Biyoloji öğretmen adaylarının küresel ısınmaya ilişkin algılarının incelenmesi
An investigation of biology pre-service teachers' perceptions of global warming
- Tez No: 982344
- Danışmanlar: PROF. DR. OSMAN ÇİMEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Eğitim ve Öğretim, Biology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Biyoloji eğitimi, Çevre eğitimi, Biology education, Environmental education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel ısınma ve etkileri dünya medyasında ve araştırma alanlarında önemli bir yer tutmaktadır. Küresel ısınmanın olumsuz etkilerini azaltmak ve durdurmak amacıyla ulusal ve uluslararası anlaşmalar yapılmıştır. İnsan faaliyetleriyle atmosferde sera gazı emisyonlarının artması sonucu oluşan küresel ısınma, sıcaklık artışları, aşırı hava olayları, mevsimsel düzensizlikler, kuraklık, çölleşme, gibi birçok olumsuz etkiye sebep olmaktadır. Ayrıca sağlık, ekonomi, sosyal yaşam ve ekoloji gibi alanları da olumsuz etkilemektedir. Bu olumsuz etkileri en aza indirmek, doğaya verilen zararı düşürmek, ihtiyaçlarını karşılarken çevreyi de düşünen bireylerin yetişmesini sağlamak için bireylerin çevre sorunlarına karşı nitelikli eğitim alması gerekmektedir. Ortaöğretim Biyoloji dersi müfredatında da küresel ısınmanın biyoloji öğretmenleri tarafından anlatılması beklenmektedir. Yapılan bu çalışma, biyoloji öğretmen adaylarının küresel ısınmaya ilişkin algılarını inceleme amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında, biyoloji öğretmen adaylarına küresel ısınmaya ve küresel ısınmanın etkilerine ilişkin 5 açık uçlu soru sorularak görüşleri alınmış ardından, küresel ısınmanın dünyaya ve canlılara etkisini yansıtan çizimleri ile zihinsel modelleri incelenmiştir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışmasına örnektir. Durum çalışması desenlerinden ise bütüncül tek durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara'da bir devlet üniversitesinde, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Biyoloji Eğitimi Ana Bilim Dalında öğrenim gören 72 kişilik biyoloji öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda, biyoloji öğretmen adaylarının bilgi altyapılarının büyük ölçüde bilimsel temele dayandığı, ancak medya kaynaklarından da etkilendikleri düşünülmüştür. Öğretmen adaylarının, küresel ısınmanın nedenlerini insan etkinlikleriyle ilişkilendirdikleri ve sonuçlarının çevre, insanlar ve diğer canlılar üzerinde etkili olacağına inandıkları anlaşılmaktadır. Ayrıca, küresel ısınmanın önlenebilmesinin insanların alacağı bireysel ve toplumsal önlemlerle mümkün olabileceğine yönelik farkındalığa sahip oldukları görülmüştür. Günlük yaşamda küresel ısınmanın etkilerini çoğunlukla hava olaylarındaki değişiklikler üzerinden algıladıkları; tarım, sağlık, doğal afet ve ekonomi gibi alanlarda ise algılarının sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Çizimlerin analizi, öğretmen adaylarının medya kaynaklarından etkilenebildiklerini ve küresel ısınmanın canlılara olumsuz etkisini özellikle hayvanlar üzerinden ifade ettikleri, bitkilerin alacağı etkiler yönünden algılarının nispeten sınırlı olduğu görülmüştür. Öğretmen adayları, çizimlerinde yer verdikleri canlılara ve cansız varlıklara çoğunlukla mutsuz ifade yerleştirmişlerdir. Öğretmen adaylarının küresel ısınmaya yönelik algılarının derinleştirilmesi amacıyla, uygulamalı öğrenme temelli etkinlikler ile zenginleştirilen çevre eğitimlerinin yanı sıra, bitkiler üzerindeki etkilerin incelenmesine yönelik çalışmaların yapılması ve çizim temelli uygulamaların öğretim sürecine dâhil edilmesi, bu çalışma kapsamında öneriler arasındadır.
Özet (Çeviri)
Global warming and its impacts hold a significant place in both world media and research fields. National and international agreements have been established to mitigate and prevent its adverse effects. Global warming, resulting from increased greenhouse gas emissions due to human activities, causes numerous negative consequences, including rising temperatures, extreme weather events, seasonal irregularities, drought, and desertification. It also adversely affects areas such as health, economy, social life, and ecology. Minimizing these effects, reducing environmental damage, and fostering individuals who consider environmental sustainability while meeting their needs requires that individuals receive qualified education on environmental issues. In secondary education, it is also expected that global warming is addressed by biology teachers within the curriculum. The present study was conducted to examine the perceptions of prospective biology teachers regarding global warming. Within the scope of the research, prospective biology teachers were asked five open-ended questions concerning global warming and its impacts. Additionally, their drawings and mental models reflecting the effects of global warming on the Earth and living organisms were analyzed. The study follows a qualitative research design and exemplifies a case study approach, specifically employing a holistic single-case design. The study group consisted of 72 prospective biology teachers enrolled in the Department of Biology Education at a state university in Ankara during the 2024–2025 academic year. Data were analyzed using content analysis. The findings suggest that prospective biology teachers' knowledge base largely relies on scientific principles, although they are also influenced by media sources. They appear to associate the causes of global warming with human activities and recognize its impacts on the environment, humans, and other living organisms. Moreover, they demonstrate an awareness that the prevention of global warming is possible through individual and collective measures. In daily life, they mainly perceive the effects of global warming through changes in weather patterns, while their perceptions regarding agriculture, health, natural disasters, and the economy are relatively limited. Analysis of the drawings indicates that prospective teachers are influenced by media sources and primarily express the negative effects of global warming on animals, whereas their perception of its effects on plants is comparatively lower. In their drawings, they frequently depicted living and non-living entities with unhappy expressions. To deepen prospective biology teachers' perceptions of global warming, it is recommended that environmental education be enriched with active, hands-on learning activities, that studies focusing on the impacts on plants be conducted, and that drawing-based activities be incorporated into the teaching process.
Benzer Tezler
- Biyoloji öğretmen adaylarının küresel ve ulusal çevre sorunları hakkındaki görüşleri
Opinions of biology pre service teacher about national and global environmental problems
SELMA İBİŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
PROF. DR. MUSTAFA YEL
- Biyoloji ve fen bilgisi öğretmen adaylarının küresel ıısınma konusundaki görüşlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Research of pre-service biology and science teachers' opinions about global warming in the way of some variables
CEREN ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ GÜL
- İklim değişikliğinin yol açtığı çevresel sorunlar hakkında biyoloji öğretmen adaylarının görüşlerinin saptanması
Determining prospective biology teachers' views on environmental problems caused by climate change
MELİS MÜCTEBA ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYDAR ÖZTAŞ
- Öğretmen adaylarının küresel iklim değişikliği konusundaki farkındalıkları
Awareness of teacher candidates on global climate change
DÖNE ATILGAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUNİSE HANDAN GÜNEŞ
- Biyoloji öğretmen adaylarının çevre sorunlarına yönelik ahlaki muhakemeleri
The moral reasoning of the biology pre-service teachers to environmental problems
NURCAN UZEL
Doktora
Türkçe
2014
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiOrtaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ GÜL