Bel ağrısını etkileyen psikososyal faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of psychosocial factors affecting back pain
- Tez No: 1013760
- Danışmanlar: PROF. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kronik Bel Ağrısı, Biyopsikososyal Model, Depresyon, Anksiyete, Stres, İş Doyumu, Persistent Lower Back Pain, Biopsychosocial Model, Depression, Anxiety, Stress, Job Satisfaction
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmada, kronik bel ağrısından şikayetçi olan kişilerde bel ağrısı yoğunluğu ile sosyodemografik veriler, iş doyumu ve psikolojik etmenler arasındaki ilişkinin biyopsikososyal bir perspektifle incelenmesi amaçlanmışır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu çalışma, İstanbul Ümraniye 14 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran ve mekanik karakterli bel ağrısı yaşayan 161 yetişkin katılımcı ile yürütülmüştür. Veri toplama sürecinde; sosyodemografik bilgi formu, ağrı seviyesini ölçmek için Görsel Analog Skala (VAS), ruhsal durumu analiz etmek için Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği-21 (DASS-21) ve mesleki tatmini ölçümlemek adına Minnesota İş Doyumu Ölçeği (MSQ) 'nden yararlanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmelerde verilerin normal dağılımı Shapiro-Wilk ve Kolmogorov-Smirnov testleri aracılığıyla kontrol edilmiş; analizlerde duruma göre parametrik veya non-parametrik yöntemlere başvurulmuştur. Değişkenler arası korelasyonlar Pearson analizi ile test edilmiş olup, istatistiksel anlamlılık sınırı p < 0,05 olarak belirlenmiştir. Bulgular: Araştırmaya dahil edilen 161 bireyin yaş ortalaması 40,62±9,41 yıl, ortalama bel ağrısı şiddeti ise 6,19±2,79 olarak saptandı. Bel ağrısı şiddeti ile yaş arasında zayıf düzeyde pozitif korelasyon bulundu (r=0,185; p=0,019). Psikolojik değişkenler incelendiğinde, ağrı şiddeti ile DASS toplam (r=0,531; p<0,001), depresyon (r=0,453; p<0,001), anksiyete (r=0,470; p<0,001) ve stres (r=0,569; p<0,001) skorları arasında pozitif; iş doyumu ile ise negatif yönde anlamlı ilişki saptandı (r=-0,399; p<0,001). Eğitim düzeyi ve alkol kullanımına göre bel ağrısı şiddeti anlamlı farklılık gösterirken (p<0,05), cinsiyet, medeni durum, çalışma durumu, gelir düzeyi ve sigara kullanımı açısından anlamlı fark izlenmedi. Çok değişkenli lineer regresyon analizinde ise yalnızca stres düzeyi (β=0,139; p=0,003) ve eğitim düzeyi (β=-0,471; p<0,001) bel ağrısı şiddetinin bağımsız belirleyicileri olarak saptandı. Sonuç: Bu çalışmada, kronik bel ağrısı şiddetinin özellikle psikolojik faktörler ve iş doyumu ile anlamlı şekilde ilişkili olduğu gösterilmiştir. Depresyon, anksiyete ve stres düzeylerindeki artışın ağrı şiddetini ilişkili olduğu; buna karşılık yüksek iş doyumunun ağrı şiddetini azaltıcı yönde etkili olabileceği saptanmıştır.Elde edilen bulgular, bel ağrısının yalnızca fiziksel bir durum olarak değil, biyopsikososyal model çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle kronik bel ağrısının yönetiminde multidisipliner yaklaşımlar, psikolojik destek ve yaşam tarzı düzenlemeleri önemli bir yer tutmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate the association between low back pain intensity and sociodemographic characteristics, job satisfaction, and psychological factors through a biopsychosocial lens among individuals with chronic low back pain. Materials and Methods: A sample of 161 adults diagnosed with mechanical lower back pain, who sought treatment at Istanbul Ümraniye Family Health Center No. 14, participated in this cross-sectional investigation. Participants were administered a demographic data form, the Visual Analog Scale (VAS) for the measurement of pain levels, the Depression Anxiety Stress Scale-21 (DASS-21) to evaluate psychological status, along with the Minnesota Satisfaction Questionnaire for the appraisal of job satisfaction. To statistically analyze the collected data, the Shapiro–Wilk and Kolmogorov–Smirnov tests were utilized to check for normal distribution, while either parametric or non-parametric methods were implemented where appropriate. The associations among continuous variables were explored through Pearson correlation analysis, with the threshold for statistical significance set at p < 0.05. Results: The mean age of the 161 individuals included in the study was 40.62±9.41 years, and the mean low back pain severity was determined to be 6.19±2.79. A weak positive correlation was found between low back pain severity and age (r=0.185; p=0.019). When psychological variables were examined, significant positive correlations were observed between pain severity and DASS total (r=0.531; p<0.001), depression (r=0.453; p<0.001), anxiety (r=0.470; p<0.001), and stress (r=0.569; p<0.001) scores, whereas a significant negative correlation was found with job satisfaction (r=-0.399; p<0.001). While low back pain severity showed a significant difference according to education level and alcohol consumption (p<0.05), no significant difference was observed in terms of gender, marital status, employment status, income level, and smoking status. In the multivariate linear regression analysis, only stress level (β=0.139; p=0.003) and education level (β=-0.471; p<0.001) were identified as independent predictors of low back pain severity. Conclusion: The findings of this research indicate that chronic low back pain intensity is significantly associated particularly with psychological factors and job satisfaction. The results suggest that higher levels of stress, anxiety, and depression contribute to more severe pain intensity, whereas higher job satisfaction may have a reducing effect on pain intensity. These findings indicate that low back pain requires assessment beyond just physical symptoms, incorporating the biopsychosocial perspective. Therefore, multidisciplinary approaches, psychological support, and lifestyle modifications play an important role in treating chronic lumbar pain.
Benzer Tezler
- Nöromüsküler hastalıklara sahip bireylere bakım verenlerde mekanik bel ağrısı ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of mechanical low back pain and quality of life in caregivers of individuals with neuromuscular diseases
DERYA KÖKYILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YASEMİN KILIÇ ÖZTÜRK
UZMAN FİLİZ MERYEM SERTPOYRAZ
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde bel ağrısı sıklığı, etkileyen faktörler ve bel ağrısının revizeoswestry bel ağrısı engellilik anketi ile değerlendirilmesi
In individuals who applied to the family medicine outpatientclinic, pain frequency, influencing factors and revisedoswestry low back pain di̇sability evalution with questions
NURİYE SEDEF
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiTekirdağ Namık Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EDA ÇELİK GÜZEL
- Non-spesifik kronik bel ağrısı olan aktif ve sedanter ofis çalışanlarında propriyosepsiyon, denge ve psikososyal parametrelerinin karşılaştırılması
Comparison of proprioception, balance and psychosocial parameters in active and sedantary office workers with chronic non-spesific low back pain
STEFANOS GADİS
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBahçeşehir ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN PİŞİRİCİ
- Metal sektöründe faaliyet gösteren bir işyerinde bel ağrısı prevelansını etkileyen fiziksel, psikososyal ve ergonomik faktörler
Metak industry operating in the workplace is affecting prevalence low back pain physical, psychosocial and ergonomic factors
HATİCE YEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Halk SağlığıMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE ERGÜN
- Bel ağrısında risk faktörlerinin belirlenmesi
The Determining the risk factors in low back
GÖKER KESER
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SALİH ANGIN