Sait Faik Abasıyanık'ın Alemdağ'da Var Bir Yılan adlı eseri üzerine bir dil incelemesi (ses ve biçim bilgisi)
A language study on Sai̇t Fai̇k Abasiyanik's Alemdağ'da Var Bi̇r Yilan (phonetic and morphology)
- Tez No: 1013903
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET DEMİRTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dil, toplumların kimliğini, kültürünü ve düşünce biçimini yansıtan en temel iletişim aracıdır. Toplumsal yaşamda meydana gelen değişimler ve kültürel etkileşimler, dilde de değişim ve gelişimleri beraberinde getirir. Bu değişimlerin izlenebilmesi, ancak yazılı metinlerin incelenmesiyle mümkündür. Edebî eserler, yalnızca yazıldıkları dönemin sosyal ve düşünsel yapısını değil, aynı zamanda dönemin dil özelliklerini de yansıtmaları bakımından önemli birer dil verisidir. Bu nedenle edebî metinler üzerine yapılan dil incelemeleri, bir dilin değişim sürecini ortaya koymada önemli bir işleve sahiptir. Bu çalışmada, Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatının önemli hikâyecilerinden Sait Faik Abasıyanık'ın Alemdağ'da Var Bir Yılan adlı eseri ses ve biçim bilgisi açısından incelenmiştir. Sait Faik, bireyin iç dünyasını ve toplum içindeki yalnızlığını sade, içten ve günlük yaşama yakın bir dille yansıtan özgün bir yazardır. Eserlerinde ağız unsurlarına ve yabancı kökenli sözcüklere yer vererek döneminin ve içinde bulunduğu çevrenin sosyal dokusunu eserlerinde başarılı bir şekilde yansıtmıştır. Üç bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde yazarın hayatı, edebî kişiliği ve eseri hakkında genel bilgiler verilmiş, araştırmanın amacı ve yöntemi açıklanmıştır. İkinci bölümde eser, ses uyumları, ses olayları, yapım ve çekim ekleri ile sözcük türleri bakımından incelenmiş; elde edilen veriler çizelgeler şeklinde gösterilmiştir. Üçüncü bölümde ise bulgular değerlendirilmiş ve sonuçlar ortaya konulmuştur. Çalışma sonucunda, Sait Faik'in dilinin Türkçenin ses ve biçim düzeyindeki zengin anlatım gücünü başarılı bir biçimde yansıttığı tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Language is the most fundamental means of communication that reflects the identity, culture, and patterns of thought of societies. Changes occurring in social life and cultural interactions inevitably bring about transformations and developments in language. Tracing these changes is possible only through the analysis of written texts. Literary works constitute significant linguistic data, as they reflect not only the social and intellectual structure of the period in which they were produced but also the linguistic characteristics of that period. Therefore, linguistic analyses of literary texts play an important role in revealing the process of change within a language. In this study, Alemdağ'da Var Bir Yılan, written by Sait Faik Abasıyanık—one of the prominent short story writers of Republican Period Turkish literature—is examined in terms of phonology and morphology. Sait Faik is a distinctive writer who reflects the individual's inner world and loneliness within society through a plain, sincere language closely aligned with everyday life. By incorporating dialectal elements and words of foreign origin in his works, he successfully conveys the social fabric of his time and environment. The study consists of three chapters. In the introductory chapter, general information is provided about the author's life, literary personality, and the work itself, and the aim and method of the research are explained. In the second chapter, the work is analyzed with respect to phonological harmony, phonological processes, derivational and inflectional suffixes, and parts of speech; the data obtained are presented in the form of tables. In the third chapter, the findings are evaluated and conclusions are drawn. As a result of the study, it has been determined that the language employed by Sait Faik successfully reflects the rich expressive power of Turkish at the phonological and morphological levels.
Benzer Tezler
- Sait Faik Abasıyanık'ın ?Alemdağ'da Var Bir Yılan? adlı hikâye kitabındaki hikâyelerin kelime grupları bakımından incelenmesi ve Türkçe eğitimine katkısı
The analysis of word groups in Sait Faik Abasıyanık?s ?Alemdağ?da Var Bir Yılan? and contribution to the Turkish teaching
CENNET GENÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Türk Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
ŞERİF ALİ BOZKAPLAN
- Sait Faik Abasıyanık'ın Alemdağ'da Var Bir Yılan'daki hikâyelerinde üslup
Style in Sait Faik Abasıyanık's stories in There is a Snake in Alemdağ
NEDİM UZSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞAHİKA KARACA
- Sait Faik Abasıyanık öykülerinde söylem:“Semaver”,“Mahalle Kahvesi”,“Alemdağ'da Var Bir Yılan”kitapları üzerine Foucault'cu bir okuma
“Power”in Sait faik Abasıyanık's short stories: A Foucauldian analysis on“Semaver”,“Mahalle Kahvesi”and“Alemdağ'da Var Bir Yılan”
NEFİN HUVAJ SEVİM
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLİHAN ÖĞÜN BOYACIOĞLU
- Sait Faik`in üç öykü kitabında - Semaver/Sarnıç: Alemdağda var bir yılan/Az şekerli; Havuz başı/Son kuşlar- olumsuzlama ve olumsuzlamanın metinsel görünümleri
Negation at three story books - Semaver/Sarnıç; Alemdağda var bir yılan/ Az şekerli; Havuz başı/Son kuşlar - of Sait Faik and textual aspects of negation
BÜLENT ÖZKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Türk Dili ve EdebiyatıÇukurova ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ÖZMEN
- Sait Fâik Abasıyanık'ın öykülerinde niteleme sıfatları
Descriptive adjectives in Sait Fâik Abasıyanık's stories
HARUN İLÇİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıPamukkale ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURTEN SARICA