Yükseköğretimde akademik dürüstlük eğitimine ilişkin öğrenci ve öğretim üyelerinin görüşleri
Student and faculty perceptions of academic integrity training in higher education
- Tez No: 1013890
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET FARUK LEVENT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Akademik dürüstlük, bilimsel araştırma ve eğitim süreçlerinin etik ilkelere uygun bir şekilde yürütülmesini sağlayan temel etik değerlerden biri olarak giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Akademik dürüstlük ilkeleri, bilimsel süreçlerin etik açıdan doğru bir şekilde yürütülmesine sağlam bir çerçeve sunmaktadır. Bu ilkelere uyulmadığı takdirde, bilimsel çalışmaların tam anlamıyla güvenilir ve geçerli olduğunu söylemek mümkün değildir. Akademik dürüstlük ihlalleri ise etik standartlara uygun olmayan ve bilimsel süreçlerin güvenilirliğini zedeleyen davranışlardır. Bu davranışlardan bazıları kopya, intihal, para karşılığında ödev yaptırma, sahtecilik ve yapay zekânın etik dışı kullanımıdır. Akademik dürüstlük ihlallerinin önlenmesi, bilim etiği ve özellikle de yükseköğretim faaliyetlerinin güvenilirliği açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu araştırmanın amacı, yükseköğretimde akademik dürüstlük eğitimine ilişkin öğrenci ve öğretim üyelerinin görüşlerinin incelenmesidir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden eşzamanlı desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul'da bir devlet üniversitesinde öğrenim gören 1054 Eğitim Fakültesi lisans öğrencisi ile aynı fakültede beş yıl ve daha uzun süredir görev yapmakta olan 11 öğretim üyesi oluşturmaktadır. Nicel veriler lisans öğrencilerine uygulanan anket aracılığıyla, nitel veriler ise öğretim üyeleriyle yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla yapılan görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel istatistiklerden, nitel verilerin analizinde ise betimsel içerik analizinden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel çalışma grubunu oluşturmak için uygun örnekleme yöntemi, nitel çalışma grubunu oluşturmak için ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Nitel ve nicel bulgular akademik dürüstlüğe ilişkin bilgi, farkındalık ve tutum, akademik dürüstlük ihlalleri, akademik dürüstlük ihlallerinin nedenleri, akademik dürüstlük eğitiminin içeriği, akademik dürüstlük eğitiminin uygulanması, kurumsal düzenlemeler ve destekleyici mekanizmalar olmak üzere altı ana tema çevresinde toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, öğrencilerin çoğunluğunun akademik dürüstlüğe ilişkin bilgi sahibi olmasına karşın başta yapay zekânın etik dışı kullanımı olmak üzere çeşitli ihlallerde bulunduklarını ortaya koymaktadır. İhlal davranışlarının temelinde kolaycılık ve not kaygısı, mevcut değerlendirme formatlarının teknolojik gelişmeler karşısında yetersiz kalması ve kurumsal politika eksikliği gibi etkenlerin rol oynadığı görülmektedir. Bu bağlamda araştırma, akademik dürüstlüğün kazandırılması adına öğrencilere lisans eğitimlerinin ilk yılında akademik dürüstlük eğitimi verilmesi, akademik personelin yapay zekâ kullanımı konusunda eğitilmesi ve ölçme-değerlendirme sistemlerinin dijital çağın gereksinimlerine uygun biçimde yeniden yapılandırılması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Academic integrity is gaining increasing importance as one of the fundamental ethical values that ensure scientific research and educational processes are conducted in accordance with ethical principles. The principles of academic integrity provide a solid framework for the ethical conduct of scientific processes. When these principles are not followed, it is not possible to claim that scientific work is fully reliable and valid. Academic integrity violations are behaviors that do not comply with ethical standards and undermine the reliability of scientific processes. Some of these behaviors include cheating, plagiarism, contract cheating, fabrication, and the unethical use of artificial intelligence. Preventing academic integrity violations is of critical importance for research ethics and, in particular, for the credibility of higher education activities. The purpose of this study is to examine the perceptions of students and faculty members regarding academic integrity training in higher education. A concurrent design, one of the mixed-methods research designs, was employed in the study. The study group consists of 1054 undergraduate students enrolled in the Faculty of Education at a state university in İstanbul and 11 faculty members who have been teaching at the same faculty for five years or longer. Quantitative data were collected through a questionnaire administered to undergraduate students, while qualitative data were gathered through interviews conducted with faculty members using a semi-structured interview form. Descriptive statistics were used in the analysis of the quantitative data, while descriptive content analysis was used in the analysis of the qualitative data. Convenience sampling was used to form the quantitative study group, while criterion sampling was used to form the qualitative study group. The qualitative and quantitative findings were organized around six main themes: knowledge, awareness, and attitudes regarding academic integrity; academic integrity violations; the causes of academic integrity violations; the content of academic integrity training; the implementation of academic integrity training; and institutional arrangements and supportive mechanisms. The findings of the study reveal that, although the majority of students possess knowledge of academic integrity, they engage in various violations, most notably the unethical use of artificial intelligence. It is observed that these violations are driven by factors such as a tendency toward convenience and grade-related anxiety, the inadequacy of current assessment formats in the face of technological developments, and the lack of institutional policy. In this regard, the study indicates that, in order to foster academic integrity, students should be provided with academic integrity training in the first year of their undergraduate education, academic staff should be trained in the use of artificial intelligence, and measurement and evaluation systems should be restructured in line with the requirements of the digital age.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ sohbet robotlarının eğitimde kullanımına yönelik bir inceleme
A review on artificial intelligence chatbots in education
ONUR CAN ÖZDEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Yönetim Bilişim SistemleriNecmettin Erbakan ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET OĞUZ AKTÜRK
- Creating, communicating and promoting a culture of academic integrity in higher education English language learning context
Yükseköğretim İngilizce dil öğreniminde akademik dürüstlük kültürü geliştirmek
MELTEM BAYSAL ÇALIŞKAN
Doktora
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SALİM RAZI
- Developing guidelines for the implementation of generative ai in higher education: A stakeholder-engaged approach
Yükseköğretimde üretken yapay zekâ uygulamasına ilişkin kılavuzların geliştirilmesi: Paydaş katılımına dayalı bir yaklaşım
EREN BEKAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBilim ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARSEV UMUR AYDINOĞLU
DR. GÜLİZAR KARAHAN BALYA
- YAPAY ZEKÂ TABANLI EĞİTİM ARAÇLARININ SOSYAL BİLİMLERDEKİ ÖĞRENME SÜREÇLERİNE VE EĞİTİM YÖNETİMİNE ETKİSİ: ETİK, ERİŞİLEBİLİRLİK VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK PERSPEKTİFİ
THE IMPACT OF AI-BASED EDUCATIONAL TOOLS ON LEARNING PROCESSES AND EDUCATIONAL MANAGEMENT IN THE SOCIAL SCIENCES: PERSPECTIVES ON ETHICS, ACCESSIBILITY, AND SUSTAINABILITY
ESRA KALYONCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve Öğretimİbn Haldun ÜniversitesiEğitim Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKIN BULUT
- İstanbul'daki Eczacılık Fakültesi akademisyenlerinin otantik liderlik algısı ve bu algılarının örgütsel bağlılık üzerine etkisi
Perception of authentic leadership among academics at the Faculty of Pharmacy in İstanbul and its impact on organizational commitment
RONAYI COŞKUN
Doktora
Türkçe
2025
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiEczacılık İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLBİN ÖZÇELİKAY