Building the Future: Architecture, Memory and Cities of Tomorrow
Geleceği inşa etmek: Mimarlık, Bellek ve Yarının Şehirleri
- Tez No: 1013316
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM YAVUZ VELİPAŞAOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Bilim kurgu sineması, Gelecek kurguları, Kolektif bellek, Mimarlık, Retrofütürizm, Science fiction cinema, Future fictions, Collective memory, Architecture, Retrofuturism
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İzmir Ekonomi Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tasarım Çalışmaları (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Tasarım Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, mimarlığın bilimkurgu sinemasında sadece görsel bir arka plan olmadığını, anlatının aktif bir bileşeni olarak nasıl işlev gördüğünü incelemektedir. Bu çerçevede mimarlık, estetik işlevinin ötesinde kolektif hafızayı taşıyan ve anlam üreten bir anlatı dili olarak ele alınmaktadır. Gelecek kurguları görselleştirilirken mimarinin nasıl ele alındığını birbiriyle ilişkili iki teorik çerçeve üzerinden incelemektedir. İlk çerçeve Maurice Halbwachs'ın kolektif bellek teorisine, ikincisi ise Umberto Eco'nun“açık yapıt”ve“kapalı yapıt”kavramları ile Sophia Psarra'nın mimariyi anlatısal bir yapı olarak ele alan yaklaşımına dayanmaktadır. Bu çerçeveler aracılığıyla mimari biçimlerin toplumsal hafızada nasıl anlam taşıdığı ve mekânsal organizasyonun sinematik anlatı içindeki anlam üretim süreçlerine nasıl katkıda bulunduğu birlikte ele alınmaktadır. Çalışma kapsamında göstergebilimsel, görsel ve karşılaştırmalı analiz yöntemlerinden yararlanılmış; Akira (1988), A.I. Artificial Intelligence (2001) ve Meet the Robinsons (2007) filmleri vaka incelemeleri olarak ele alınmıştır. Analizler, her üç filmde de gelecek mekânının tanıdık mimari parçalardan kurulduğunu; ancak bu parçaların bir araya geliş biçiminin filmden filme farklı ideolojik yükler taşıdığını göstermektedir. Bilinçli bir tercih olarak mimari dil, izleyicinin anlatıyla kurduğu duygusal ve ideolojik bağı doğrudan biçimlendiren aktif bir anlatı aracına dönüşmektedir. Kolektif bellek, anlatı ve göstergebilim ilişkisini bir arada ele alan bu çerçeve, farklı dönemlerde değişen gelecek tahayyüllerinin mimari temsil üzerindeki etkilerini inceleyerek ileride farklı tür ve dönemlere uygulanabilecek analitik bir yaklaşım sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines how architecture functions not merely as a visual background in science fiction cinema, but as an active component of the narrative. In this context, architecture is considered not only for its aesthetic function but also as a narrative language that carries collective memory and generates meaning. This study examines how architecture is addressed in the visualization of future scenarios through two interrelated theoretical frameworks. The first framework is based on Maurice Halbwachs's theory of collective memory, while the second draws on Umberto Eco's concepts of the“open work”and the“closed work,”as well as Sophia Psarra's approach to architecture as a narrative structure. Through these frameworks, the study examines how architectural forms carry meaning within social memory and how spatial organization contributes to the processes of meaning production within cinematic narrative. This study employs semiotic, visual, and comparative analysis methods; the films Akira (1988), A.I. Artificial Intelligence (2001), and Meet the Robinsons (2007) are examined as case studies. The analyses reveal that in all three films, the future setting is constructed from familiar architectural elements; however, the way these elements are assembled carries different ideological connotations from film to film. As a conscious choice; the architectural language transforms into an active narrative tool that directly shapes the emotional and ideological connection the viewer establishes with the narrative.This framework, which examines the relationship between collective memory, narrative, and semiotics, offers an analytical approach that can be applied to different genres and periods in the future by investigating the effects of evolving future visions across various eras on architectural representation.
Benzer Tezler
- Mimari travma: Savaşın kentsel hafıza üzerindeki etkilerinin prizren ve yakova bağlamında incelenmesi
Architectural trauma: The investigation of the effects of war on urban memory in the context of Prizren and Yakova
HADİS ABDULA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OZAN ÖNDER ÖZENER
- Bilim kurgu filmlerindeki kentsel mekanın gelecek anlatısı ve İstanbul distopyası
The future of the urban space in science fiction and Istanbul distopia
AYŞENUR BABACAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiKentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLDEN DEMET ORUÇ
- Tarihi kent dokusu ve mimari mekanların geleceğe taşınmasında bir yöntem önerisi; Sivas örneği
A proposal for a method for carrying historic urban texture and architectural spaces to the future; Sivas example
HAYDAR TÜRK
- Yeni yapılaşma çerçevesinde tarihi çevrenin kentsel kimliği: Beyoğlu örneğinde infill uygulamaları
The urban identity of the historical environment within the framework of new construction: Infill applications in the case of Beyoğlu
ESRA SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN EYÜP EYUBOĞLU
- Cumhuriyet dönemi mimarisi ve kent kimliğine katkısı: Burdur kent merkezi örneği
Republican period architecture and its contribution to city identity: The example of Burdur city center
ÇİSEM KALKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkSüleyman Demirel ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEDA ŞİMŞEK