Nurten Ünver'in tasvir sanatında portre anlayışı ve deneysel çalışmalar
Nurten Ünver's understanding of portraiture and experimental studies in the art of depiction
- Tez No: 1013840
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİME BİLGE KARAÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: El Sanatları, Güzel Sanatlar, Sanat Tarihi, Crafts, Fine Arts, Art History
- Anahtar Kelimeler: Geleneksel Türk sanatı, Görsel sanatlar, Kadın sanatçılar, Osmanlı sanatı, Süsleme sanatı, Tasvir sanatı, Türk kitap sanatları, Türk resim sanatı, Türk sanatı, Türk süsleme sanatı, Traditional Turkish art, Visual arts, Women artists, Ottoman art, Decorative art, Depicting art, Turkish arts of the book, Turkish painting art, Turkish art, Turkish decorative art
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanatta portre, bireyin fiziksel ve ruhsal özelliklerini yansıtan, toplumsal bellek ve kültürel kimliğin aktarımında önemli bir rol üstlenen anlatım biçimlerinden biridir. Türk tasvir sanatında da portre tasvirleri önemli bir yere sahiptir. Bu araştırmada, günümüz Türk tasvir/minyatür sanatının önemli temsilcilerinden Nurten Ünver'in portre tasvirleri incelenmiştir. Araştırmanın amacı, sanatkârın portre anlayışını ortaya koymak ve geleneksel tasvir sanatına ait biçimsel özelliklerin çağdaş yorumlarla nasıl yeniden ele alındığını belirlemektir. Bu kapsamda Nurten Ünver'e ait 25 portre tasviri; kompozisyon özellikleri, portre özellikleri, başlık ve giysi türleri, takı ve aksesuar kullanımı, süsleme unsurları, renk özellikleri ve boyama teknikleri bakımından nitel araştırma yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, portrelerde tarihî kimlik, kültürel temsil ve bireysel karakter özelliklerinin ön plana çıkarıldığı; başlık, giysi, takı, süsleme ve renk unsurlarının bu anlayışı destekleyen önemli ögeler olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Eserlerde tahrir, noktalama, tarama ve düz boyama tekniklerinin birlikte kullanıldığı; Osmanlı minyatür geleneğine özgü perspektifsiz kurgu, simgesel renk anlayışı ve üsluplaştırılmış portre dilinin korunduğu görülmüştür. Ayrıca geleneksel Türk süsleme sanatına ait motiflerin portre anlayışıyla bütünleştirildiği tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgulardan hareketle dört özgün portre uygulaması gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, Nurten Ünver'in portre tasvirlerinde geleneksel Türk tasvir/minyatür sanatına ait biçimsel ve estetik özellikleri korurken bunları çağdaş yorumlarla yeniden ele aldığı söylenebilir.
Özet (Çeviri)
Portraiture is a form of artistic expression that reflects the physical and spiritual characteristics of individuals and plays an important role in the transmission of collective memory and cultural identity. Portrait depictions also occupy a significant place in Turkish depiction art. This study examines the portrait depictions of Nurten Ünver, one of the prominent representatives of contemporary Turkish depiction and miniature art. The aim is to reveal the artist's understanding of portraiture and to determine how the formal characteristics of traditional depiction art are reinterpreted through contemporary approaches. Within this scope, twenty-five portrait depictions by Nurten Ünver were analyzed using a qualitative research method in terms of compositional features, portrait characteristics, headgear and clothing types, jewelry and accessory usage, decorative elements, color properties, and painting techniques. The findings indicate that historical identity, cultural representation, and individual character traits are emphasized in the portraits, while headgear, clothing, jewelry, decorative elements, and color support this understanding. Outlining (tahrir), stippling, hatching, and flat painting techniques were used together, while the perspectiveless composition, symbolic color understanding, and stylized portrait language characteristic of the Ottoman miniature tradition were preserved. Traditional motifs of Turkish decorative arts were also integrated into the artist's understanding of portraiture. Based on these findings, four original portrait applications were produced. As a result, Nurten Ünver preserves the formal and aesthetic characteristics of traditional Turkish depiction and miniature art while reinterpreting them through contemporary approaches.
Benzer Tezler
- Ses eğitiminin solo ve toplu çalışmalarındaki tarihsel gelişimi ve önemi
Başlık çevirisi yok
FİKRET ESRA GÜLER
- Darü'l-Kütübi'l-Mısriyye'deki Memlük sultanlarının temellükünde bulunan mushafların hat ve tezyini yönden incelenmesi
The examination of the scripts and ornamentation of the manuscripts found in the endowment of the Mamluk Sultans at Dar al-Kutub al-Misriyya
NURSEN ELİTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Sanat TarihiMarmara Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT SAMİ KANBAŞ
- Osmanlı basın kaynakları ışığında Girit meselesi(1866-1869)
The issue of Crete in the light of Ottoman press sources (1866-1869)
GÜLŞAH DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
GazetecilikZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURŞEN GÖK
- Mısır'ın turizm coğrafyası
Tourism geography of Egypt
HATİCE ÇEVİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
CoğrafyaMarmara ÜniversitesiOrtadoğu Coğrafyası Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NURTEN GÜNAL
- Molla Ahmedi Cezeri'de tasavvuf düşüncesi
Sufi thought in Molla Ahmedi Cezeri
ŞEHNAZ ABAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEVDET KILIÇ