Total diz protezi olan hastalarda sürekli pasif hareket sırasında stres topu ve el tutmanın ağrı ve hareketlilik düzeyine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of stress ball and hand holding on pain and mobility levels during continuous passive movement in patients with total knee arthroplasty: Randomized controlled trial
- Tez No: 1013941
- Danışmanlar: Prof. Dr. SAİDE FAYDALI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Total Diz Protezi (TDP) sonrası ağrı, hastaların erken dönemdeki hareketlilik düzeyini ve rehabilitasyon çıktılarını olumsuz etkileyen önemli bir sorundur. Ağrının etkin şekilde kontrol edilememesi, fonksiyonel iyileşmenin gecikmesine yol açabilmektedir. Bu çalışma, TDP sonrası Sürekli Pasif Hareket (SPH) uygulanan hastalarda stres topu ve el tutma uygulamalarının ağrı ve hareketlilik düzeyine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Randomize kontrollü deneysel desendeki bu çalışma, Ekim 2024–Temmuz 2025 tarihleri arasında Aksaray Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinde yürütüldü. Çalışmaya, tek taraflı TDP uygulanmış, ameliyat sonrası 1. günde hemovak dreni çıkarıldıktan sonra SPH uygulaması yapılan 78 hasta dahil edildi. Hastalar stres topu, el tutma ve kontrol kollarına blok randomizasyon yöntemiyle atandı. Çalışmada atama körlemesi sağlandı, istatistiksel analizler kör teknik kullanılarak gerçekleştirildi. Veriler; Hasta Soru Formu, 1. ve 2. günlerde SPH egzersizi öncesi ile egzersizin 5., 15. ve 30. dakikalarında uygulanan Ağrı Değerlendirme Formu ve egzersiz sonrası mobilizasyon sırasında kullanılan Hasta ve Gözlemci Hareketlilik Ölçekleri aracılığıyla toplandı. Veriler ANOVA ve ki-kare testleri kullanılarak analiz edildi. Çalışma için etik kurul ve kurum onayı alındı, tüm hastalardan yazılı onam sağlandı. Katılımcıların yaş ortalaması kontrol, stres topu ve el tutma kollarında sırasıyla 66,27 ± 6,43, 66,88 ± 7,99, 68,50 ± 7,88 olup; kontrol ve stres topu kolunun %88,5'i, el tutma kolunun ise %69,2'si kadındı. Kollar arasında demografik ve klinik özellikler açısından anlamlı fark saptanmadı. Tüm kollarda SPH öncesi ağrı düzeyleri 2–4 arasında değişmekteydi. Egzersizin 5., 15. ve 30. dakikalarında kontrol kolunda ağrı düzeylerinin 5–7 şiddetine yükseldiği ve bu artışın anlamlı olduğu belirlendi. Stres topu ve el tutma kollarında ise ağrı düzeyi 5. dakikada artmakla birlikte, 15. ve 30. dakikalarda anlamlı şekilde azaldı. Kol içi karşılaştırmalarda zamana bağlı değişimin her üç kolda da istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve geniş etki büyüklüğüne sahip olduğu (kontrol: η²=0,665; stres topu: η²=0,653; el tutma: η²=0,628), kollar arası karşılaştırmada ise orta etki büyüklüğünde (η²=0,13) olduğu saptandı. Birinci gün hasta hareketlilik düzeyleri kontrol kolunda 80,67±9,12, stres topu kolunda 74,88±19,88 ve el tutma kolunda 70,41±14,12 olup kollar arasında anlamlı fark bulunmadı. İkinci günde ise hareketlilik düzeyleri sırasıyla 64,84±10,45, 52,85±21,34 ve 62,38±15,80 olarak belirlendi. İkinci günde hareketlilik düzeyleri açısından kollar arasında orta etki büyüklüğünde (η²>0,06) anlamlı fark saptandı. Stres topu kolunun hareketlilik düzeyi, el tutma ve kontrol koluna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,05). Stres topu ve el tutma uygulamalarının, TDP sonrası SPH sırasında ağrının azaltılmasında etkili olduğu; özellikle stres topu uygulamasının erken dönemde hareketliliği artırmada daha olumlu sonuçlar sağladığı belirlenmiştir. Erken rehabilitasyon sürecinde, bu farmakolojik olmayan, kolay uygulanabilir ve düşük maliyetli yöntemlerin hemşirelik bakımına entegre edilmesi önerilmektedir. Araştırma, Necmettin Erbakan Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklendi ve ClinicalTrials.gov'a kaydedildi (NCT06608264).
Özet (Çeviri)
Pain following total knee arthroplasty (TKA) is a major problem that can negatively affect early mobility and rehabilitation outcomes. Inadequate pain control may delay functional recovery. This study aimed to investigate the effects of stress ball squeezing and hand-holding interventions on pain and mobility levels in patients undergoing continuous passive motion (CPM) therapy after TKA. This randomized controlled experimental study was conducted between October 3, 2024, and July 9, 2025, in the Orthopedics and Traumatology Clinic of Aksaray University Training and Research Hospital. A total of 78 patients who underwent unilateral TKA and received CPM therapy after removal of the hemovac drain on postoperative day one were included. Patients were assigned to stress ball, hand-holding, or control groups using block randomization. Allocation and participant blinding were ensured, and statistical analyses were performed using a blinded technique. Data were collected using a Patient Questionnaire, a Pain Assessment Form administered before CPM and at the 5th, 15th, and 30th minutes of exercise on postoperative days one and two, and Patient and Observer Mobility Scales used during post-exercise mobilization. Data were analyzed using ANOVA and chi-square tests. Ethical approval, institutional permission, and written informed consent were obtained. The mean age of the participants in the control, stress ball, and hand-holding groups was 66.27 ± 6.43, 66.88 ± 7.99, and 68.50 ± 7.88 years, respectively; females constituted 88.5% of the control and stress ball groups, and 69.2% of the hand-holding group. No significant differences were found between groups regarding demographic or clinical characteristics. Pre-CPM pain levels ranged from 2 to 4 in all groups. In the control group, pain intensity increased significantly to levels of 5–7 at the 5th, 15th, and 30th minutes of CPM. In contrast, pain increased at the 5th minute but decreased significantly at the 15th and 30th minutes in both the stress ball and hand-holding groups. Within-group comparisons revealed that the change over time was statistically significant in all three groups and demonstrated a large effect size (control: η²=0.665; stress ball: η²=0.653; hand-holding: η²=0.628). While between-group comparisons demonstrated a moderate effect size (η²=0,13). On the first day, patient mobility levels were 80.67±9.12 in the control group, 74.88±19.88 in the stress ball group, and 70.41±14.12 in the hand-holding group, with no significant difference between the groups. On the second day, mobility levels were determined to be 64.84±10.45, 52.85±21.34, and 62.38±15.80, respectively. On postoperative day two, a significant difference in mobility levels with a moderate effect size (η²>0,06) was observed between groups. The stress ball group demonstrated significantly better mobility compared to the hand-holding and control groups (p<0.05). Stress ball squeezing and hand-holding interventions were effective in reducing pain during CPM therapy after TKA. Stress ball application, in particular, showed greater benefits in improving early mobility. These simple, non-pharmacological, and low-cost interventions may be integrated into nursing care during the early rehabilitation period after TKA. The study was supported by the Scientific Research Projects Unit of Necmettin Erbakan University) and registered at ClinicalTrials.gov (NCT06608264).
Benzer Tezler
- Total diz protezinde klinik rehber'in bakıma etkisi
Effect of clinical pathways in total knee prosthesis
NERGİZ DOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Genel CerrahiEge ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MERYEM YAVUZ
- Total diz protezi uygulanan hastalarda erken mobilizasyonun ağrı ve hareketlilik düzeylerine etkisi
The effect of early mobilization on pain and mobility levels in patients undergoing total knee prothesis
MEDİHA DİDEM KOÇOĞLU AĞCA
- Total kalça veya diz protezi ameliyatı olan hastalara uygulanan gevşeme egzersizleri, sırt masajının ağrı ve anksiyete üzerine etkisi.
The effect of relaxing tecnique and back massage on postoperative pain and anxiety in total hip or knee arthroplasty patients
FUNDA (ESEN) BÜYÜKYILMAZ
Doktora
Türkçe
2009
Hemşirelikİstanbul ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜRKİNAZ (ATABEK) AŞTI
- Total diz protezi uygulanan hastalarda ameliyat sonrası uyku kalitesi ile iyileşme durumu arasındaki ilişki
Relationship between postoperative sleep quality and recovery status in patients undergoing total knee arthroplasty
REYHAN TEKDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikEge ÜniversitesiCerrahi Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YELDA CANDAN DÖNMEZ
- En az beş yıllık takibi olan diz protezlerinin instabilite açısından değerlendirilmesi, orta ve uzun dönem sonuçlarımız
Başlık çevirisi yok
CANER ÖĞÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Ortopedi ve TravmatolojiSağlık Bilimleri ÜniversitesiOrtopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ALTAY