Mustafa Kutlu'nun hikâyelerinde ekonomik yapı: Yorumlayıcı (hermeneutik) bir yaklaşım
The economic structure in Mustafa Kutlu's stories: A hermeneutic approach
- Tez No: 1013706
- Danışmanlar: PROF. DR. ADEM KALÇA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Mustafa Kutlu'nun hikâyelerini iktisat ve edebiyat arasındaki ilişki bağlamında disiplinler arası bir yaklaşımla irdelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, modern kapitalist iktisadın biçimlendirdiği ekonomik yapının bireysel ve toplumsal hayat üzerindeki etkilerini edebî metinler aracılığıyla nasıl betimlendiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda çalışma, ortodoks iktisadın pozitivist varsayımlarına eleştirel bir mesafeyle yaklaşarak, heterodoks iktisat geleneği içinde yer alan yorumlayıcı bakış açısını yöntembilimsel zemin olarak benimsemektedir. Bu sayede ekonomik olgular yalnızca nicel boyutlarıyla değil, aynı zamanda toplumsal, kültürel ve etik bağlamlarıyla birlikte ele alınmaktadır. Anlayıcı/yorumlayıcı yaklaşım ışığında yapılan tahliller, edebiyatın ekonomik yapıyı ve iktisadi zihniyeti tarihsel ve kültürel bağlamıyla yorumlamaya olanak sağladığını göstermektedir. Bu yaklaşım, Kutlu'nun hikâyelerinde kapitalist sistemin birey ve toplum üzerindeki etkilerini yalnızca olay örgüsü veya karakter çözümlemesi düzeyinde değil, arka plandaki değerler, kurallar ve toplumsal zihniyetler açısından da anlamaya imkân tanımaktadır. Tahliller, sınırsız büyüme ve tüketim odaklı kapitalist zihniyetin toplumsal ve ahlaki çözülmeye yol açtığını ve bireysel anlamda yaşamın dengelerini bozduğunu ortaya koymaktadır. Bu eleştiriler ışığında öne çıkan temel kavram kanaat ve buna dayalı kanaat ekonomisidir. Kutlu'nun hikâyelerinde yer alan kanaat anlayışı, yalnızca bireysel yaşamda denge ve ölçülülüğü sağlamakla kalmayıp, toplumsal düzeyde sorumluluk, paylaşım ve dayanışmayı ön plana çıkaran, modern kapitalist zihniyete karşı etik ve kültürel açıdan farklı bir değer sistemi olarak işlev gören bir yaklaşımdır. Araştırma ayrıca, Kutlu'nun savunduğu kanaat ekonomisinin çağdaş iktisat alanyazınında tartışılan küçülme (degrowth) yaklaşımıyla benzerlik taşıdığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Kutlu'nun hikâyeleri, yalnızca kültürel veya yerel bir eleştiri sunmakla kalmayıp, küresel ölçekte sürdürülebilir ekonomik ve toplumsal değerler üzerine de düşünme olanağı sağlamaktadır. Sonuç olarak çalışma, Kutlu'nun hikâyelerinin sadece edebi birer anlatı olmadığını, kapitalist sistemi eleştiren, kanaat temelli farklı bir ekonomi yaklaşımını yansıtan ve toplumsal değerler ile iktisadi zihniyeti tartışmaya açan bir araç olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine Mustafa Kutlu's short stories through an interdisciplinary approach within the context of the relationship between economics and literature. It seeks to reveal how the effects of the economic structure shaped by modern capitalist economics on individual and social life are depicted through literary texts. In this regard, the study adopts a critical distance toward the positivist assumptions of orthodox economics and embraces the interpretive paradigm within the heterodox economics tradition as its methodological framework. Accordingly, economic phenomena are addressed not only in terms of their quantitative dimensions but also together with their social, cultural, and ethical contexts. Analyses conducted in light of the hermeneutic method and the interpretive/understanding paradigm demonstrate that literature enables the interpretation of economic structures and economic mentality within their historical and cultural contexts. This approach makes it possible to understand the effects of the capitalist system on individuals and society in Kutlu's stories not merely at the level of plot or character analysis, but also in terms of the underlying values, norms, and social mentalities. The analyses reveal that the capitalist mentality based on unlimited growth and consumption leads to social and moral disintegration and disrupts the balance of individual life. In light of these critiques, the central concept that comes to the fore is contentment and the contentment-based economy. The understanding of contentment reflected in Kutlu's stories not only ensures balance and moderation in individual life but also functions as an ethical and cultural alternative value system to the modern capitalist mentality by emphasizing responsibility, sharing, and solidarity at the societal level. The study further demonstrates that the contentment economy advocated by Kutlu bears similarities to the degrowth approach discussed in contemporary economic literature. In this context, Kutlu's stories provide an opportunity not only to offer a cultural or local critique but also to reflect on sustainable economic and social values on a global scale. In conclusion, the study reveals that Kutlu's stories are not merely literary narratives, but function as a tool that critiques the capitalist system, reflects a contentment-based economic approach, and opens up a discussion on social values and economic mentality.
Benzer Tezler
- Mustafa Kutlu'nun hikâyelerindeki iletiler ve bu iletilerin çocuğa görelik ilkesi açısından incelenmesi
The messages in the stories of Mustafa Kutlu and the examination of these relation to child
AHMET AKKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. ŞENER DEMİREL
- Mustafa Kutlu'nun eserlerinde tüketim ve yoksulluk
Consumption and poverty in Mustafa Kutlu's works
SABRİYE AYYILDIZ
- Mustafa Kutlu'nun kanaat ekonomisi kavramının hikâyelerinde incelenmesi
Analyzing Mustafa Kutlu's consept of kanaat economy in his stories
GÖKHAN GEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Türk Dili ve EdebiyatıUşak ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ PULAT
- Mustafa Kutlu'nun hikayelerinde ekonomi ve siyaset
Economics and politics in the Mustafa Kutlu's short stories
MEHMET ERDEM TEMÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Türk Dili ve EdebiyatıFatih ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEZAYİ COŞKUN
- Mustafa Kutlu hikâyelerinde 1980 sonrası iktisadi ve sosyal değişme
Economic and social change after 1980 in the stories of Mustafa Kutlu
TUBA ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriKırklareli ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSKENDER GÜMÜŞ