Tenisçilerde psikolojik performans stratejileri ile bilişsel esneklik
Psychological performance strategies with cognitive flexibility in tennis players
- Tez No: 1014326
- Danışmanlar: DOÇ. DR. METİN YÜCEANT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Tenis, Psikolojik Performans Stratejisi, Bilişsel Esneklik, Tennis, Psychological Performance Strategy, Cognitive Flexibility
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aksaray Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, tenisçilerde psikolojik performans stratejileri ile bilişsel esneklik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bu değişkenlerin çeşitli özelliklere (cinsiyet, yaş, spor yapma yılı ve aile aylık geliri) göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesidir. Araştırmanın örneklemini Antalya, Ankara, İzmir, İstanbul, Trabzon, Van ve Gaziantep illerinde aktif olarak lisanslı sporculuk yapan 231 kadın ve 269 erkek olmak üzere toplam 500 tenisçi oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik Performans Stratejileri Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde normallik varsayımı çarpıklık ve basıklık katsayıları ile incelenmiş; betimsel istatistiklerin yanı sıra ikili karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t testi, çoklu grup karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi (ANOVA), farklılıkların kaynağının belirlenmesinde Tukey testi ve değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular, psikolojik performans stratejilerinin büyük ölçüde cinsiyet, yaş, spor yapma yılı ve aile aylık gelir düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur (p<0.05). Kadın sporcuların psikolojik performans stratejileri puanlarının genel olarak daha yüksek olduğu; yaş ve spor deneyiminin artmasına paralel olarak hedef belirleme, kendi kendine konuşma, imgeleme, dikkat kontrolü, harekete geçme ve gevşeme düzeylerinde artış gözlendiği belirlenmiştir. Bilişsel esnekliğin de tüm demografik değişkenler açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır (p<0.05). Korelasyon analizleri, bilişsel esneklik ile özellikle kendi kendine konuşma, imgeleme ve harekete geçme stratejileri arasında yüksek düzeyde pozitif ilişkiler bulunduğunu göstermiştir. Buna karşılık duygusal kontrol değişkeninin diğer psikolojik performans stratejileri ve bilişsel esneklik ile negatif yönlü ilişkiler sergilediği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between psychological performance strategies with cognitive flexibility levels in tennis players and to determine whether these variables differ according to various characteristics (gender, age, years of sports participation, and monthly family income). The study sample consisted of 500 licensed tennis players, including 231 females and 269 males, actively competing in the provinces of Antalya, Ankara, İzmir, İstanbul, Trabzon, Van, and Gaziantep. Data were collected using the Personal Information Form, the Psychological Performance Strategies Scale and the Cognitive Flexibility Scale. In the data analysis process, the assumption of normality was evaluated through skewness and kurtosis coefficients. In addition to descriptive statistics, independent samples t-test was employed for binary comparisons, one-way analysis of variance (ANOVA) for multiple group comparisons, Tukey's post hoc test to identify the source of significant differences, and Pearson correlation analysis to determine the relationships among variables. The findings revealed that psychological performance strategies differed significantly according to gender, age, years of sports participation, and monthly family income level (p<0.05). Female athletes generally demonstrated higher scores on psychological performance strategies. Furthermore, increases in age and sports experience were associated with higher levels of goal setting, self-talk, imagery, attention control, activation, and relaxation. Cognitive flexibility was also found to differ significantly across all demographic variables examined (p<0.05). Correlation analyses indicated strong positive relationships between cognitive flexibility and psychological performance strategies, particularly self-talk, imagery, and activation. In contrast, emotional control exhibited negative associations with other psychological performance strategies and cognitive flexibility.
Benzer Tezler
- 8 haftalık psikolojik beceri (mental) antrenmanınınadölesan tenisçilerde motivasyon, özgüven ve kaygı düzeylerine ve servis performansına etkisi
8 weeks psychological skills (mental) trainingeffect on motivation, self-confidence and anxiety levels and service performance in adolescent tennis players
RIZA MURAT BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporBursa Uludağ ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞENAY ŞAHİN
- Tenisçilerde teknik parametrelerle zihinsel dayanıklılık arasındaki ilişki
The relationship between technical parameters and mental toughness in tennis players
SÜLEYMAN TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
SporSelçuk ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL TAŞKIN
- Tenisçilerin spora katılım motivasyonu psikolojik performans ile ilişkili midir?
Is tennis players' sport participation motivation related to psychological performance?
ALİ GÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SporGaziantep ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BURAK GÜRER
- Tekerlekli sandalye tenisçilerinin motorik ve psikolojik durumlarının sportif performansları ile ilişkisi
Relation of motor and psychological status of wheel chair tennis players with their sportive performance
İSMAİL TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
SporSakarya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HAKAN KOLAYİŞ
- Milli tenisçiler ile Orta Doğu Teknik Üniversitesi tenis oyuncularının müsabaka öncesi durumluk kaygı düzeylerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
EMRE ÖNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiDumlupınar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET DEMİREL