Geri Dön

Şâz kıraatler bağlamında Abdullah b. Mes'ûd kıraati el-Keşşâf örneği

Abdullah b. Mas'ud's qira'at in the context of shadh qira'at: The case of al-Kashshaf

PDF İndir

  1. Tez No: 1013437
  2. Yazar: SAADETTİN ÖZOKUDAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. EMRULLAH TUNCEL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Din, Religion
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Marmara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Kur’ân-I Kerîm Okuma ve Kırâat İlmi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Zemahşerî'nin el-Keşşâf adlı tefsiri, şâz kıraatlerin tefsirdeki yerini görmeye imkan veren önemli kaynaklardan biridir. Bu eserde Abdullah b. Mes'ûd'a nispet edilen kıraatlerin kullanım biçimleri ve tefsirî değerleri, araştırmanın temel inceleme alanını oluşturmaktadır. Kıraat tarihinde önemli bir yere sahip olan Abdullah b. Mes'ûd'un, erken dönemden itibaren şâz kıraat tartışmalarında hem kıraat hem de tefsir ilminde kendine yer bulmuştur. Bu bağlamda Zemahşerî'nin el-Keşşâf'ında İbn Mes'ûd kıraatlerine yer vermesi, onların tefsir yöntemi içerisindeki durumunu incelemeyi gerekli kılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda öncelikle şâz kıraatlerin tarihsel arka planı ile İbn Mes'ûd'un kıraati ve bu alandaki konumu ele alınmıştır. Ardından çalışmanın odak noktasını oluşturan el-Keşşâf tefsiri taranarak Zemahşerî'nin İbn Mes'ûd kıraatlerine yer verdiği ayetler tespit edilmiş ve bu rivayetlerin tefsir sürecinde hangi bağlamlarda kullanıldığı analiz edilmiştir. Elde edilen veriler, Zemahşerî'nin İbn Mes'ûd kıraatlerini yalnızca nakil amacıyla aktarmadığını aksine bu rivayetlerden ayetlerin anlamını açıklama, dilsel analizleri temellendirme ve kendi tefsir tercihlerini destekleme amacıyla yararlandığını göstermektedir. Bu durum, şâz kıraatlerin tefsir literatürü içerisindeki kullanıma ilişkin daha bütüncül bir değerlendirme yapılması bakımından önem arz etmektedir.

Özet (Çeviri)

Zemahşerî's commentary, al-Kashshâf, is one of the significant sources that provide insight into the role of shâdh (irregular) readings within the discipline of exegesis (tafsîr). The primary scope of this study consists of the usage patterns and exegetical significance of the readings attributed to Abdullah b. Mas'ûd within this work. Having occupied an important position in the history of qirâ'ât (Quranic readings), Abdullah b. Mas'ûd has found his place in both the fields of qirâ'ât and tafsîr in discussions regarding shâdh readings since the early period. In this context, Zemahşerî's inclusion of Ibn Mas'ûd's readings in al-Kashshâf has necessitated an examination of their status within his exegetical methodology.In this research, the document analysis technique, one of the qualitative research methods, has been employed. Within this scope, the historical background of shâdh readings, as well as Ibn Mas'ûd's own qirâ'ah and his position in this field, were primarily addressed. Subsequently, al-Kashshâf, which forms the focal point of the study, was scanned to identify the verses containing Ibn Mas'ûd's readings, and the contexts in which these narrations were utilized during the exegetical process were analyzed. The data obtained demonstrate that Zemahşerî did not transmit Ibn Mas'ûd's readings merely for the purpose of reporting, but rather utilized these narrations to clarify the meanings of verses, substantiate linguistic analyses, and support his own exegetical preferences. This situation holds significance in terms of providing a more holistic evaluation regarding the usage of shâdh readings within the exegetical literature..

Benzer Tezler

  1. Tez No

    994782

    قراءة عبد هللا بن مسعود الصحيحة دراسة صرفية داللية

    Abdullah b. Mes'ûd'un sahih kıraatinin sarfî ve semantic bir çalışması

    MUNAİR YUSAF ABDALHAFİZ SALAH

    Doktora

    Arapça

    Arapça

    2025

    DinKarabük Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SALİH DERŞEVİ

  2. Tez No

    730744

    Şâz kırâatler bağlamında Muhammed b. Mahmud'un (XI/XVII. asır) Nihâyetü Kırâati Tezkiyeti Hâfizi'l-Kur'ân adlı eserinin tahlil ve tahkiki

    The analysis and investigation of Muhammed b. Mahmud's (XIth/XVIIth centuries) Nihâyetü Qirâati Tezkiyeti Hâfizi'l-Qur'ân in the context of shaz qira'ats

    ABDULLAH AKYÜZ

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Dinİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULLAH EMİN ÇİMEN

  3. Tez No

    621218

    Abdullah b. Fûdî ve Ziyâ'ü't-Te'vîl Fî Meâni't-Tenzîl adlı tefsiri

    Abdullah b. Fodio and his tafsir work named Diya 't-Ta'wil Fi Ma`ana at-Tanzil

    İFEOLUWA SİDDİQ OYELAMİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    DinErciyes Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. LÜTFULLAH CEBECİ

  4. Tez No

    765610

    Kıraat ilminde şâz olgusu

    The fact of shādh in qirāʼāt science

    MEHMET MAŞUK ACAR

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Dinİstanbul Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ABDULLAH EMİN ÇİMEN

  5. Tez No

    475887

    Kur'ân'daki on kıraat farklılığının âyetlerin anlamlarına etkisi Bakara sûresi örneği

    The influence of the ten Quran readings variety on the meaning of verses( Al-Baqarah surah as a sample)

    ANEES ABDULLAH MAHMOOD

    Yüksek Lisans

    Arapça

    Arapça

    2017

    DinSüleyman Demirel Üniversitesi

    Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İSHAK ÖZGEL

Geri Dön