Geriatrik hastalarda lipit profili ve HbA1c değerinin depresyon üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of lipid profile and HbA1c values on depression in geriatric patients
- Tez No: 1014327
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN SAĞLAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Geriatrik Depresyon, diabetes Mellitus, hiperlipidemi, yaşlılık, Geriatric Depression, Diabetes Mellitus, Hyperlipidemia, Old Age
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dünya genelinde nüfusun yaşlanmasıyla birlikte, yaşlılıkta sık görülen kronik hastalıklar ve geriatrik sendromların yönetimi önem kazanmıştır. Bu hastalıklara eşlik eden depresyon ise hastaların yaşam kalitesini ve tedavi uyumunu olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada, bir aile sağlığı merkezine başvuran 65 yaş üstü hastalarda lipit paneli ve HbA1c değerlerinin, Geriatrik Depresyon Ölçeği puanları ile ilişkisinin ve depresyon üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Kesitsel tipteki bu araştırma, 01.06.2025 – 30.12.2025 tarihleri arasında Eskişehir Zümrüt Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 65 yaş üzeri 248 gönüllü katılımcı ile yürütülmüştür. Verilerin toplanmasında sosyodemografik anket formu ve Geriatrik Depresyon Ölçeği-Kısa Form kullanılmıştır. Hastaların son iki aya ait HbA1c, açlık kan şekeri ve lipit profili (LDL, HDL, Trigliserid, Total Kolesterol) değerleri laboratuvar kayıtlarından elde edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 72,50±6,37 yıl olup, %55,6'sı kadın, %44,4'ü erkektir. Hastaların %91,1'inde en az bir kronik hastalık bulunmakta; hipertansiyon (%69,8) ve diyabet (%43,1) en sık görülen hastalıklar olarak öne çıkmaktadır. GDÖ sonuçlarına göre hastaların %65,3'ünde depresif bulgu saptanmazken; %26,6'sında hafif, %6,5'inde orta ve %1,6'sında şiddetli düzeyde depresif bulgular saptanmıştır. Yapılan analizlerde; kadın cinsiyet, boşanmış/dul olma, düşük eğitim seviyesi ve düşük gelir düzeyinin daha yüksek GDÖ skorları ile ilişkili olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca yaş ile GDÖ skoru arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). Laboratuvar parametreleri incelendiğinde; HbA1c (r=0,131; p=0,040) ve AKŞ (r=0,135; p=0,033) düzeyleri ile GDÖ skorları arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Lipit paneli değerleri ile depresyon skorları arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir (p>0,05). Özellikle kadın ve düşük sosyoekonomik düzeye sahip yaşlılarda depresyon riskinin daha yüksek olması, bu grupların aile hekimliği uygulamalarında geriatrik sendromlar açısından daha yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
With the aging of the global population, the management of chronic diseases and geriatric syndromes frequently encountered in old age has gained significance. Depression accompanying these conditions adversely affects patients' quality of life and treatment adherence. This study aimed to investigate the relationship between lipid panel and HbA1c values and Geriatric Depression Scale (GDS) scores, as well as their impact on depression, in patients over the age of 65 who applied to a family health center. This cross-sectional study was conducted between June 1, 2025, and December 30, 2025, with 248 voluntary participants aged 65 and over who presented to the Eskişehir Zümrüt Family Health Center. Data were collected using a sociodemographic questionnaire and the GDS-Short Form. HbA1c, fasting blood glucose , and lipid profile values belonging to the patients' last two months were obtained from laboratory records. The mean age of the participants was 72.50±6.37 years, with 55.6% being female and 44.4% male. At least one chronic disease was present in 91.1% of the patients; hypertension (69.8%) and diabetes (43.1%) stood out as the most common conditions. According to the GDS results, no depressive symptoms were detected in 65.3% of the patients, while mild, moderate, and severe depressive symptoms were found in 26.6%, 6.5%, and 1.6% of the patients, respectively. Analyses revealed that female gender, being divorced/widowed, low education level, and low income level were associated with higher GDS scores (p<0.05). Additionally, a significant positive correlation was found between age and GDS scores (p<0.05). When laboratory parameters were examined, a statistically significant positive correlation was found between HbA1c (r=0.131; p=0.040) and FBG (r=0.135; p=0.033) levels and GDS scores. No significant relationship was observed between lipid panel values and depression scores (p>0.05). The higher risk of depression, particularly in women and elderly individuals with low socioeconomic status, suggests that these groups should be monitored more closely for geriatric syndromes in family medicine practice.
Benzer Tezler
- Sodyum glukoz ko-transporter 2 (Sglt-2) inhibitörlerinin tip 2 diabetes mellitus (T2dm) tedavisindeki potansiyallerinin retrospektif veriler üzerinden klinik değerlendirilmesi
Clinical retrospective evaluation of the sodium glucose co-transporter 2 (Sglt-2) inhibitors utilization in the treatment of type 2 diabetes mellitus
HİLAL IŞIK
Eczacılıkta Uzmanlık
Türkçe
2022
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiKlinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZELİHA KERRY
- 65 yaş ve üzeri tip 2 diyabetes mellitus hastalarında COVİD-19 pandemi sürecinin diyabet regülasyonu ve lipid profili üzerindeki etkisi
The effects of the pandemic COVID period on diabetes regulation and lipid profi̇le in patients aged 65 and over with type 2 diabetes melli̇tus
ABDULLAH SEÇMEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖZKAN
- 65 yaş üstü tip-2 diyabetes mellitus'lu hastalarda magnezyum seviyelerinin metabolik parametrelere etkisi
The effect of magnesium levels on metabolic parameters in patients over 65 years of age with TYPE-2 diabetes mellitus
MUHAMMET EKREM KARAKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıKütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜRKAN PAŞALI KİLİT
- Yaşlı bireylerde kan lipid değerlerinin kırılganlıkla ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between blood lipid values and frailty in elderly individuals
ERTUĞRUL EKİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
GeriatriSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA KEMAL KILIÇ
- Sarkopeni riski olan geriatrik hastaların yutma fonksiyonlarının klinik, laboratuar ve demografik özellikleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of swallowing functions in geriatric patients at risk of sarcopenia with clinical, laboratory and demographic features
NEJLA ÖZKAN YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARİF YÜKSEL