Kahramanmaraş merkezli depremlerde travmatik kayıp yaşamış bireylerde uzamış yas bozukluğu ve travma sonrası stres belirtilerinin incelenmesi: ilişki niteliği, olay maruziyeti, duygu düzenleme güçlüğü ve stresle başa çıkma tarzlarının etkisi
Examination of prolonged grief disorder and post-traumatic stress symptoms in individuals who experienced traumatic loss in the Kahramanmaraş centered earthquakes: The effect of relationship quality, event exposure, emotion regulation difficulty and stress coping styles
- Tez No: 1013793
- Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN DAĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, 6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerde travmatik kayıp yaşamış bireylerde uzamış yas bozukluğu ve travma sonrası stres belirti şiddetinin; ilişki niteliği, olay maruziyeti/şiddeti, duygu düzenleme güçlüğü, stresle başa çıkma tarzları ve bazı demografik değişkenlerle ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, depremlerden etkilenen illerden birinde en az bir yakınını kaybetmiş 237 yetişkin katılımcı oluşturmuştur. Veriler Demografik Bilgi Formu, Uzamış Yas Ölçeği, Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği, İlişki Niteliği Ölçeği-Yas Versiyonu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde Spearman sıra farkları korelasyonu, basit doğrusal regresyon, çoklu doğrusal regresyon ve hiyerarşik çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, uzamış yas belirti şiddetinin duygu düzenleme güçlüğü, stresle pasif başa çıkma, olay maruziyeti/şiddeti ve kaybedilen kişi sayısı ile pozitif; stresle aktif başa çıkma ile negatif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. İlişki niteliği ile uzamış yas belirti şiddeti arasındaki ilişki ise beklenen yönün tersine negatif bulunmuştur. Travma sonrası stres belirti şiddeti, duygu düzenleme güçlüğü, stresle pasif başa çıkma ve olay maruziyeti/şiddeti ile pozitif; stresle aktif başa çıkma ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Regresyon bulguları, uzamış yas belirti şiddetinin kaybedilen kişiyle yakınlık derecesi, duygu düzenleme güçlüğü ve aktif başa çıkma tarafından; travma sonrası stres belirti şiddetinin ise olay maruziyeti/şiddeti, duygu düzenleme güçlüğü ve pasif başa çıkma tarafından anlamlı biçimde yordandığını göstermiştir. Bulgular, travmatik kayıp sonrasında ortaya çıkan yas ve travma belirtilerinin kayba, travmatik yaşantıya, duygu düzenleme süreçlerine ve başa çıkma tarzlarına ilişkin değişkenlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the relationships of prolonged grief disorder symptom severity and posttraumatic stress symptom severity with relationship quality, event exposure/severity, difficulties in emotion regulation, coping styles, and selected demographic variables among individuals who experienced traumatic loss in the February 6, 2023 Kahramanmaraş-centered earthquakes. The sample consisted of 237 adult participants who had lost at least one close person in one of the provinces affected by the earthquakes. Data were collected using a Demographic Information Form, the Prolonged Grief Disorder Scale (PG-13), the Posttraumatic Diagnostic Scale (PDS), the Quality of Relationships Inventory-Bereavement Version (QRI-B), the Difficulties in Emotion Regulation Scale-16 item version (DERS-16), and the Ways of Coping Inventory. Spearman's rank-order correlation, simple linear regression, multiple linear regression, and hierarchical multiple regression analyses were conducted. The findings showed that prolonged grief disorder symptom severity was positively associated with difficulties in emotion regulation, passive coping, event exposure/severity, and the number of deceased persons, and negatively associated with active coping. Contrary to expectations, the relationship between relationship quality and prolonged grief disorder symptom severity was negative. Posttraumatic stress symptom severity was positively associated with difficulties in emotion regulation, passive coping, and event exposure/severity, and negatively associated with active coping. Regression analyses indicated that prolonged grief disorder symptom severity was significantly predicted by the degree of closeness to the deceased, difficulties in emotion regulation, and active coping, whereas posttraumatic stress symptom severity was significantly predicted by event exposure/severity, difficulties in emotion regulation, and passive coping. Overall, the findings suggest that grief and trauma symptoms following traumatic loss should be evaluated together with variables related to the loss, the traumatic experience, emotion regulation processes, and coping styles.
Benzer Tezler
- Doğal ve yapay humin asitlerinin bitki gelişimine etkisi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
AHMET ALMACA
