Amputelerde nörokognitif beceri, görsel uzamsal algı ve perspektif algısının değerlendirilmesi
Evaluation of neurocognitive skills, visual spatial perception and perspective perception in amputees
- Tez No: 1014138
- Danışmanlar: DOÇ. DR. BURCU DİLEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon, Physiotherapy and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Amputasyon, beden şeması, biliş, görsel-uzamsal beceriler, nöropsikolojik test, Beden algısı, Beden imajı, Bilişsel bakış açısı alma becerileri, Görsel-uzaysal biliş, Neurobilişsel işlevler, Amputation, body schema, cognition, visuospatial skills, neuropsychological test, Body image, cognitive perspective taking skill, Visuo-spatial cognition, Neurocognitive functions
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Bu tez çalışmasında ampute bireylerde sağ-sol ayrımı becerisi, perspektif algısı, görsel uzamsal algı ve nörokognitif performansı incelendi. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya 32 ampute (yaş ortalaması 43,312,8 yıl) ve 45 sağlıklı (yaş ortalaması 28,37,31 yıl) katılımcı dahil edildi. Katılımcıların beden algıları Mobil El & Ayak Tanıma Uygulama programı ve Sanal Gerçeklik Destekli Masaüstü Programı, görsel uzamsal algıları Benton Çizgi Yönü Belirleme Testi ve Saat Çizme Testi, nörokognitif becerileri ise CNS Vital Signs Nörokognitif Test Bataryası ile değerlendirildi. İlave olarak amputelerde ilgili parametreler arasındaki ilişki incelendi. Bulgular: Sağ-sol ayrım performansları açısından ampute bireylerin ayak görsellerine verdikleri yanıtların hata oranı daha yüksek düzeydeydi (p<0,05). Görsel uzamsal algı ve nörokognitif performanslar açısından ampute grubunun performansı daha düşük seviyedeydi (p<0,05; her parametre için). Nörokognitif beceriler açısından ampute grubunda dikkat, bilişsel esneklik, yürütücü işlev ve motor hız ile ilgili parametrelerin beden algısı ve görsel uzamsal algı ile pozitif yönlü; tepki hızının beden algısı ve görsel uzamsal algı ile negatif yönlü ilişkili olduğu görüldü (p<0,05; her parametre için). Sonuç: Amputelerde beden algısı, görsel uzamsal algı ve nörokognitif beceriler etkilenmiştir. Dikkat, yürütücü işlev, bilişsel esneklik ve motor yanıtlar ile ilgili nörokognitif beceri parametrelerinin iyi seviyede olmasının beden algısı ve görsel uzamsal algı becerisini olumlu yönde etkilediği görülmüştür. Ampute bireylerde beden algısı, görsel uzamsal algı ve nörokognitif becerilerin beraber değerlendirilmesinin hem bilişsel hem nörorehabilitasyon alanlarına önemli ölçüde katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
Background and Aim: This thesis assesses right-left discrimination, perspective perception, visuospatial perception and neurocognitive performance in people with amputations. Material and Methods: The study included 32 amputees (mean age 43.3 ± 12.8 years) and 45 healthy participants (mean age 28.3 ± 7.31 years). Participants' body perception was assessed with Mobile Hand & Foot Recognition Application and the Virtual Reality-Supported Desktop Program; visual-spatial perception was evaluated with Benton Line Orientation Test and the Clock Drawing Test; neurocognitive abilities were assessed with CNS Vital Signs Neurocognitive Test Battery. The relationship between the relevant parameters in amputees was also examined. Results: Right-left discrimination performance, individuals with amputations had higher error rates in their responses to foot images (p<0.05). They also performed worse on visual-spatial perception and neurocognitive tests (p<0.05; for each parameter). Higher levels of attention, cognitive flexibility, executive function, and motor speed in the amputee group were associated with better body perception and visual-spatial perception, while slower reaction times were associated with poorer body perception and visual-spatial perception (p<0.05; for each parameter). Conclusion: Amputees have impaired body perception, visuospatial perception and neurocognitive skills. Higher levels of neurocognitive skills related to attention, executive function, cognitive flexibility and motor responses have a positive effect on these skills. Assessing body perception, visuospatial perception and neurocognitive skills in individuals with amputations will significantly advance the fields of cognitive science and neurorehabilitation.
Benzer Tezler
- Amputelerde futbolun performans üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of amputee soccer on performance
ZEHRA GÜÇHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiProtez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEZBAN BAYRAMLAR
- Amputelerde el lateralizasyon bilişsel görevinin farklı kişisel perspektifler üzerinden EEG analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmesi
Evaluation of the hand lateralization cognitive task in amputees from different personal perspectives using the EEG analysis method
BURCU DİLEK
Doktora
Türkçe
2024
Biyofizikİstanbul Medipol ÜniversitesiSinir Bilim Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. LÜTFÜ HANOĞLU
- Amputelerde Aktivite Seviyesi Değerlendirme Ölçeğinin geliştirilmesi, geçerliği ve güveni
Development, validity and reliability of Amputee Activity Level Assesment Scale
SEVGİN YOSMAOĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL YAZICIOĞLU
- Çocuk amputelerde fonksiyonel durumun belirlenmesi
Investigation of the functional state in child amputes
ÖZLEM ÜLGER
Doktora
Türkçe
2005
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe ÜniversitesiProtez-Ortez-Biyomekanik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL ŞENER
- Transtibial amputelerde telerehabilitasyon ve yüz yüze spinal stabilizasyon eğitimlerinin yürüyüş biyomekaniği, denge ve eklem pozisyon duyusuna etkilerinin karşılaştırılması: Randomize kontrollü, tek kör çalışma
Comparison of the effects of telerehabilitation and face-to-face spinal stabilisation training on gait biomechanics, balance and joint position sense in transtibial amputees: A randomised controlled, single-blinded study
SEVİLAY SEDA BAŞ
Doktora
Türkçe
2024
Fizyoterapi ve RehabilitasyonAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAHAR ANAFOROĞLU