Port katateri takılı kanser hastalarında psikososyal durum algısı ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Psychosocial state perception scale in cancer patients with implanted port catheters: A scale development study
- Tez No: 1014358
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN TOKEM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İç Hastalıkları, Hemşirelik, Onkoloji, Internal diseases, Nursing, Oncology
- Anahtar Kelimeler: Port kateter, kanser hastaları, psikososyal durum algısı, geçerlilik, güvenilirlik, Psikososyal etkiler, Ölçek geliştirme, Port catheter, cancer patients, psychosocial perception, validity, reliability, Psychosocial effects, Scale development
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, port kateteri takılı kanser hastalarının yaşadıkları psikososyal durum algılarını belirlemek ve bu algıyı bütüncül bir yaklaşımla değerlendirebilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Yöntem: Metodolojik türde tasarlanan bu çalışma, nitel ve nicel olmak üzere iki aşamadan oluşmuştur. Nitel veriler 01.08.2024–01.02.2025 tarihleri arasında 16 hasta örneklemiyle , nicel veriler ise 01.07.2025–30.11.2025 tarihleri arasında İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Günübirlik Onkoloji Polikliniği'nde 401 hasta örneklemiyle toplanmıştır. Veri toplama sürecinde Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu, Tanımlayıcı Özellikler Formu ve Psikososyal Durum Algısı Ölçeği Taslağı kullanılmıştır. Çalışmanın etik açıdan uygunluğu için etik kurul onayı, araştırmanın yürütülebilmesi için kurum izni ve hastalardan bilgilendirilmiş onam alınmıştır. Bulgular: Nitel bulgular; portun takılma amacı, algılanan riskler, koruyucu önlemler, gündelik yaşam ve sosyal ilişkilere etkiler ile portun çıkarılmasına ilişkin algılar olmak üzere altı ana tema altında toplanmıştır. Nicel analizler sonucunda 16 madde ve dört alt boyuttan oluşan“Port Kateteri Takılı Kanser Hastalarında Psikososyal Durum Algısı Ölçeği”geliştirilmiştir. Test–tekrar test analizinde ölçümler arasında anlamlı fark olmadığı, buna karşın çok güçlü ve pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir (r=0,882; p<0,001). Ölçeğin genel iç tutarlılığı Cronbach alfa katsayısı 0,753 olarak hesaplanmış, alt boyutların da kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğu saptanmıştır. Sonuçlar: Geliştirilen“Port Kateteri Takılı Kanser Hastalarında Psikososyal Durum Algısı Ölçeği”nin, port kateteri bulunan kanser hastalarının psikososyal durum algılarını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: The purpose of this research is to identify the psychosocial perceptions experienced by cancer patients with implanted port catheters and to develop a valid and reliable measurement instrument capable of evaluating these perceptions within a holistic framework. Methods: This methodological study was conducted in two sequential phases: qualitative and quantitative. Qualitative data were collected from 16 patients between August 1, 2024, and February 1, 2025, and quantitative data were obtained from 401 patients attending the Day Oncology Outpatient Clinic of İzmir Atatürk Training and Research Hospital between July 1, 2025, and November 30, 2025. Data were collected using a Semi-Structured Interview Form, a Descriptive Characteristics Form, and the draft Psychosocial Status Perception Scale. Ethical approval, institutional permission, and written informed consent were obtained prior to data collection. Results: The qualitative findings organized under six main themes: the purpose of port catheter insertion, perceived risks, protective measures, effects on daily life and social relationships, and perceptions regarding port catheter removal. As a result of the quantitative analyses, the Psychosocial Status Perception Scale for Cancer Patients with an Implanted Port Catheter, consisting of 16 items and four subdimensions, was developed. Test–retest analysis revealed no statistically significant difference between the measurements, while a very strong and positive statistically significant correlation was observed (r = 0.882; p < 0.001). The overall internal consistency of the scale was determined by a Cronbach's alpha coefficient of 0.753, and the subdimensions were also found to demonstrate acceptable levels of reliability. Conclusion: The developed 'Psychosocial Perception Scale for Cancer Patients with Port Catheters' was determined to be a valid and reliable measurement tool for assessing the psychosocial perceptions of cancer patients with implanted port catheters.
Benzer Tezler
- İntravenöz port kateteri kullanılan çocuk onkoloji hastalarında kateter komplikasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of catheter complications in pediatric oncology patients who used intravenous port catheters
EMEL NADYA TOPLAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıKocaeli ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR DEMİRSOY
- Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı tarafından intravenöz port kateter yerleştirilen olguların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients who inserted intravenous port catheter by Dokuz Eylül University Medical Oncology Department
DOĞUŞ TÜRKYILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
OnkolojiDokuz Eylül Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. A. UĞUR YILMAZ
- Çocukluk çağı akut lösemi hastalarında port katater ilişkili enfeksiyonların retrospektif incelenmesi
Retrospective investigation of port catheter associated infections in childhood acute leukemia patients
SAVAŞ MERT DARAKCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıDicle ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL YILMAZ
- Pediatrik hematoloji hastalarında santral venöz kateter enfeksiyonlarının önlenmesine yönelik hemşirelik stratejilerinin geliştirilmesi
Nursing strategies for preventing central venous cathater infections in pediatric hematology patients
GÜLÇİN ÖZALP GERÇEKER
Doktora
Türkçe
2015
HemşirelikEge ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FİGEN YARDIMCI
- Kan kültürlerinden izole edilen flukonazol dirençli candida parapsilosis suşlarında klonal ve klinik ilişki
Clonal relationship in fluconasole resistant candida parapsilosisstrains isolated from blood cultures
CİHAN SEMET
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiBursa Uludağ ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESRA KAZAK