Kahramanmaraş Merkezli Depremlerde Travmatik Kayıp Yaşamış Bireylerde Uzamış Yas Bozukluğu ve Travma Sonrası Stres Belirtilerinin İncelenmesi: İlişki Niteliği, Olay Maruziyeti, Duygu Düzenleme Güçlüğü ve Stresle Başa Çıkma Tarzlarının Etkisi
Examination of Prolonged Grief Disorder and Post-Traumatic Stress Symptoms in Individuals Who Experienced Traumatic Loss in the Kahramanmaraş Centered Earthquakes: The Effect of Relationship Quality, Event Exposure, Emotion Regulation Difficulty and Stress Coping Styles
- Tez No: 1013793
- Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN DAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerde travmatik kayıp yaşamış bireylerde uzamış yas bozukluğu ve travma sonrası stres belirti şiddetinin; ilişki niteliği, olay maruziyeti/şiddeti, duygu düzenleme güçlüğü, stresle başa çıkma tarzları ve bazı demografik değişkenlerle ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, depremlerden etkilenen illerden birinde en az bir yakınını kaybetmiş 237 yetişkin katılımcı oluşturmuştur. Veriler Demografik Bilgi Formu, Uzamış Yas Ölçeği, Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği, İlişki Niteliği Ölçeği-Yas Versiyonu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde Spearman sıra farkları korelasyonu, basit doğrusal regresyon, çoklu doğrusal regresyon ve hiyerarşik çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, uzamış yas belirti şiddetinin duygu düzenleme güçlüğü, stresle pasif başa çıkma, olay maruziyeti/şiddeti ve kaybedilen kişi sayısı ile pozitif; stresle aktif başa çıkma ile negatif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. İlişki niteliği ile uzamış yas belirti şiddeti arasındaki ilişki ise beklenen yönün tersine negatif bulunmuştur. Travma sonrası stres belirti şiddeti, duygu düzenleme güçlüğü, stresle pasif başa çıkma ve olay maruziyeti/şiddeti ile pozitif; stresle aktif başa çıkma ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Regresyon bulguları, uzamış yas belirti şiddetinin kaybedilen kişiyle yakınlık derecesi, duygu düzenleme güçlüğü ve aktif başa çıkma tarafından; travma sonrası stres belirti şiddetinin ise olay maruziyeti/şiddeti, duygu düzenleme güçlüğü ve pasif başa çıkma tarafından anlamlı biçimde yordandığını göstermiştir. Bulgular, travmatik kayıp sonrasında ortaya çıkan yas ve travma belirtilerinin kayba, travmatik yaşantıya, duygu düzenleme süreçlerine ve başa çıkma tarzlarına ilişkin değişkenlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationships of prolonged grief disorder symptom severity and posttraumatic stress symptom severity with relationship quality, event exposure/severity, difficulties in emotion regulation, coping styles, and selected demographic variables among individuals who experienced traumatic loss in the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes. The sample consisted of 237 adult participants who had lost at least one close person in one of the provinces affected by the earthquakes. Data were collected using a Demographic Information Form, the Prolonged Grief Disorder Scale (PG-13), the Posttraumatic Diagnostic Scale (PDS), the Quality of Relationships Inventory-Bereavement Version (QRI-B), the Difficulties in Emotion Regulation Scale-16 item version (DERS-16), and the Ways of Coping Inventory. Spearman's rank-order correlation, simple linear regression, multiple linear regression, and hierarchical multiple regression analyses were conducted. The findings showed that prolonged grief disorder symptom severity was positively associated with difficulties in emotion regulation, passive coping, event exposure/severity, and the number of deceased persons, and negatively associated with active coping. Contrary to expectations, the relationship between relationship quality and prolonged grief disorder symptom severity was negative. Posttraumatic stress symptom severity was positively associated with difficulties in emotion regulation, passive coping, and event exposure/severity, and negatively associated with active coping. Regression analyses indicated that prolonged grief disorder symptom severity was significantly predicted by the degree of closeness to the deceased, difficulties in emotion regulation, and active coping, whereas posttraumatic stress symptom severity was significantly predicted by event exposure/severity, difficulties in emotion regulation, and passive coping. Overall, the findings suggest that grief and trauma symptoms following traumatic loss should be evaluated together with variables related to the loss, the traumatic experience, emotion regulation processes, and coping styles.
Benzer Tezler
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremi yaşayanlarda travma sonrası stres belirtileri ve travma sonrası büyümede şemaların rolü
The role of schemas in post-traumatic stress symptoms and post-traumatic growth in inviduals exposed to the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquake
SERHAT PAKSOY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
PsikiyatriKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EBRU FINDIKLI
- Deprem deneyimi yaşamış üniversite öğrencilerinin kariyer kaynaklarının kariyer uyum yeteneklerini yordama düzeyi
The extent to which career resources predict career adaptability among university students who have experienced an earthquake
FEVZEDDİN GÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET AYAZ
- Deprem sonrası acil servis çalışanlarında ikincil travmatik stres ve anksiyete ilişkisi
The relationship between secondary traumatic stress and anxiety among emergency department staff after an earthquake
MUHAMMET AGAH AYAZ
- 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Merkezli Depremler sonrası depremzedelerde intihar riskinin değerlendirilmesi ve psikolojik dayanıklılık, posttravmatik stres bozukluğu ve depresyon ile ilişkisinin araştırılması
Evaluation of suicide risk and relationship with posttraumatic stress disorder, depression and psychological resilience in earthquake survivors after the February 6, 2023 Kahramanmaraş Earthquakes
İREM SÜRME KILIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriGaziantep ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÇİN ELBOĞA
- Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesinde çalışan hekim ve hemşirelerde deprem bilgi düzeyi ile deprem korkusu ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between earthquake knowledge level and earthquake fear among physicians and nurses working at Başakşehir Çam and Sakura City Hospital
HAVVA ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA