Lise öğrencilerine internet bağımlılığına yönelik uygulanan psikoeğitim programının öz düzenleme, benlik saygısı ve internet bağımlılığı üzerine etkileri
The effects of psychoeducation program for internet addiction on self-regulation, self-esteem and internet addiction in high school students
- Tez No: 1014272
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NESİBE GÜNAY MOLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Benlik saygısı, İnternet bağımlılığı, Lise Öğrencisi, Öz düzenleme, Psikoeğitim, High school students, Internet addiction, Psychoeducation, Self-esteem, Self-regulation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, lise öğrencilerine yönelik uygulanan internet bağımlılığına yönelik psikoeğitim programının öğrencilerin internet bağımlılığı, benlik saygısı ve öz düzenleme düzeyleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amacıyla ön test–son test kontrol gruplu yarı deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma, Ankara ilinde bulunan Ufuk Arslan Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 13–17 yaş arasındaki öğrenciler ile gerçekleştirilmiştir . Araştırmanın örneklemini, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve deney–kontrol gruplu paralel ön test–son test yarı deneysel desen doğrultusunda deney (n=45) ve kontrol (n=45) gruplarına ayrılan toplam 90 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma verileri Aralık 2025 – Şubat 2026 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmada öğrencilerin sosyodemografik özellikleri ile internet kullanım alışkanlıklarına ilişkin veriler de değerlendirilmiştir. Verilerin toplanmasında“Kişisel Bilgi Formu, İnternet Bağımlılığı Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Ergenler İçin Öz Düzenleme Ölçeği”kullanılmıştır. Deney grubuna haftada bir oturum olmak üzere toplam sekiz oturumdan oluşan psikoeğitim programı uygulanmış, kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Programın uygulanması sürecinde öğrencilerin aktif katılımı ve grup etkileşimi düzenli olarak desteklenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız örneklem t-testi, eşleştirilmiş örneklem t-testi ve kovaryans analizi (ANCOVA) kullanılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol gruplarının ön test puan ortalamaları arasında anlamlı bir fark bulunmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Psikoeğitim programı sonrasında deney grubundaki öğrencilerin internet bağımlılığı puanlarının anlamlı düzeyde azaldığı (F(1,89)=61.930, p<0,001), benlik saygısı puanlarının anlamlı düzeyde arttığı (F(1,89)=6.487, p<0,05) ve öz düzenleme toplam puanlarında anlamlı düzeyde değişim olduğu (F(1,89)=63.425, p<0,001) saptanmıştır. Öz düzenleme alt boyutları incelendiğinde, duygusal ve davranışsal öz düzenleme düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğu, bilişsel öz düzenleme boyutunda ise anlamlı bir farklılık bulunmadığı belirlenmiştir (p>0,05). Araştırma sonucuna göre, uygulanan psikoeğitim programının lise öğrencilerinde internet bağımlılığını azaltmada, benlik saygısını artırmada ve öz düzenleme becerilerini geliştirmede etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca benlik saygısı ve öz düzenleme becerilerindeki gelişimin internet bağımlılığı düzeyinin azalmasına katkı sağladığı düşünülmektedir. Ruh sağlığı hemşireliği kapsamında, ergenlerin psikososyal gelişimlerinin desteklenmesi ve internet bağımlılığının önlenmesine yönelik okul temelli psikoeğitim programlarının uygulanması, koruyucu ruh sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi açısından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effects of a psychoeducation program developed for internet addiction on high school students' levels of internet addiction, self-esteem, and self-regulation. The study was designed as a pretest–posttest experimental study with a control group. The research was carried out with students aged 13–17 who were studying at Ufuk Arslan Anatolian High School in Ankara, Türkiye. The sample of the study consisted of 90 students who met the inclusion criteria and were allocated to the experimental group (n = 45) and the control group (n = 45) based on a quasi-experimental, parallel pretest–posttest design. Data were collected between December 2025 and February 2026. In the study, students' sociodemographic characteristics and internet use habits were also evaluated. Data were collected using a Personal Information Form, the Internet Addiction Scale, the Rosenberg Self-Esteem Scale, and the Adolescent Self-Regulation Scale. An eight-session psychoeducation program was applied to the experimental group once a week, while no intervention was applied to the control group. During the implementation process, students' active participation and group interaction were regularly supported. Independent samples t-test, paired samples t-test, and analysis of covariance (ANCOVA) were used in the analysis of the data. The findings showed that there was no significant difference between the pretest scores of the experimental and control groups (p>0.05). After the psychoeducation program, it was found that internet addiction scores of the experimental group significantly decreased (F(1,89)=61.930, p<0.001), while self-esteem scores significantly increased (F(1,89)=6.487, p<0.05). In addition, a significant effect of the program on total self-regulation scores was found (F(1,89)=63.425, p<0.001). When the sub-dimensions of self-regulation were examined, significant improvements were observed in emotional and behavioral self-regulation, whereas no significant difference was found in cognitive self-regulation (p>0.05). The results of the study indicate that the psychoeducation program is effective in reducing internet addiction, increasing self-esteem, and improving self-regulation skills among high school students. It is also considered that the improvement in self-esteem and self-regulation contributes to the reduction of internet addiction. Within the scope of mental health nursing, implementing school-based psychoeducation programs to support adolescents' psychosocial development and prevent internet addiction is important for strengthening preventive mental health services.
Benzer Tezler
- Bilişsel-davranışçı yaklaşıma dayalı psikoeğitim programının ergenlerin sosyal medya bağımlılık düzeylerine etkisi
The effect of psychoeducation program based on cognitive-behavioral approach on social media addiction level of adolescents
NURAY AŞANTUĞRUL
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR BARUT
- Motivasyonel görüşme tekniğine dayalı psiko-eğitim programının lise öğrencilerinin çevrimiçi oyun bağımlılığı düzeylerine etkisi
The effect of psychoeducational program developed based on motivational interviewing techniques on online game addiction levels of the high school students
KEMAL ÖZCAN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEHER BALCI ÇELİK
- Ergenlerde öfke ifadesi ve internet bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The anger expression and investigation of internet addiction in adolescents
FERİDE TEKİN SEYMENOĞLU
- Eğitimde oyunlaştırma üzerine sistematik bir derleme
A systematic review on gamification in education
RAMAZAN KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimEge ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER BAŞBAY
- Ankara il merkezinde bulunan ortaokul ve lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve anne baba tutumlarının incelenmesi
Digital game addiction and parental attitudes of secondary school and high school students in Ankara city center
GÜLÇİN DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DENİZ ÇALIŞKAN