Öğretmen adaylarının doğal afete yönelik hazır bulunuşluk, risk algısı ve tutum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between pre-service teachers' preparedness, risk perception and attitude levels towards natural disasters
- Tez No: 1013473
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN YAPICI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Dumlupınar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye dünya üzerindeki bulunduğu coğrafi konum itibariyle bir afetler ülkesi olduğundan dolayı ülke sınırları içerisinde, ülkenin farklı bölgelerinde, çeşitli doğal afetlerin meydana geldiği görülmektedir. Bu sebeple, farklı bölgelerde yaşamlarını sürdüren insanlar geçmişte yaşadığı gibi gelecekte de birçok afet tehlikeleri ile karşı karşıya kalma ihtimali ile hayatlarına devam etmektedirler. Dolayısıyla Türkiye'de afetler ile yaşamayı öğrenmek ve bu noktada gerekli olan eğitimleri almak büyük önem arz etmektedir. Afet eğitimlerinin temelleri okullarda atıldığından eğitim kurumları ve öğretmenlere önemli görevler ve ciddi sorumluluklar düşmektedir. Olası bir afet durumunu yönetebilmek için okullarda eğitim görmekte olan ve gelecekte ülkenin farklı bölgelerinde eğitim verecek olan öğretmen adaylarının doğal afet hazır bulunuşluk, risk algısı ve tutum düzeyleri, afet eğitimlerinin verimli ve etkili olması ile oldukça yakından ilişkilidir. Bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilen bu çalışma, öğretmen adaylarının doğal afet hazır bulunuşluk, risk algısı ve tutum düzeyleri ve aralarındaki ilişki çeşitli değişkenler kapsamında; cinsiyet, yaş, öğrenim gördüğü bölüm, sınıf düzeyi, yaşadığı coğrafi bölge, ilk yardım eğitimi alma durumu, afet eğitimi alma durumu, telefonlarındaki AFAD Acil Arama Aplikasyonu (APK) bulunma durumu, afete maruz kalma durumu, yakınının afete maruz kalma durumu, afette yakınını kaybetme durumu, Afette ekonomik kayba uğrama durumu, Aile ekonomik gelir düzeyi değişkenlerine göre incelemektedir. Öğretmen adaylarının afet hazır bulunuşluk, risk algısı ve tutum düzeylerini belirlemek amacıyla yürütülen bu çalışmada, nicel tarama yöntemlerinden biri olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma 2024-2025 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Eğitim Fakültesinde aktif öğrenim görmekte olan 449 öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri, Şentuna ve Çakı, (2020) tarafından geliştirilen ''Afet Hazırbulunuşluk Ölçeği'', Mızrak ve Aslan, (2020) tarafından geliştirilen ''Afet Risk Algısı Ölçeği'' ve Türkan, Kılıç ve Tiryakioğlu, (2019) tarafından geliştirilen ''Afet Tutum Ölçeği'' ile toplanmıştır. Ulaşılan verilerin, frekans-yüzde dağılımları, aritmetik ortalama, standart sapma değerleri, Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testi ile test edilmesi sonucu Öğretmen adaylarının hazır bulunuşluk seviyelerinin düşük düzeye yakın olduğu, risk algısı ve tutum düzeylerinin benzer sonuçlar göstererek orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır ve şu önerilere gidilmiştir. Eğitim fakültelerinde var olan afet eğitimi derslerine uygulamalı derslerinde eklenmesinin gerekli akademik araştırmalarla önü açılabilir. Afet bilinci düşük olan bölümler başta olmak üzere eğitim fakültelerinde afet bilincini geliştirmeye yönelik dersler programa dahil edilmelidir. Öğretmen adaylarının afet öncesi, afet sırası ve afet sonrası bilgi düzeylerinin geliştirilmesi için zorunlu seminer ve benzeri eğitimler programa dahil edilmelidir. Afet eğitimi için okullara gelen kurum ve kuruluşların afet bilgi düzeylerindeki eksikliklerin giderilmesine yönelik çalışmalar yapılabilir.
Özet (Çeviri)
Since Turkey is a country of disasters due to its geographical location in the world, it is seen that various natural disasters occur within the borders of the country, in different parts of the country. For this reason, people living in different regions continue their lives with the possibility of facing many disaster dangers in the future as they have lived in the past. Therefore, it is of great importance to learn to live with disasters in Turkey and to receive the necessary training at this point. Since the foundations of disaster education are laid in schools, educational institutions and teachers have important duties and serious responsibilities. In order to manage a possible disaster situation, the natural disaster readiness, risk perception and attitude levels of teacher candidates who are studying in schools and will teach in different regions of the country in the future are closely related to the efficiency and effectiveness of disaster training. This study, which was carried out for this purpose, examined the natural disaster readiness, risk perception and attitude levels of pre-service teachers and the relationship between them within the scope of various variables; gender, age, department of education, grade level, geographical region where they live, first aid training status, disaster training status, AFAD Emergency Call Application (APK) status on their phones, disaster exposure, relative's exposure to disaster, loss of a relative in disaster, economic loss in disaster, family economic income level. In this study, which was carried out to determine the disaster readiness, risk perception and attitude levels of pre-service teachers, the relational screening model, which is one of the quantitative screening methods, was used. The research was carried out with 449 pre-service teachers who are actively studying at the Faculty of Education of Kütahya Dumlupınar University in the spring semester of the 2024-2025 academic year. The data of the study were collected with the“Disaster Readiness Scale”developed by Şentuna and Çakı, (2020), the“Disaster Risk Perception Scale”developed by Mizrak and Aslan, (2020) and the“Disaster Attitude Scale”developed by Türkan, Kılıç and Tiryakioğlu, (2019). As a result of the testing of the obtained data with frequency-percentage distributions, arithmetic mean, standard deviation values, Kruskal Wallis and Mann Whitney U test, it was concluded that the readiness levels of the pre-service teachers were close to the low level, their risk perception and attitude levels were at a moderate level with similar results, and the following suggestions were made. The addition of applied courses to the existing disaster education courses in the faculties of education can be paved with the necessary academic research. Courses aimed at improving disaster awareness in faculties of education, especially in departments with low disaster awareness, should be included in the program. Compulsory seminars and similar trainings should be included in the program in order to improve the pre-disaster, during and post-disaster knowledge levels of teacher candidates. Studies should be carried out to eliminate the deficiencies in the disaster knowledge levels of the institutions and organizations that come to schools for disaster education.
Benzer Tezler
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının doğal afetlere yönelik görüşlerinin incelenmesi: Amasya üniversitesi örneği
Examination of social study teacher's opinions on natural disaster: The case of Amasya University
SAMET ZENGİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ASIM ÇOBAN
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının doğal afetlere yönelik farkındalıklarının incelenmesi
Examination of social studies teacher candidates awareness on natural disaster
VİLDAN TORLAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜLENT AKSOY
- Biyoloji öğretmen adaylarının küresel ısınmaya ilişkin algılarının incelenmesi
An investigation of biology pre-service teachers' perceptions of global warming
KADERNUR OCAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
BiyolojiGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ÇİMEN
- Öğretmen adaylarının afet farkındalıklarının ve afet farkındalığı geliştirme içerikli etkinliklere yönelik görüşlerinin belirlenmesi
Determination of pre-service teachers' disaster awareness and opinions on disaster awareness development activities
BİNNUR KİRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN KARADEMİR
- Öğretmen adaylarının doğal afet okuryazarlık düzeylerinin ve afete hazırlık durumlarının incelenmesi
Examination of pre-service teachers' natural disaster literacy levels and disaster preparedness
DOĞA YÜCEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL HAKVERDİ CAN