Toplu konutlardaki lüks ve konfor anlayışının toplum psikolojisi çerçevesinde irdelenmesi
Examination of luxury and comfort concepts in mass housing within the framework of social psychology
- Tez No: 1013641
- Danışmanlar: PROF. DR. MİNE ULUSOY
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Mimarlık, Psychology, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Toplu konut alanları, Toplu konutlar, İnsan psikolojisi, Housing estates, Mass houses, Human psychology
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Konya Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, toplu konutların lüks ve konfor anlayışının yalnızca mekânsal birimler değil, aynı zamanda birey ve toplum psikolojisini etkileyen psiko-mekânsal olgular olduğu varsayımından hareketle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın temel amacı, lüks konut algısının (LKA) fiziksel ve sosyal boyutlarına ilişkin algıların bireylerin Ruhsal İyi Oluş (WEMWBS)ve Yaşam Doyumu (SWLS)düzeyleri ile olan ikili ilişkisini incelemektir. Çalışma, nicel ve nitel yöntemleri içeren karma yöntem yaklaşımıyla yürütülmüştür. Nicel boyut, Konya'nın Selçuklu, Meram ve Karatay merkez ilçelerinde 541 katılımcıdan toplanan anket verileri üzerinden (DFA, Kruskal-Wallis, Chi-Square) analiz edilmiştir. Alan çalışması kapsamında ise, literatür ışığında belirlenen lüks ölçütleri kullanılarak bu üç merkezden toplam 15 farklı lüks toplu konut örneği derinlemesine incelenmiştir. Nicel analizler, lüks konut algısının iki çelişkili etki yarattığını göstermiştir: Konutu lüks olarak algılayan bireylerin Ruhsal İyi Oluş ve Yaşam Doyumu puanları, sıradan konutlarda yaşayanlara göre anlamlı düzeyde yüksektir. Bu lüks algısı, öncelikli olarak fiziksel özelliklere dayanmaktadır. Lüks projeler, toplumda sınıf farkını en belirgin hale getiren ve sosyal kıyaslamayı arttıran yapılardır, ancak katılımcılar dışlanmışlık kaygısını reddederek güçlü bir bilişsel savunma mekanizması sergilemiştir. Alan çalışmasında Karatay'da konut arzının diğer ilçelere göre daha sınırlı ve tek tip olmasını göstermesine rağmen, anket verileri lüks algısının tüm ilçelerde homojen kaldığını göstermiştir. Bu, lüks algısının yerel arz kısıtlamalarından bağımsız olarak, ortak kentsel statü beklentisiyle şekillendiğini ortaya koymaktadır. Tez, kentsel dönüşüm sürecinde lüksleşmenin ayrıştıran ve içsel olarak besleyen dinamik bir yapıya doğru yönlendirdiği sonucuna ulaşmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted based on the premise that luxury mass housing projects are not merely spatial units but rather psycho-spatial phenomena significantly affecting individual and social psychology. The core aim of the research was to investigate the dual relationship between the perception of luxury housing (LHP) and the levels of mental well-being (WEMWBS) and life satisfaction (SWLS) among individuals. The research utilized a mixed-methods approach. The quantitative dimension involved the analysis of survey data collected from 541 participants residing in the central districts of Konya (Selçuklu, Meram, and Karatay), using statistical methods such as DFA, Kruskal-Wallis, and Chi-Square. The fieldwork, in line with the established luxury criteria from the literature, involved an in-depth examination of a total of 15 distinct luxury mass housing examples across these three districts. ndividuals who perceived their residence as luxury reported significantly higher scores in both Mental Well-being and Life Satisfaction compared to those living in ordinary housing. This luxury perception was primarily rooted in physical attributes (e.g., quality materials and size). Luxury projects were identified as structures that most distinctly mark class difference and increase social comparison within the community. However, participants exhibited a strong cognitive defense mechanism by rejecting feelings of exclusion anxiety. The field study revealed a supply-demand paradox: despite the observation that housing supply in Karatay was more limited and uniform compared to other districts, the survey data showed that luxury perception remained homogeneous across all three districts. This indicates that the perception of luxury is shaped by shared urban status aspiration rather than local supply constraints. The thesis concludes that the rapid process of luxification in urban transformation is directing the city toward a dynamic structure that is both segregative and internally nurturing.
Benzer Tezler
- Endüstri şehirlerinde orta gelir grubundaki insanların ihtiyacı olan toplu konutların içmekan kullanım alanları standartlarına ilişkin sistem önerilerinin geliştirilmesi ve ülkemizden İzmit örneği
Başlık çevirisi yok
DENİZ DEMİRARSLAN
Doktora
Türkçe
1997
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL TÜRKGENÇ
- Toplu konut uygulamalarının kentsel gelişime etkileri ve kullanıcıların memnuniyet düzeylerinin araştırılması (Diyarbakır örneği)
The effects of public housing applications on urban development and the research of the satisfaction levels of residents (example of Diyarbakır)
MEHMET SAMİ ZÜMRÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
CoğrafyaYüzüncü Yıl ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ZEYDİN YILDIZ
- Sinanoba, Eryaman konut tiplerine dayalı, standart inşaat sınıfları açısından iç bitirme imalatları ve iç donatı elemanlarının konut maliyetlerine etkisi
(Based on the types on the dwelling units in Eryaman (1.stage), Sinanoba) Effects of interior finishing and fixture elements on housing cost with respect to standart categories
ALEV DURMUŞ
- Konut yatırımları ve konut talebini belirleyen faktörler: Ordu il merkezi hanehalkı araştırması
Housing investments and determinants of the demand for Housing: household survey i̇n Ordu city center
ESEN ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
EkonomiOrdu Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SEVAL MUTLU ÇAMOĞLU