Tıp fakültesi öğrencilerinde metilfenidat kullanımı ve duygu düzenleme ile ilişkisinin değerlendirmesi
Evaluation of methylphenidate use and its relationship with emotion regulation in medical students
- Tez No: 1013735
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜR HASSOY, DOÇ. DR. UMUT KIRLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Duygu düzenleme, Metilfenidat, Tıp öğrencileri, Emotion regulation, Methylphenidate, Medicine students
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve amaç: Metilfenidat grubu ilaçların dikkat ve enerji artışı gibi etkileri nedeniyle tıp fakültesi öğrencileri tarafından akademik performansı güçlendirmek amacıyla tıbbi olmayan şekilde kullanımı yaygınlaşmıştır. Bu araştırmada, Ege Üniversitesi 6. sınıf tıp fakültesi öğrencilerinde metilfenidat grubu ilaç kullanım durumunu tespit etmek, bu ilaçlara ilişkin bilgi düzeyleri ve risk algısını incelemek, kaygı ve duygu düzenleme becerisinin metilfenidat grubu ilaç kullanımı ile olan ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Araştırmada kesitsel tasarım kullanılmıştır. Araştırmanın minimum örneklem büyüklüğü Ege Üniversitesi 6. sınıf tıp fakültesi öğrencisi olan 183 kişi olarak hesaplanmış ve 171 katılımcıya ulaşılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni metilfenidat grubu ilaç kullanımıdır. Bağımsız değişkenler beş kategoriye ayrılmıştır: sosyodemografik özellikler, var olan sağlık durumu ve alışkanlıklar, eğitim ve akademik özellikler, psikolojik özellikler, metilfenidat grubu ilaçlara ilişkin bilgi düzeyi ve risk algısı. Katılımcılara Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği- Kısa Form (DDGÖ-16) ve Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS) uygulanmıştır. Katılımcılardan veriler yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Tanımlayıcı analizlerde sürekli değişkenler için ortalama, standart sapma, minimum-maksimum değerleri; kategorik değişkenler için ise sayı ve yüzde değerleri kullanılmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenlerin ilişkisini incelemek için Ki-Kare testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Çok değişkenli analizlerde Çoklu Lojistik Regresyon Analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi, p <0,05 olarak kabul edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 30 paket programı kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmanın kapsayıcılığı %93,44 olarak hesaplanmıştır. Araştırma grubunun %44'ü kadındır ve yaş ortalaması 23,91±1,492'dir. Tıp fakültesi öğrencilerinin tıbbi olmayan metilfenidat grubu ilaç kullanımı %15,2'dir. Çok değişkenli analiz sonucunda; tek başına veya arkadaş ile yaşamak (p=0,006), kronik rahatsızlığı olmak (p=0,018), metilfenidat grubu ilaç kullanımı hakkında bilgi düzeyinin düşük olması (p=0,025) ve DEHB belirti düzeyinin yüksek olması (p=0,003) tıbbi olmayan metilfenidat grubu ilaç kullanımını artırmaktadır. Sonuç: Araştırmamızda, tıp fakültesi öğrencilerinin %15,2'sinde tıbbi olmayan metilfenidat grubu ilaç kullanım öyküsü saptanmıştır. Bu kullanımın; DEHB belirti düzeyi, yaşanılan yer, kronik rahatsızlık varlığı ve metilfenidat grubu ilaç kullanımına ilişkin bilgi düzeyi ve risk algısı ile ilişkili olduğu görülmüştür. Metilfenidat grubu ilaç kullanımı hakkında yüksek bilgi düzeyine sahip olmanın tıbbi olmayan metilfenidat grubu ilaç kullanımı üzerinde koruyucu etki gösterdiği belirlenmiştir. Bu doğrultuda, tıp öğrencilerinde tıbbi olmayan metilfenidat grubu ilaç kullanımı öğrenci sağlığı ve halk sağlığı açısından çok boyutlu olarak değerlendirilmelidir. Tıp öğrencilerinin metilfenidat grubu ilaçları yalnızca hekim önerisi ve klinik gereklilik doğrultusunda kullanmaları konusunda bilgilendirilmesi; uykusuzluk, dikkat dağınıklığı, stres ve sınav kaygısı gibi durumlarda sağlıklı baş etme yöntemlerine, psikolojik destek ve akademik danışmanlık süreçlerine yönlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and aim: The nonmedical use of methylphenidate-group medications has been reported among medical students due to their perceived effects on attention and energy, particularly for enhancing academic performance. This study aimed to determine the use of methylphenidate-group medications among sixth-year medical students at Ege University, examine their level of knowledge and risk perception regarding these medications, and investigate the relationship of anxiety and emotion regulation skills with methylphenidate-group medication use. Materials and methods: A cross-sectional design was used in this study. The minimum sample size was calculated as 183 sixth-year medical students at Ege University, and 171 participants were reached. The dependent variable was nonmedical use of methylphenidate-group medications. The independent variables were grouped into five categories: sociodemographic characteristics, current health status and health-related habits, educational and academic characteristics, psychological characteristics, and knowledge level and risk perception regarding methylphenidate-group medications. The Informed Voluntary Consent Form, Beck Anxiety Inventory (BAI), Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form (DERS-16), and Adult Attention Deficit and Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS) were administered to the participants. Data were collected using face-to-face interviews. In descriptive analyses, mean, standard deviation, and minimum maximum values were used for continuous variables, while frequencies and percentages were used for categorical variables. The chi-square test and Mann Whitney U test were used to examine the relationship between dependent and independent variables. Multiple logistic regression analysis was performed for multivariate analyses. The level of statistical significance was set at p <0.05. SPSS version 30 was used for data analysis. Results: The study reached 93.44% of the required sample size. Of the study group, 44% were women, and the mean age was 23.91 ± 1.492 years. The prevalence of nonmedical use of methylphenidate-group medications among medical students was 15.2%. Multivariate analysis showed that living alone or with a friend (p = 0.006), having a chronic disease (p = 0.018), having a low level of knowledge about methylphenidate-group medications (p = 0.025), and having a high level of ADHD symptoms (p = 0.003) were associated with higher odds of nonmedical use of methylphenidate-group medications. Conclusions: In this study, a history of nonmedical use of methylphenidate-group medications was identified in 15.2% of medical students. This use was found to be associated with ADHD symptom level, place of residence, presence of chronic illness, and the level of knowledge and risk perception regarding methylphenidate-group medications. A higher level of knowledge about methylphenidate-group medications was associated with lower odds of nonmedical use. Accordingly, the nonmedical use of methylphenidate-group medications among medical students should be evaluated multidimensionally in terms of both student health and public health. It is recommended that medical students be informed about using methylphenidate-group medications only upon physician recommendation and in line with clinical necessity, and that they be directed to psychological support and academic counselling services in cases of insomnia, inattention, stress, and test anxiety.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde metilfenidat tedavisinin akran zorbalığına etkisinin incelenmesi
Examination of the effects of methylphenidate treatment on peer bullying in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
TOLGA KARAOSMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF YASİN GÜMÜŞ
- Tıp fakültesi öğrencilerinde aşıyla önlenebilen hastalıkların seroprevalansının araştırılması
Seroprevalance of vaccine prevantable diseases in medical students
HATİCE CABADAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiGazi ÜniversitesiKlinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. DİLEK ARMAN
- Tıp fakültesi öğrencilerinde şizofreniye yönelik damgalamanın (stigmatizastonun) değerlendirilmesi: niteliksel bir çalışma
Stigmatization of medical school students towards schizophrenia: A qualitative study
HATİCE İKİIŞIK
- Tıp fakültesi öğrencilerinde öğretimle yönlendirmenin metabilişsel farkındalığa etkisi
The impact of metacognition training on metacognitive awarness of medical students
İPEK GÖNÜLLÜ
- Tıp fakültesi öğrencilerinde boyun kas dayanıklılığının ve fiziksel performansın araştırılması
Investigation of neck muscle endurance and its physical performance on medical faculty students
GÖKŞEN AYDEMİR