Kadın üniversite öğrencilerinde sezgisel, farkındalıkla ve kısıtlayıcı yemenin diyet kalitesi, antropometrik ölçümler ve uyku kalitesi ile ilişkisi
The relationship between intuitive, mindful and restrictive eating with diet quality, anthropometric measurements and sleep quality in female university students
- Tez No: 1013393
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYRA SEVİM KARACİF
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Medipol Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, kadın üniversite öğrencilerinde sezgisel, farkındalıkla ve kısıtlayıcı yeme davranışlarının diyet kalitesi, antropometrik ölçümler ve uyku kalitesi ile ilişkisini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırma kesitsel tipte olup, 19-25 yaş aralığında üniversitede öğrenim gören 200 kadın öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, genel sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümleri anket formu ile değerlendirilmiş; besin tüketim durumları 24 saatlik hatırlatma yöntemi ile belirlenmiştir. Yeme davranışlarının değerlendirilmesinde Sezgisel Yeme Ölçeği (IES-2), Bilinçli Farkındalıkla Yeme Ölçeği (BFYÖ) ve Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (TFEQ-Tr21); uyku kalitesi için Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ve diyet kalitesi için Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 (SYİ-2015) kullanılmıştır. Bulgulara göre katılımcıların %61'inin geliştirilmesi gereken, %36,5'inin kötü ve %2,5'inin iyi diyet kalitesine sahip olduğu saptanmıştır. Bireylerin sezgisel, farkındalıkla ve kısıtlayıcı yeme ile uyku kalitesi düzeylerinde diyet kalitesine göre anlamlı bir fark bulunmamıştır. (p>0,05). Beden kütle indeksi (BKİ), bel çevresi, bel-kalça oranı ve bel-boy oranı arttıkça sezgisel yeme düzeyinin azaldığı belirlenmiştir (sırasıyla r=-0,423, r=-0,406, r=-0,178 ve r=-0,347; p<0,05). Buna karşın BKİ, bel çevresi, bel-kalça oranı ve bel-boy oranı arttıkça bilişsel kısıtlamanın arttığı saptanmıştır (sırasıyla r=0,486, r=0,365, r=0,216 ve r=0,399; p<0,05). Diyet kalitesi ile farkındalıkla yeme arasında negatif, bilişsel kısıtlama ile pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). İyi diyet kalitesinin tahmini için yapılan analizde IES-2, BFYÖ ve PUKİ ölçekleri ile TFEQ-Tr21'nin bilişsel kısıtlama alt boyutunun etkisi bulunmazken bel-kalça oranının etkili olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak, kadın üniversite öğrencilerinde yeme davranışlarının antropometrik ölçümler ve diyet kalitesiyle ilişkili olabileceği; özellikle bel-kalça oranının önemli bir belirleyici olduğu görülmektedir. Bu nedenle, beslenme durumunun değerlendirilmesinde bütüncül bir yaklaşım benimsenmelidir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the relationship between intuitive, mindful, and restrictive eating behaviors and diet quality, anthropometric measurements, and sleep quality among female college students. The study was a cross-sectional study conducted with 200 female university students aged 19–25. Participants' sociodemographic characteristics, general health information, eating habits, and anthropometric measurements were assessed using a questionnaire; food consumption patterns were determined through 24-hour recall method. The Intuitive Eating Scale (IES-2), the Mindful Eating Scale (MEQ), and the Three-Factor Eating Scale (TFEQ-Tr21) were used to assess eating behaviors; the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was used for sleep quality; and the Healthy Eating Index-2015 (HEI-2015) was used for diet quality. According to the findings, 61% of the participants had a diet quality that needs improvement, 36.5% had poor diet quality, and 2.5% had good diet quality. No significant difference was found in individuals' levels of intuitive eating, mindfulness, and restrictive eating based on diet quality. (p> 0.05). It was determined that intuitive eating levels decreased as body mass index (BMI), waist circumference, waist-to-hip ratio, and waist-to-height ratio increased (respectively, r =-0,423, r =-0,406, r =-0,178 and r =-0,347; p<0,05). In contrast, it was found that cognitive restraint increased as BMI, waist circumference, waist-to-hip ratio, and waist-to-height ratio increased (respectively, r = 0,486, r = 0,365, r = 0,216 and r = 0,399; p<0,05). A significant negative correlation was found between diet quality and mindful eating, and a significant positive correlation with cognitive restriction (p<0.05). In the analysis conducted to estimate dietary quality, while the IES-2, BFYÖ, and PUKI scales, as well as the cognitive restriction subscale of the TFEQ-Tr21, were found to have no effect, the waist-to-hip ratio was found to be significant (p<0.05). In conclusion, it appears that eating behaviors in female university students may be related to anthropometric measurements and diet quality; waist-to-hip ratio, in particular, is a significant predictor. For this reason, a comprehensive approach should be adopted when assessing nutritional status.
Benzer Tezler
- Yabancılara Türkçe öğretiminde Orhan Kemal'in bazı hikâyelerinin A2 seviyesine uyarlanması ve etkileşimli okunmasına yönelik durum çalışması
A case study on the adaptation and interactive reading of some stories of Orhan Kemal to A2 level in teaching turkish to foreigners
ÖZGE GÜRLER BURAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ARİF BOZAN
- Üniversite öğrencilerinde sezgisel yemenin beden algısı ve benlik saygısı ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of intuitive eating with body perception and self-esteem in university students
AYŞE AHSEN ARIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUNDA PINAR ÇAKIROĞLU
- Üniversite öğrencilerinde sezgisel yeme ölçeği-2 ile yeme tutum testi-26 ve antropometrik ölçümler arasındaki ilişki
The relationship between the intuitive eating scale-2 and eating attitude test-26 and anthropometric measurements in university students
YAĞMUR YAŞAR FIRAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikErciyes ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BETÜL ÇİÇEK
- Üniversite öğrencilerinde sosyal medya bağımlılığının sezgisel yeme davranışı ile ilişkisi
Relationship between social media addiction and intuitive eating behavior in university students
SENAHAN SERTBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAN MANTAR
- Üniversite öğrencilerinde karar verme stilleri ile suçluluk utanç ilişkisi
The relationship between decision-making styles and guilt and shame in university students
OĞUZHAN EKİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMaltepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞEN VARLIKLI