Sağlık çalışanlarının deliryumu tanıma, risk faktörleri ve tedavi yöntemleri ile ilgili bilgi düzeyinin araştırılması: Anket çalışması
Investigation of healthcare professionals' level of knowledge regarding the recognition of delirium, risk factors, and treatment methods: A survey study
- Tez No: 1013761
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KILIÇ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Anestezi ve Reanimasyon, Anesthesiology and Reanimation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin farklı coğrafi bölgelerinde ve farklı basamaklardaki sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık personelinin deliryumu tanıma, deliryuma ilişkin risk faktörlerini bilme ve tedavi/önleme yaklaşımlarına yönelik bilgi ve farkındalık düzeyini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Mayıs 2025–Ocak 2026 tarihleri arasında çevrim içi (Google Formlar) uygulanan, literatür temelli 25 soruluk anket ile veriler toplandı. Çalışmaya kamu/özel hastanelerde klinik servisler ve yoğun bakımlarda aktif çalışan, 18–65 yaş arası 860 gönüllü sağlık çalışanı dahil edildi. Veriler IBM SPSS v27.0 ile analiz edildi; p<0,05 anlamlı kabul edildi. Nitel değişkenlerin gruplar arası karşılaştırmalarında ki-kare/Fisher testleri kullanıldı ve ikili karşılaştırmalarda Bonferroni düzeltmesi uygulandı. Bulgular: Katılımcıların %18,49'u deliryum hakkında tam bilgi edinecek düzeyde, %44,65'i kısmen eğitim aldığını belirtirken %36,86'sı hiç eğitim almadığını bildirdi. Katılımcıların %93,49'u deliryumu doğru tanımlayan ifadeyi seçti. En sık işaretlenen risk faktörleri uzun yatış süresi (%89,42), ≥65 yaş (%77,56) ve yetersiz uyku (%76,86) idi. Deliryum tanı araçları açısından katılımcıların %45,35'i herhangi bir tanı testini bilmediğini belirtirken; CAM/CAM-ICU'yu duyanların oranı %20,35, DSM-5 kriterlerini duyanların oranı %37,79 bulundu. Deliryum hakkında bilgi edinmek isteyenlerin oranı %77,44 idi. Deliryum takibinde en sık bildirilen zorluklar tedavi protokol karmaşası (%22,56), eğitim eksikliği (%21,82) ve ekip iş birliği yetersizliği (%17,02) olarak saptandı. Katılımcıların yalnızca %3,84'ü çalıştığı klinikte“Deliryum Önlem Paketi”bulunduğunu belirtirken, paketin oluşturulmasının kesinlikle faydalı olacağını düşünenlerin oranı %54,28 idi; en önemli bileşenler oryantasyon/iletişimi artırma (%58,60) ve çevresel düzenlemeler (%48,72) olarak öne çıktı. ii Sonuç: Bulgular, sağlık çalışanlarının deliryumu klinik açıdan önemli bir sorun olarak gördüğünü; ancak bu farkındalığın standart tarama araçlarının rutin kullanımı ve bakım uygulamalarına yeterince yansımadığını göstermektedir. Yoğun bakım çalışanlarının farkındalık düzeyi klinik servis çalışanlarından daha yüksek olmakla birlikte, yoğun bakımlarda dahi yapılandırılmış ölçeklerin sistematik kullanımının istenen düzeyde olmadığı izlenmiştir. Kurumsal düzeyde standart deliryum tarama protokollerinin oluşturulması, düzenli ve multidisipliner eğitimlerin planlanması ve deliryum ölçeklerinin hemşirelik bakım planlarına/günlük gözlem formlarına entegrasyonu önerilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate the knowledge and awareness levels of healthcare workers regarding delirium recognition, risk factors, and management and prevention strategies across various healthcare settings in Turkey. Methods: Data were collected between May 2025 and January 2026 using an online, literature-based 25-item questionnaire. A total of 860 voluntary healthcare workers (aged18–65 years) actively working in wards and intensive care units (ICUs) were included. Analyses were performed with IBM SPSS v27.0; p<0.05 was considered statistically significant. Categorical variables were compared using the chi-square/ Fisher tests, and Bonferroni correction applied for pairwise comparisons. Results: While 18.49% of participants reported receiving sufficient education about delirium and 44.65% reported partial education, 36.86% reported no education. Overall, 93.49% selected the correct definition of delirium. The most frequently identified risk factors were prolonged hospitalization (89.42%), age ≥65 years (77.56%), and insufficient sleep (76.86%). Nearly half of the participants (45.35%) reported not knowing any diagnostic tool; awareness rates were 20.35% for CAM/CAM-ICU and 37.79% for DSM-5 criteria. Most participants (77.44%) expressed a willingness to receive further education. Commonly reported challenges in delirium follow-up were protocol complexity (22.56%), lack of education (21.82%), and insufficient team collaboration (17.02%). Only 3.84% reported having a delirium prevention bundle in their unit, whereas 54.28% believed that establishing such a bundle would be definitely beneficial; orientation/communication and environmental optimization were the most prioritized components. Conclusion: Although delirium is perceived as clinically important, there remains a gap between knowledge and routine practice, particularly regarding the systematic use of structured screening tools. Implementing standardized institutional protocols, delivering regular multidisciplinary training, and integrating delirium screening tools into routine iv nursing care plans and daily observation forms may strengthen delirium management and patient safety.
Benzer Tezler
- Sağlık çalışanlarının yoğun bakımlarda deliryum yönetimlerinin incelenmesi
An investigation of the management of delirium in intensive care BY health care workers
NESLİHAN SARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikEge ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MERYEM YAVUZ
- Acil serviste çalışan hemşirelerin deliryum yönetimine ilişkin farkındalıkları ve deneyimleri
Awareness and experiences of nurses working in emergency services regarding delirium management
GAMZE BATIHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NESLİHAN GÜNÜŞEN
- Sağlık çalışanlarının empatik eğilim ve becerilerinin değerlendirilmesi
The evaluation of empathic tendencies and skills of heallth staffs
AYSUN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
HemşirelikMarmara ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMİYE SABUNCU
- Sağlık çalışanlarının normal doğum ve sezaryen ile ilgili düşünceleri
The opinion of health workers regarding vaginal labor and cesarean section
ZEYNEP DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Kadın Hastalıkları ve DoğumAfyon Kocatepe ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. GÜLENGÜL KÖKEN