Geri Dön

Hekim olmak sağlıklı davranış için bir avantaj mı? Kadın hekimlerde HPV aşısı ve servikal kanser tarama testi kullanımı üzerine karşılaştırmalı bir analiz

Is being a physician an advantage for healthy behavior? A comparative analysis of hpv vaccination and cervical cancer screening practices among female physicians

PDF İndir

  1. Tez No: 1012743
  2. Yazar: NEHİME ATA
  3. Danışmanlar: PROF. DR. OKTAY SARI
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Serviks kanseri taraması, HPV aşısı, Sağlık çalışanları, Hekim, Koruyucu sağlık davranışı, Cervical cancer screening, HPV vaccination, Healthcare workers, Physician, Preventive health behavior
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmada kadın hekimler ile hekim dışı kadın sağlık çalışanlarının serviks kanseri tarama testlerine katılım ve HPV aşısı yaptırma durumlarını karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi, bu koruyucu sağlık davranışlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi ve hekim olmanın koruyucu sağlık davranışları açısından bir avantaj sağlayıp sağlamadığının ortaya konması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma, kesitsel analitik tipte tasarlanmış olup Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesi'nde 01.11.2025–31.01.2026 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini kurumda görev yapan kadın hekimler ile hekim dışı kadın sağlık çalışanları oluşturmuş; çalışmaya alınma kriterlerini karşılayan ve katılmayı kabul eden toplam 560 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan yapılandırılmış anket formu aracılığıyla çevrim içi ortamda toplanmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistikler, Pearson ki-kare testi, Fisher–Freeman–Halton Exact testi, bağımsız örneklem t-testi ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplam 560 kadın sağlık çalışanı dahil edildi. Katılımcıların %50,9'u (n=285) hekim, %49,1'i (n=275) hekim dışı sağlık çalışanıydı. Katılımcıların %40,9'unun serviks kanseri tarama testi yaptırdığı, %30,0'unun HPV aşısı yaptırdığı saptandı. Hekimlerde HPV aşısı yaptırma oranı anlamlı olarak daha yüksek bulunurken serviks kanseri tarama testi yaptırma oranı hekim dışı sağlık çalışanlarına göre daha düşük bulundu. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde hekim olma durumunun HPV aşısı yaptırma davranışı üzerinde bağımsız ve anlamlı bir belirleyici olduğu saptandı. Buna karşın hekim olma durumunun serviks kanseri tarama testi yaptırma davranışı üzerinde bağımsız bir etkisinin bulunmadığı belirlendi. Serviks kanseri tarama testi yaptırma davranışını etkileyen bağımsız değişkenler yaş, algılanan bilgi düzeyi, aile planlaması yöntemi kullanımı, cinsel yolla bulaşan hastalık öyküsü ve çocuk sahibi olma durumu olarak saptandı. HPV aşısı yaptırma davranışını etkileyen bağımsız değişkenler ise hekim olma durumu, cinsel yolla bulaşan hastalık öyküsü, algılanan bilgi düzeyi ve çocuk sahibi olma durumu olarak belirlendi. Sonuç: Bu çalışma, hekim olmanın koruyucu sağlık davranışları üzerindeki etkisinin davranışa özgü ve çok boyutlu bir yapı sergilediğini ortaya koymaktadır. Hekim olmanın HPV aşısı yaptırma davranışı üzerinde anlamlı ve bağımsız bir avantaj sağlarken serviks kanseri tarama testi yaptırma davranışı üzerinde bağımsız bir etkisinin bulunmadığı saptanmıştır. Bu bulgu,“hekim olmak sağlıklı davranış için bir avantaj mıdır?”sorusuna tek boyutlu bir yanıt verilemeyeceğini göstermektedir. Tarama davranışının ihmal, erteleme ve semptom odaklı sağlık algısı gibi davranışsal bariyerlerden belirgin biçimde etkilendiği görülmüş; koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğinin artırılmasında yalnızca bilgi düzeyini artırmaya değil, risk algısını güçlendiren, davranışsal engelleri azaltan ve sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıran çok boyutlu müdahalelere ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to comparatively evaluate cervical cancer screening test participation and HPV vaccination status among female physicians and non-physician female healthcare workers, to examine the factors influencing these preventive health behaviors, and to determine whether being a physician provides an advantage in terms of preventive health behaviors. Method: This cross-sectional analytical study was conducted at Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital between November 1, 2025 and January 31, 2026. The study population consisted of female physicians and non-physician female healthcare workers employed at the institution. A total of 560 participants who met the inclusion criteria and agreed to participate were enrolled in the study. Data were collected online using a structured questionnaire developed by the researcher in accordance with the relevant literature. Descriptive statistics, Pearson chi-square test, Fisher–Freeman–Halton Exact test, independent samples t-test and multivariable logistic regression analysis were used for statistical analyses. Results: A total of 560 female healthcare workers were included in the study. Of the participants, 50.9% (n=285) were physicians and 49.1% (n=275) were non-physician healthcare workers. It was found that 40.9% of the participants had undergone cervical cancer screening and 30.0% had received the HPV vaccine. HPV vaccination rates were significantly higher among physicians, whereas cervical cancer screening rates were lower compared to non-physician healthcare workers. Multivariable logistic regression analysis revealed that being a physician was an independent and significant predictor of HPV vaccination behavior. However, being a physician was not found to have an independent effect on cervical cancer screening behavior. The independent predictors of cervical cancer screening were age, perceived knowledge level, use of a contraceptive method, history of sexually transmitted disease, and having children. The independent predictors of HPV vaccination were being a physician, history of sexually transmitted disease, perceived knowledge level, and having children. Conclusion: This study demonstrates that the effect of being a physician on preventive health behaviors exhibits a behavior-specific and multidimensional pattern. While being a physician provided a significant and independent advantage for HPV vaccination behavior, no independent effect was observed for cervical cancer screening behavior. This finding indicates that the question“Is being a physician an advantage for healthy behavior?”cannot be answered in a one-dimensional manner. It was observed that screening behavior was markedly influenced by behavioral barriers such as neglect, procrastination, and symptom-oriented health perception. It was concluded that improving the effectiveness of preventive health services requires not only increasing knowledge levels but also multidimensional interventions that strengthen risk perception, reduce behavioral barriers, and facilitate access to healthcare services.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    781767

    Contribution a la recherche d'un cadre juridique pour un droit international de laconcurrence plus efficace

    Daha etkin bir uluslararası rekabet için hukuki çerçeve arayışı

    ALİ CENK KESKİN

    Doktora

    Fransızca

    Fransızca

    2009

    HukukGalatasaray Üniversitesi

    Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. JEAN MARC SOREL

    PROF. DR. HALİL ERCÜMENT ERDEM

  2. Tez No

    869564

    A new approach to corporate social responsibility: Corporate digital responsibility, analysis of Turkish banking and e-commerce sectors

    Kurumsal sosyal sorumluluğa yeni bir yaklaşım: Kurumsal dijital sorumluluk, Türk bankacılık ve e-ticaret sektörlerinin analizi

    CEYDA CİHAN AYDOĞDU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2024

    İletişim BilimleriGalatasaray Üniversitesi

    Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BANU MÜJDE BASKAN KARSAK

  3. Tez No

    869368

    Toplumda sağlıklı yaşam biçimi geliştirmesi beklenen sağlık çalışanlarının bu konudaki tutumlarının incelenmesi

    Assessment of the attitudes of health professionals regarding the promotion and development of a healthy lifestyle in the community

    RABİA MÜBERRA BADUR BEY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Sağlık EğitimiMarmara Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLRU PEMRA CÖBEK ÜNALAN

  4. Tez No

    878725

    Çocuklarda soru-cevap davranış yönlendirme tekniğinin etkinliğininincelenmesi

    Evaluation of the effectiveness of the pediatric-quiz game behavioral guidance technique in children

    ÖZGE KOYUNCU

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Diş HekimliğiMarmara Üniversitesi

    Pedodonti Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MÜESSER AHU YILMAZ

  5. Tez No

    674472

    Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde (Diyarbakır-Şanlıurfa-Mardin) görev yapan aile hekimliği çalışanlarının ve 0-5 yaş çocuğu olan ebeveynlerin 0-5 yaş arası çocuklarda malnütrisyon, beslenme ve ek gıdaya geçiş ile ilgili bilgi, tutum-davranış ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi

    Family medicine employees working in the Southeastern Anatolia Region (Diyarbakır-Şanlıurfa-Mardin) and parents of 0-5 age group children; evaluation of knowledge, attitude-behavior and awareness levels of malnutrition, nutrition and transition to supplementary food in children between 0-5 years old

    TOLGAHAN KARA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    Aile HekimliğiÇukurova Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERSİN AKPINAR

Geri Dön