Geri Dön

Diabetes mellitus tanılı hastalarda kolorektal polip sıklığı ve polip sıklığını etkileyen faktörler

Colorectal polyp prevalence and factors affecting polyp prevalence in patients with Diabetes mellitus

PDF İndir

  1. Tez No: 1013602
  2. Yazar: FATMA FERAY DAĞDELEN
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN ERDEM ER
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Kolonoskopi, kolorektal polip, neoplastik polip, polip sayısı, tip 2 diabetes mellitus, Colonoscopy, colorectal polyp, neoplastic polyp, polyp count, type 2 diabetes mellitus
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve Amaç: Kolorektal polipler, kolorektal kanserin öncül lezyonları olup, yaşa göre tarama ve tedavi yöntemleri mevcuttur. Kolorektal polipler genelde kolorektal kanser taraması amacıyla veya başka bir endikasyonla kolonoskopi işlemi yapılan yetişkin bireylerde insidental olarak tanı alır. Kolorektal poliplerin insidansını artıran başlıca risk faktörlerinden bir tanesi olan Tip 2 DM varlığı, bireyin glisemik kontrol için kullandığı ilaçlar ve demografik özellikleri ile birlikte derlenmiştir. Çalışmamızda, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi Endoskopi Ünitesi'nde total kolonoskopi işlemi yapılan hastaların polip sıklığının Tip 2 DM tanılı hastalarda kontrol grubuna göre karşılaştırılması ve Tip 2 DM hastalarında polip sıklığını ve polip sayısını etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 01.01.2024-01.12.2025 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Hastanesi Endoskopi Ünitesi'nde total kolonoskopi işlemi yapılan yetişkin hastaların histopatolojik verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Bireylerde kolonoskopi için yeterli temizlik düzeyi Boston Bağırsak Hazırlık Skoru ile değerlendirilmiştir. 7 ve üzeri puan alan ve çekuma kadar ilerlenebilen total kolonoskopiler çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların medikal kayıtları incelenerek tip 2 DM tanısı olan bireyler ve olmayan kontrol popülasyonu gruplandırılmıştır. Tip 2 DM tanılı hastaların DM süresi, kullandıkları ilaçlar ve hangi süreyle kullandıkları kaydedilmiştir. Çalışmaya dahil edilen tüm bireylerin önceki çalışmalar ışığında kolorektal polipler için risk faktörü olarak bilinen özelliklerin beraber değerlendirilebilmesi amacıyla ek hastalıkları ve demografik özellikleri kaydedilmiştir. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ki-kare testi, sürekli değişkenlerin kategorik değişkenler arasındaki farklılıklarının değerlendirilmesinde normal dağılıma sahip veriler için independent-samples t testi, normal dağılıma uygun olmayan veriler için Mann-Whitney U testi kullanıldı. Sürekli veriler ile toplam polip sayıları arasındaki ilişkiler Spearman'ın korelasyon katsayısı ile incelendi. Tip 2 DM hastalarında polip varlığına etkili risk faktörleri tek ve çok değişkenli binary logistic regresyon analizleri ile incelendi. Toplam polip sayılarını açıklamada bağımsız değişkenlerin etkisini değerlendirmek amacıyla negative binominal regresyon kullanıldı. Değerlendirmelerde IBM SPSS statistic for Mac, Version 30.0 (IBM Corp., Armonk, Ny, USA) programı kullanılmıştır ve istatistiksel anlamlılık sınırı olarak p < 0,05 kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 957 hastanın 323'ünde (%33,8) polip, 261'inde (%27,3) neoplastik polip, 84'ünde (%8,8) non-neoplastik polip saptanmıştır. Hastaların %39,6'sında tip 2 DM vardı. DM hastalarında polip ve non-neoplastik polip oranları anlamlı biçimde DM olmayanlara göre yüksekti (p=0,025 ve p=0,003). DM varlığı neoplastik polip sayısı artışı için bağımsız bir risk faktörüydü (IRR: 1,706, %95 CI: 1,116-2,609, p=0,014). DM hastalarında yaş, cinsiyet ve ailede KRK öyküsünün dahil edildiği çoklu regresyon analizinde yaş (OR:1.032, 95% CI:1.006-1.059, p=0.017) tüm polip varlığı için risk faktörü olarak görüldü. DM hastalarında yaş, cinsiyet ve ailede KRK öyküsünün dahil edildiği çoklu regresyon analizinde yaş (OR:1.032, 95% CI:1.004-1.061, p=0.027) ve cinsiyet (OR:1.961, 95% CI:1.205-3.192, p=0.007) neoplastik polip varlığı için risk faktörü olarak görüldü. Tüm polip varlığı için ileri yaş (RR:1.026, 95% CI:1.003-1.049, p=0.027) ve ailede KRK öyküsü (RR:2.071, 95% CI:1.222-3.510, p=0.007) risk faktörleri olarak bulundu. Neoplastik polip varlığı için yaş (RR:1.026, 95% CI:1.002-1.050, p=0.036) ve erkek cinsiyet (RR:1.841, 95% CI:1.162-2.918, p=0.009) risk faktörleri olarak bulundu. DM hastalarında polip sayısı için ileri yaş (IRR:1.044, 95% CI: 1.020-1.069, p<0.001), erkek cinsiyet (IRR:1.554, 95% CI:1.023-2.362, p=0.039) ve sigara maruziyeti (IRR:1.890, 95% CI:1.245-2.869, p=0.003) bağımsız risk faktörleri olarak bulundu. Neoplastik polip sayısı için ileri yaş (IRR:1,044, 95% CI: 1,024-1,064, p<0,001), erkek cinsiyet (IRR:1,886, 95%: 1,304-2,728, p<0,001), sigara maruziyeti (IRR:2,307, 95% CI:1,623-3,279, p<0,001) ve DM varlığı (IRR:1,706 95% CI:1,116-2,609, p=0,014) bağımsız risk faktörleri olarak görülmüştür. SGLT-2 inhibitörü kullanım süresi arttıkça neoplastik polip sayısı artmaktaydı (IRR: 1,184, %95 CI:1,079-1,298, p<0,001). DM hastalarında sülfanilüre kullananlarda neoplastik polip varlığı daha az görülmüştür (p=0,048). Sülfanilüre kullanımı ile neoplastik polip varlığı arasında sınırda anlamlı bir ilişki vardı (OR:0,487, 95% CI: 0,236-1,006, p=0,052). Sonuç: Çalışmamızda kolorektal polip ve neoplastik polip prevalansı literatürle uyumlu bulunmuştur. DM varlığı polip sıklığı ve neoplastik polip sayısı ile ilişkili görülürken, DM süresi ile polipler arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Yaş, erkek cinsiyet ve sigara maruziyeti önemli risk faktörleri olarak öne çıkmış; makrovasküler komplikasyonlar ve ASKH polip sıklığı ve neoplastik polip sıklığında artışla ilişkili bulunmuştur. Ama mikrovasküler komplikasyonlar, HbA1c düzeyi (%), metformin kullanımı, insülin kullanımı, DPP-4 inhibitörü kullanımı ve SGLT-2 inhibitörü kullanımı ile anlamlı ilişki gösterilememiştir. Sülfanilüre kullananlarda neoplastik polip daha az görülmüş olsa da, bu bulgu dikkatli yorumlanmalıdır. Gelecekte daha geniş hasta gruplarında, ilaç dozları, biyokimyasal lipid parametreleri, sigara ve alkol maruziyet miktarlarının dahil edildiği prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Ayrıca DM hastalarının kolorektal kanser tarama programlarına uyumunun yakından izlenmesi önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

Introduction and Aim: Colorectal polyps are precursor lesions of colorectal cancer, for which age-based screening and treatment strategies are available. They are often detected incidentally in adults undergoing colonoscopy either for colorectal cancer screening or for other indications. Type 2 diabetes mellitus (DM), one of the major risk factors associated with an increased incidence of colorectal polyps, was evaluated in conjunction with patients' antidiabetic medications used for glycemic control and their demographic characteristics. In this study, we aimed to comparatively evaluate the histopathological findings of patients who underwent total colonoscopy at the Endoscopy Unit of Ankara University Faculty of Medicine İbni Sina Hospital, between those diagnosed with type 2 DM and a control population. Materials and Methods: In this study, the histopathological data of adult patients who underwent total colonoscopy at the Endoscopy Unit of Ankara University Faculty of Medicine İbni Sina Hospital between January 1, 2024 and December 1, 2025 were retrospectively analyzed. The adequacy of bowel preparation for colonoscopy was assessed using the Boston Bowel Preparation Scale. Only total colonoscopies with a score of 7 or higher and successful intubation of the cecum were included in the study. Based on medical records, patients were classified into two groups: those with a diagnosis of type 2 diabetes mellitus (DM) and a non-diabetic control population. For patients with type 2 DM, disease duration, antidiabetic medications used, and duration of medication use were recorded. In order to evaluate known risk factors for colorectal polyps, comorbidities and demographic characteristics of all included individuals were also documented. Categorical variables were compared using the chi-square test. For continuous variables, differences between categorical groups were analyzed using the independent-samples t-test for normally distributed data and the Mann–Whitney U test for non-normally distributed data. Associations between continuous variables and total polyp counts were evaluated using Spearman's correlation coefficient. Risk factors affecting the presence of polyps in patients with type 2 DM were analyzed using univariate and multivariate binary logistic regression analyses. Negative binomial regression was used to assess the effects of independent variables on total polyp counts. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics for Mac Version 30.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA), and a p-value <0.05 was considered statistically significant. Results: Polyps were detected in 323 (33.8%) of 957 patients, including neoplastic polyps in 261 (27.3%) and non-neoplastic polyps in 84 (8.8%). Type 2 diabetes mellitus (DM) was present in 39.6% of the patients. The prevalence of polyps and non-neoplastic polyps was significantly higher in patients with DM compared to those without DM (p=0.025 and p=0.003, respectively). The presence of DM was an independent risk factor for an increased number of neoplastic polyps (IRR: 1.706, 95% CI: 1.116–2.609, p=0.014). In patients with DM, multivariate regression analysis including age, sex, and family history of colorectal cancer (CRC) showed that age (OR: 1.032, 95% CI: 1.006–1.059, p=0.017) was a risk factor for overall polyp presence. In the same model, age (OR: 1.032, 95% CI: 1.004–1.061, p=0.027) and male sex (OR: 1.961, 95% CI: 1.205–3.192, p=0.007) were identified as risk factors for neoplastic polyp presence.In the overall cohort, advanced age (RR: 1.026, 95% CI: 1.003–1.049, p=0.027) and a family history of CRC (RR: 2.071, 95% CI: 1.222–3.510, p=0.007) were associated with increased risk of polyp presence. For neoplastic polyps, age (RR: 1.026, 95% CI: 1.002–1.050, p=0.036) and male sex (RR: 1.841, 95% CI: 1.162–2.918, p=0.009) were identified as significant risk factors.Among patients with DM, advanced age (IRR: 1.044, 95% CI: 1.020–1.069, p<0.001), male sex (IRR: 1.554, 95% CI: 1.023–2.362, p=0.039), and smoking exposure (IRR: 1.890, 95% CI: 1.245–2.869, p=0.003) were independent risk factors for polyp count. Similarly, for neoplastic polyp count, advanced age (IRR: 1.044, 95% CI: 1.024–1.064, p<0.001), male sex (IRR: 1.886, 95% CI: 1.304–2.728, p<0.001), smoking exposure (IRR: 2.307, 95% CI: 1.623–3.279, p<0.001), and the presence of DM (IRR: 1.706, 95% CI: 1.116–2.609, p=0.014) were identified as independent risk factors.An increase in the duration of SGLT-2 inhibitor use was associated with an increase in neoplastic polyp count (IRR: 1.184, 95% CI: 1.079–1.298, p<0.001). Among patients with DM, the prevalence of neoplastic polyps was lower in those using sulfonylureas (p=0.048). There was a borderline significant inverse association between sulfonylurea use and the presence of neoplastic polyps (OR: 0.487, 95% CI: 0.236–1.006, p=0.052). Conclusion: In our study, the prevalence of colorectal polyps and neoplastic polyps was found to be consistent with the existing literature. The presence of diabetes mellitus (DM) was associated with polyp frequency and the number of neoplastic polyps, whereas no significant relationship was observed between DM duration and polyps. Age, male sex, and smoking exposure emerged as important risk factors, while macrovascular complications and atherosclerotic coronary heart disease (ASCVD) were associated with increased frequencies of both polyps and neoplastic polyps. However, no significant associations were found between polyps and microvascular complications, HbA1c levels (%), or the use of metformin, insulin, DPP-4 inhibitors, and SGLT-2 inhibitors. Although neoplastic polyps were observed less frequently in patients using sulfonylureas, this finding should be interpreted with caution. Future prospective studies with larger patient populations, including drug dosages, biochemical lipid parameters, and detailed assessments of smoking and alcohol exposure, are needed. Additionally, close monitoring of adherence to colorectal cancer screening programs in patients with DM is essential.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    944843

    Diabetes mellitus tanılı hastalarda kolorektal polip sıklığı, lokalizasyonu ve histomorfolojisi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi (tek merkez deneyimi)

    Evaluation of the relationship between colorectal polyp frequency, localization and histomorphology in patients with diabetes mellitus (single center experience)

    MAHMUT ENSAR ÖZDEMİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İç HastalıklarıAdıyaman Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. RAMAZAN İLYAS ÖNER

  2. Tez No

    939766

    Kolorektal kanserli hastalarda bilgisayarlı tomografi (BT) ile saptanan karaciğer yağlanmasının prognoz ve karaciğer metastazları üstüne etkisi

    The effect of liver steatosis detected by computed tomography (CT) on prognosis and liver metastases in patients with colorectal cancer

    DERYA URHAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    GastroenterolojiAkdeniz Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. DİNÇ DİNÇER

  3. Tez No

    483001

    Kolorektal diminutif poliplerden soğuk biyopsi forseps yöntemiyle alınan örneğin boyut ve sayısının patoloji sonuçları ile ilişkisi

    Determine the relationship between the size and the number of specimens taken with the cold biopsy forceps method from diminutive polyps and pathological results

    CANSU ATBAŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    GastroenterolojiBaşkent Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERKAN ÖCAL

  4. Tez No

    537520

    Kolorektal kanserli hastaların demografik özelliklerinin aile hekimliği açısından değerlendirilmesi

    Evaluation of demographic characteristics of patients with colorectal canser in terms of family medicine

    DENİZ AKIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MEHMET YILDIRIM

  5. Tez No

    989022

    Kolonoskopi öncesinde kolon temizliği için kullanılan ilaçların tahmini glomerüler filtrasyon hızına (eGFR) etkisi

    The impact of bowel preparation agents on estimated glomerularfiltration rate (eGFR) before colonoscopy

    MERTCAN KARACA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    GastroenterolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EVRİM KAHRAMANOĞLU AKSOY

Geri Dön