Küreselleşme sürecindeki kentleşme dinamiklerinin incelenmesi: İstanbul Finans Merkezi örneği
Examination of urbanization dynamics in the globalization process: The case of Istanbul Financial Center
- Tez No: 1013627
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EYLEM BAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kentsel Tasarım Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1980'lerden itibaren küreselleşme; ekonomik, toplumsal ve mekânsal süreçleri dönüştürerek kentleri uluslararası sermaye, bilgi ve etkileşimin yoğunlaştığı düğüm noktaları hâline getirmiştir. Bu dönüşüm, kentlerin küresel hiyerarşide güçlü konumlar elde etmesini sağlayacak yeni işlevler ve mekânsal düzenlemeleri gerekli kılmış; finans merkezleri, yalnızca ekonomik işlevleriyle değil, kentsel mekânın yeniden şekillenmesini ve toplumsal yapının dönüşümünü yönlendiren belirleyici projeler olarak ön plana çıkmıştır. İstanbul Finans Merkezi (İFM), İstanbul'un küresel kentler bağlamındaki konumunu güçlendiren ve kentleşme ile küreselleşme dinamiklerinin kesiştiği stratejik bir alan olarak öne çıkmaktadır. Alanın mekânsal ve yönetsel gelişimi, merkezi yönetim odaklı, çok katmanlı planlama kararları ve yönlendirici müdahaleler aracılığıyla şekillenmiş; kentsel mekânın örgütlenme biçimi, toplumsal ilişkiler ve yerel planlama süreçleri bu çerçevede yeniden tanımlanmıştır. Araştırma bulguları, İFM'nin yalnızca ekonomik bir merkez olmadığını, aynı zamanda kentsel mekânın metalaşması, mekânsal yoğunlaşma ve toplumsal ayrışmayı yönlendiren dönüştürücü bir müdahale alanı olduğunu ortaya koymaktadır. Küresel projelerin yerel düzeydeki etkileri, planlama süreçlerinin kamusal yarar, mekânsal adalet ve sosyal kapsayıcılık ilkelerine ne ölçüde hizmet ettiğini görünür kılmaktadır. İFM örneği, küresel kentleşme dinamiklerinin yerel mekânda nasıl somutlaştığını, mekânsal olarak nasıl örgütlendiğini ve küresel entegrasyon hedefleri ile yerel toplumsal ve mekânsal dengeler arasındaki etkileşimleri ortaya koymaktadır. Çalışma, İstanbul'un küresel kent kimliğinin ekonomik, mekânsal ve toplumsal boyutlarını bütüncül bir perspektifle değerlendirerek, küreselleşme-kentleşme ilişkisinin somut mekânsal ve toplumsal yansımalarını açıklayan özgün bir katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Since the 1980s, globalization has reshaped economic, social, and spatial processes, transforming cities into nodes where international capital, knowledge, and interaction converge. This transformation has required new urban functions and spatial arrangements, enabling cities to secure prominent positions within the global hierarchy. Financial centers have emerged not only as economic hubs but also as strategic projects that reshape urban space and guide social transformation. The Istanbul Financial Center (IFC) exemplifies a strategic urban area where globalization and urbanization dynamics intersect, reinforcing Istanbul's position among global cities. The spatial and administrative development of the area has been directed through multi-layered, state-centered planning decisions and interventions, which have redefined the organization of urban space, local planning processes, and social relations. Findings indicate that the IFC functions not merely as an economic center but also as a transformative intervention in urban space, driving the commodification of land, spatial concentration, and social differentiation. The local effects of such global projects reveal the extent to which planning processes align with principles of public interest, spatial justice, and social inclusivity. The IFC case illustrates how global urbanization processes materialize in local space, how these processes are spatially organized, and how global integration objectives interact with local social and spatial dynamics. By evaluating Istanbul's global city identity through economic, spatial, and social dimensions, this study offers a comprehensive perspective on the tangible spatial and social implications of the globalization–urbanization nexus.
Benzer Tezler
- Stratejik mekansal planlama ve düzenleyici geleneksel planlamanın katılım, eylem projeleri ve esneklik boyutlarında incelenmesi - Bursa ili örneği
Examination of strategic spatial planning and regulatory traditional planning in terms of participation, action project and flexibility – Bursa province case
SERPİL ŞİMŞEK DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALE ÇIRACI
- Assessment of urbanization history of Addis Ababa city, Ethiopia
Addıs Ababa cıty, Ethıopıa'nın kentleşme tarihinin değerlendirilmesi
ABDURAHMAN HUSSEN YIMER
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaMersin ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ CENAP YOLOĞLU
- Kırgızistan'daki Ahıska Türkleri: Sosyoekonomi, kültür ve eğitim açılarından bir değerlendirme
The Ahiska Turks in Kyrgyzstan: An assessment from socioeconomic, cultural and educational perspectives
TÜRKAN ALİSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uluslararası İlişkilerTrakya ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURAK GÜMÜŞ
- Küreselleşme bağlamında kent dinamiklerinin kentsel dönüşüm sürecine etkisi: İstanbul örneği
The effect of city dynamics to the process of urban regeneration about globalization issue
EMİN İNANDUĞÇAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN CENGİZ
- Antalya'da 1980 sonrası yaşanan dönüşümün kavramsal izdüşümleri
The conceptual projections of the transformation experienced in Antalya after 1980
ZEYNEP ESENGİL
Doktora
Türkçe
2017
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN LÜTFÜ KAHVECİOĞLU