişkisi
The relationship between metabolic syndrome develeopment, risk factors with blood pressure variability in hematopoietic stem cell transplantation patients
ŞEYMA YILDIZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
NefrolojiGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÜLVER BOZTEPE DERİCİ