Öğretmen adaylarının yapay zekâ etkinlikleri hazırlama deneyimlerinin incelenmesi
An investigation of teacher candidates' experiences in preparing artificial intelligence activities
- Tez No: 1013512
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZEYNEP BAŞCI NAMLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının 2018 sosyal bilgiler dersi öğretim programı 4. Sınıf düzeyinde yer alan öğrenme alanları ve kazanımlara uygun olarak yapay zekâ araçları ile ders etkinlikleri hazırlama deneyimlerinin; yapay zekâ teknolojik pedagojik alan bilgisi, 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ve dijital materyal tasarımı yeterlik düzeyleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Yöntem: Araştırma, karma yöntemlerinden nicel ağırlıklı gömülü desen doğrultusunda yürütülmüştür. Araştırmanın nicel boyutunda 2024–2025 eğitim-öğretim yılı bahar yarıyılında Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Programı 3. sınıfında öğrenim gören ve Sosyal bilgiler öğretimi dersini alan 80 öğretmen adayı yer almıştır. Nitel boyutta ise nicel uygulama sürecine katılan öğretmen adayları arasından maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemi ile belirlenen 20 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler yapay zekâ–teknolojik pedagojik alan bilgisi ölçeği, öğretmen adaylarına yönelik 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ölçeği, dijital materyal tasarımı yeterlikleri ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS programı kullanılmış; normallik incelemeleri sonrasında bağımlı örneklemler t-testi uygulanmıştır. Nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları, yapay zekâ araçlarıyla etkinlik hazırlama deneyiminin öğretmen adaylarının yapay zekâ teknolojik pedagojik alan bilgisi, 21. yüzyıl becerileri yeterlilik algıları ve dijital materyal tasarımı yeterlikleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olumlu etkiler oluşturduğunu göstermiştir. Nicel bulgularda uygulanan ölçeklerin ön test ve son test puanları arasında son test lehine anlamlı fark bulunmuştur. Nitel bulgular da bu artışı desteklemiş; öğretmen adaylarının süreci çoğunlukla geliştirici, verimli, öğretici ve keyifli olarak değerlendirdikleri, özellikle pedagojik içerik entegrasyonu, dijital araç kullanımı, görsel ve içerik üretimi, iş birliği, iletişim, problem çözme, eleştirel düşünme ve yaratıcı düşünme alanlarında gelişim yaşadıklarını ifade ettikleri ortaya konulmuştur. Bununla birlikte bazı katılımcılar başlangıçta zorlanma yaşadıklarını, ancak süreç ilerledikçe bu durumun olumlu deneyime dönüştüğünü ifade etmiştir. Sonuçlar: Araştırma sonuçları, yapay zekâ araçlarıyla etkinlik hazırlama deneyiminin öğretmen adaylarının mesleki gelişimlerini çok boyutlu biçimde desteklediğini göstermektedir. Bu deneyim, öğretmen adaylarının teknolojiyi pedagojik ve alan bilgisiyle bütünleştirme becerilerini güçlendirmiş; 21. yüzyıl becerileri ile dijital materyal tasarım yeterliklerini geliştirmiştir. Ayrıca süreç, öğretmen adaylarının yapay zekâ araçlarını eğitim amaçlı, bilinçli ve işlevsel biçimde kullanmalarına katkı sağlamıştır. Elde edilen sonuçlar, yapay zekâ destekli uygulamaların öğretmen yetiştirme programlarında yapılandırılmış ve uygulamalı biçimde ele alınmasının önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The purpose of this study is to examine the effects of pre-service teachers' experiences in designing instructional activities with artificial intelligence (AI) tools, aligned with the learning domains and objectives of the 4th Grade Social Studies Curriculum (2018), on their Artificial Intelligence Technological Pedagogical Content Knowledge (AI-TPACK), 21st-century skills competency perceptions, and digital material design competencies. Method: The study was conducted using a quantitative-dominant embedded mixed-methods design. The quantitative dimension included 80 third-year pre-service teachers enrolled in the Classroom Teaching Program at Atatürk University Kazım Karabekir Faculty of Education during the spring semester of the 2024–2025 academic year and taking the Social Studies Teaching course. For the qualitative dimension, semi-structured interviews were conducted with 20 participants selected from among the quantitative study group through maximum variation sampling. Data were collected using the Artificial Intelligence Technological Pedagogical Content Knowledge Scale, the 21st-Century Skills Competency Perceptions Scale for Pre-service Teachers, the Digital Material Design Competencies Scale, and a semi-structured interview form. Quantitative data were analyzed using SPSS. Following normality testing, paired-samples t-tests were employed. Qualitative data were analyzed through content analysis. Findings: The findings revealed that the experience of preparing instructional activities with AI tools had a statistically significant positive effect on pre-service teachers' AI-TPACK, 21st-century skills competency perceptions, and digital material design competencies. Quantitative results indicated significant differences between pre-test and post-test scores on all scales in favor of the post-test. Qualitative findings supported these results, showing that participants generally perceived the process as beneficial, productive, instructive, and enjoyable. They reported improvements particularly in pedagogical content integration, the use of digital tools, visual and content creation, collaboration, communication, problem-solving, critical thinking, and creative thinking skills. Some participants also stated that although they initially experienced difficulties, these challenges gradually transformed into positive learning experiences throughout the process. Conclusions: The results demonstrate that designing instructional activities with AI tools supports pre-service teachers' professional development in multiple dimensions. This experience strengthened their ability to integrate technology with pedagogy and content knowledge while enhancing their 21st-century skills and digital material design competencies. Furthermore, the process contributed to the conscious, purposeful, and effective use of AI tools for educational purposes. The findings highlight the importance of incorporating AI-supported practices into teacher education programs through structured and practice-oriented approaches.
Benzer Tezler
- Matematik öğretmen adaylarının ChatGPT aracılığıyla 5E öğrenme modeline uygun ders planı hazırlama deneyimleri
Pre-service mathematics teachers' experiences of preparing lesson plans in accordance with the 5E learning model through ChatGPT
GÜLSÜM DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE EV ÇİMEN
- Yapay zeka tabanlı uygulamalar ve dijital materyaller ile desteklenmiş çevre eğitimi sürecinin incelenmesi
Investigation of the environmental education process supported with artificial intelligence and digital materials
ECE CEREN ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA BENZER
- Fen eğitiminde yapay zekâ araçlarının kullanımının fen bilgisi öğretmen adaylarının 21. yüzyıl öğrenen becerileri ile fen okuryazarlık algılarına etkisi
The effect of using artificial intelligence tools in science education on science teacher candidates' 21st century learner skills and science literacy perceptions
VİLDAN YALÇIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimSivas Cumhuriyet ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OĞUZHAN NACAROĞLU
- A comparison of lesson plans from artificial intelligence and English language teachers
Yapay zeka ve İngilizce öğretmenleri tarafından hazırlanan ders planlarının karşılaştırması
KARDELEN ASLAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimDicle Üniversitesiİngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN SOLMAZ
- New perspectives for introducing and developing reading skil is in E. L. T. for the lise I students at state high schools
Başlık çevirisi yok
SEVİNÇ TÜTÜNCÜ