Sürdürülebilir tedarikçi seçimi ve Türkiye'deki bir firmada uygulama
Sustainable supplier selection and application in a company in Türkiye
- Tez No: 1013246
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL SENİR GÜRBÜZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Uluslararası Ticaret, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Sustainability
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, küresel rekabet ortamında stratejik bir boyut kazanan sürdürülebilir tedarikçi seçimi sürecini ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlar arasındaki dengeyi temel alarak incelemektedir. Karar sürecinin modellenmesinde hibrit çok kriterli karar verme (ÇKKV) yaklaşımlarından yararlanılmış; kriter ağırlıklarının belirlenmesinde kullanılan AHP ve BWM yöntemleri uzman görüşlerinin yüksek derecede tutarlı olduğunu ortaya koymuştur. Modelin kararlılığını test etmek amacıyla ana kriter ağırlıklarının belirli oranlarda esnetildiği kapsamlı bir duyarlılık analizi yapılmıştır. Senaryo analizleri kapsamında bazı ağırlıkların değiştirilmesine rağmen ekonomik alt kriterin (K1) ilk sıradaki yerini koruması; çalışmanın yapıldığı konjonktürde, sürdürülebilirlik uygulamalarının hayata geçirilmesinde ekonomik faktörlerin hala belirleyici bir ağırlığa sahip olabileceğini göstermektedir. Senaryoların mevcut durumla olan Spearman sıra korelasyon katsayıları; AHP ve BWM tabanlı modellerin istatistiksel olarak çok yüksek bir kararlılığa sahip olduğunu kanıtlamıştır. Belirlenen ağırlıklar doğrultusunda EDAS, TOPSIS ve MOORA yöntemleriyle gerçekleştirilen senaryo bazlı çapraz değerlendirmeler de yöntemler arasında tam bir tutarlılık olduğunu doğrulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre; genel sürdürülebilirliği temel alan dengeli senaryoda T2, ekonomik öncelikli stratejide T1, çevresel ve sosyal odaklı senaryolarda ise T3 en uygun alternatifler olarak öne çıkmıştır. Elde edilen bulgular, sürdürülebilirliğin firma vizyonuna göre esnek bir biçimde optimize edilebileceğini gösterirken; uygulanan entegre ÇKKV modellerinin karmaşık, çok boyutlu ve dinamik karar süreçlerinde yönetimsel düzeyde son derece güvenilir, istatistiksel olarak kararlı ve stratejik birer karar destek sistemi olduğunu doğrulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the sustainable supplier selection process which has taken on a strategic dimension in the global competitive environment based on a balance among economic, environmental, and social dimensions. Hybrid multi-criteria decision-making (MCDM) approaches were utilized to model the decision-making process; the AHP and BWM methods used to determine criterion weights revealed a high degree of consistency in expert opinions. To test the model's robustness, a comprehensive sensitivity analysis was conducted by varying the main criterion weights by specific percentages. Scenario analyses revealed that despite changes in some weights, the economic sub-criterion (K1) retained its top position; this indicates that, under the conditions of the study, economic factors may still hold a decisive weight in the implementation of sustainability practices. The Spearman rank correlation coefficients between the scenarios and the current situation have proven that the AHP- and BWM based models possess a very high level of statistical stability. Scenario-based cross-evaluations conducted using the EDAS, TOPSIS, and MOORA methods, in accordance with the determined weights, have also confirmed full consistency among the methods. According to the analysis results, T2 emerged as the most suitable alternative in the balanced scenario based on overall sustainability, T1 in the economically prioritized strategy, and T3 in the environmentally and socially focused scenarios. The findings demonstrate that sustainability can be flexibly optimized according to the company's vision; they also confirm that the integrated MCA models applied serve as highly reliable, statistically robust, and strategic decision-support systems at the managerial level within complex, multidimensional, and dynamic decision-making processes.
Benzer Tezler
- Sustainable supplier selection in fuzzy environment: A case study in Turkey
Bulanık çevrede sürdürülebilir tedarikçi seçimi: Türkiye'den bir vaka çalışması
ILGAZ CERİT
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNCAY GÜRBÜZ
- A conceptual model based on smart ISM-MICMAC analysis for lean and green (LG) management system implementation focusing on SMEs: Automotive industry application
Yalın ve yeşil yönetim sistemi uygulaması için KOBİ'lere odaklanan smart ISM-MICMAC analizine dayalı kavramsal bir model: Otomotiv sektörü uygulaması
AYŞE MELİSSA ERGÜN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜR BERSAM SİDAL
- Ranking of families applying for social aids to municipalities according to their degree of neediness
Belediyelere sosyal yardım başvurusu yapan ailelerin muhtaçlık derecesine göre sıralanması
MERT YİĞİT ALADAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GAYE KARAÇAY AYDIN
- Güneş enerjisi santrallerinin finansal analizi: Konya ili örneklemi
Financial analysis of solar power plants: Konya province sample
MEHMET FURKAN YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EnerjiBatman ÜniversitesiEnerji Yönetimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ŞEFİK ÜNEY
- Yapılarda yapım süreci çevresel etkisinin azaltılmasına yönelik atık yönetim modeli önerisi
Waste management model proposal to reduce the environmental impact of the construction process of buildings
HAVVA AKSEL ÇİÇEKÇİ