Karadeniz Bölgesindeki Karacalarda (Capreolus capreolus) lyme hastalığı ve kene ensefaliti virusunun serolojik varlığı ve bazı kan parametreleri üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the serological presence of lyme disease andtick Encephalitis virus and their effects on some blood parameters in roe deer (Capreolus capreolus) in the Black Sea Region
- Tez No: 1014259
- Danışmanlar: PROF. DR. DİDEM PEKMEZCİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları (veterinerlik) Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Zoonoz hastalıkların epidemiyolojisi ve kontrolü,“Tek Sağlık”yaklaşımı kapsamında küresel bir öneme sahiptir. Vektör kaynaklı hastalıklar, özellikle kene kaynaklı patojenler, değişen iklim koşulları ve habitat değişiklikleri nedeniyle dünya çapında artan bir halk sağlığı tehdidi oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Karadeniz bölgesindeki karacalarda (Capreolus capreolus) iki önemli zoonoz etken olan Borrelia burgdorferi ve kene kaynaklı ensefalit virüsünün (KKEV) serolojik varlığı ve bunların hematolojik parametreler üzerindeki potansiyel etkileri araştırılmıştır. Araştırmada, Mayıs 2022 ile Mayıs 2024 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesine getirilen 18'i dişi (%49), 19'u erkek (%51), toplamda 37 karaca değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen karacaların 12'si yavru (≤6 ay) (%32), 25'i yetişkin (>6 ay) (%68) olarak sınıflandırılmıştır. Hematolojik ve biyokimyasal analizler tüm karacalar için gerçekleştirilmiş, serolojik olarak B. burgdorferi ve KKEV'e karşı IgG antikorları ELISA yöntemiyle araştırılmıştır. Çalışma kapsamında 22 karacadan toplam 83 kene toplanmış, bu kenelerin 50'si dişi, 29'u erkek olarak belirlenmiştir. Toplanan kenelerin 42'si Ixodes ricinus, 17'si Rhipicephalus sanguineus, 10'u Rhipicephalus turanicus olarak tanımlanmıştır. Özellikle Nisan-Ağustos ayları arasında ve Ekim ayında getirilen karacalarda kene yoğunluğu daha fazla gözlenmiştir. Hemogram analizlerinde erkek ve dişi karacalar arasında RDW-CV (%) ve RDW-SD (fL) değerlerinde istatistiksel anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Dişi karacalarda bu değerler erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur. Yavru ve yetişkin karacalar arasında ise nötrofil yüzdesi (NEU %), trombosit sayısı (PLT) ve trombokrit (PCT) değerlerinde anlamlı farklılıklar gözlenmiş, yavru karacalarda bu değerlerin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda hiçbir karaca örneğinde B. burgdorferi'ye karşı antikor tespit edilememiştir. Öte yandan KKEV'ye karşı %27 oranında seropozitiflik tespit edilmiştir. Bu çalışma, Türkiye'nin Karadeniz bölgesindeki karacalarda Lyme hastalığı ve KKEV'nin serolojik varlığını araştıran ilk kapsamlı çalışmadır. Elde edilen bulgular, karacaların vektör kaynaklı patojenlerin taşınmasında ve yaygınlaşmasındaki potansiyel rollerini göstermekte ve bölgesel zoonoz hastalık dinamiklerinin anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. Araştırmanın sonuçları, Dünya Sağlık Örgütü tarafından desteklenen ve Türkiye'nin de benimsemesi önerilen“Tek Sağlık”yaklaşımı kapsamında kene kaynaklı enfeksiyonlarla mücadele stratejilerine bilimsel veri sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The epidemiology and control of zoonotic diseases have global importance within the context of the“One Health”approach. Vector-borne diseases, particularly tick-borne pathogens, constitute an increasing public health threat worldwide due to changing climate conditions and habitat alterations. This study investigated the serological presence of two important zoonotic agents, Borrelia burgdorferi and tick-borne encephalitis virus (TBEV), in roe deer (Capreolus capreolus) in the Black Sea region and their potential effects on hematological parameters. The research evaluated a total of 37 roe deer brought to the Ondokuz Mayis University Veterinary Faculty Animal Hospital between May 2022 and May 2024, consisting of 18 females (49%) and 19 males (51%). The roe deer included in the study were classified as 12 juveniles (≤6 months) (32%) and 25 adults (>6 months) (68%). Hematological and biochemical analyses were performed for all roe deer, and IgG antibodies against B. burgdorferi and TBEV were investigated using the ELISA method. During the study, a total of 83 ticks were collected from 22 roe deer, with 50 identified as female and 29 as male ticks. Among the collected ticks, 42 were identified as Ixodes ricinus, 17 as Rhipicephalus sanguineus, and 10 as Rhipicephalus turanicus. Tick density was observed to be higher in roe deer brought in between April-August and in October. Hemogram analyses revealed statistically significant differences in RDW-CV (%) and RDW-SD (fL) values between male and female roe deer. These values were found to be higher in female roe deer compared to males. Between juvenile and adult roe deer, significant differences were observed in neutrophil percentage (NEU%), platelet count (PLT), and plateletcrit (PCT) values, with juvenile roe deer having higher values. As a result of the study, no antibodies against B. burgdorferi were detected in any of the roe deer samples. However, 27% seropositivity against TBEV was identified. This study represents the first comprehensive research investigating the serological presence of Lyme disease and tick-borne encephalitis virus in roe deer in Turkey's Black Sea region. The findings demonstrate the potential roles of roe deer in the transmission and spread of vector-borne pathogens and contribute to understanding regional zoonotic disease dynamics. The results of the research provide scientific data for strategies to combat tick-borne infections within the framework of the“One Health”approach, which is supported by the World Health Organization and recommended for adoption by Turkey.
Benzer Tezler
- İstanbul fragmanının ordovisiyen dönemindeki tektonik evriminin paleomağnetik verilerle belirlenmesi
Estimation of the tectonic evolution of the Istanbul fragment at ordovician age by paleomagnetic data
ERDİNÇ ÖKSÜM
Doktora
Türkçe
2013
Jeofizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİHNİ MÜMTAZ HİSARLI
- Rize ili sahil kumlarında ve bazı kayaçlarda doğal gama radyoaktivite seviyelerinin belirlenmesi
Determination of natural gamma radioactivity in sands along the coastal region of Rize and some rocks
RECEP KESER
Doktora
Türkçe
2009
Fizik ve Fizik MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZMİ TURAN OKUMUŞOĞLU
- Tasarrufun psikolojik bir belirleyicisi olarak özdenetim: Doğu Karadeniz (TR 90) bölgesi örneği
Self-control as a psychological determinant of saving: The case of the Eastern Black Sea (TR 90) region
SELİM KORAY DEMİREL
Doktora
Türkçe
2022
EkonomiKaradeniz Teknik Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEYFETTİN ARTAN
- Kıbletepe (Araklı, Trabzon) yöresindeki volkanik kayaçların petrografik, jeokimyasal ve maden yatakları açısından incelenmesi
Petrographical, geochemical investigation and ore deposits potential of volkanic rocks around the Kibletepe (Arakli, Trabzon)
SEMA AKYÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Jeoloji MühendisliğiGümüşhane ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FERKAN SİPAHİ
- Tokat metamorfik masifi içindeki metagabroyik kayaçların petrolojisi ve jeodinamik ortamı (Amasya, KD Türkiye)
Petrology and geodynamic setting of metagabbroic rocks within Tokat meta-morphic massif (Amasya, NE Turkey)
SABİRE YUVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Jeoloji MühendisliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YENER EYÜBOĞLU