Yaşlı bireylerde ağız sağlığı düzeyi ve kırılganlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between oral health level and frailty in elderly individuals
- Tez No: 1014357
- Danışmanlar: PROF. DR. FİLİZ HİSAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Geriatri, Halk Sağlığı, Geriatrics, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlanma süreciyle birlikte birçok sağlık sorunu ortaya çıkmaktadır. Bu sürece bağlı olarak gelişen önemli sorunlar arasında ağız sağlığı problemleri ve kırılganlık yer almaktadır. Yaşlı bireylerde yaşlanmanın neden olduğu fizyolojik değişiklikler, ağız sağlığı sorunlarının ortaya çıkmasına yol açabilmekte ve genel sağlık durumunu olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Kırılganlık ise yaşlı bireylerde duyarlılığın artması ve fizyolojik rezervlerin azalması gibi faktörlerle ilişkilidir ve ağız sağlığı ile birlikte değerlendirilmesi yaşlı bireylerin sağlığı açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmada, yaşlı bireylerde ağız sağlığı düzeyi ile kırılganlık arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türdedir. Evrenini Kayseri ili Melikgazi ilçesine bağlı bir aile sağlığı merkezine başvuru yapan 65 yaş ve üzeri bireyler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü, evrenin bilinmediği durumda kullanılan örneklem hesaplaması kullanılarak hesaplanmıştır ve 208 yaşlı birey çalışmanın örneklemine dahil edilmiştir. Evren içerisinden örneklem seçimi gelişigüzel örnekleme yöntemi kullanılarak seçilmiştir. Veriler, yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmış; veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Ağız Sağlığı Etki Ölçeği ve Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EKÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde; tanımlayıcı istatistikler, Kolmogrov-Smirnov testleri, bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, bireylerin yaş ortalaması 77,62±8,75 olup, %55,3'ü kadın, %77,4'ü evli, %68,8'i okuryazar ve %95,7'si kronik hastalığa sahip, %50,5'i diş protezi kullanmakta, %59,2'si diş problemi olduğunda diş hekimine gitmekte ve %50,5'i günde bir kez diş/protezlerini fırçalamaktadır. Ağız Sağlığı Etki Ölçeği puan ortalaması 19,27±8,56 ve EKÖ puan ortalaması 7,78±2,78 olarak belirlenmiştir. Bireylerin %12,0'si kırılgan değil, %17,8'i görünürde savunmasız, %26,9'u hafif kırılgan, %29,4'ü orta kırılgan ve %13,9'u şiddetli kırılgan olarak saptanmıştır. Bireylerin Ağız Sağlığı Etki Ölçeği ile EKÖ puan ortalamaları arasındaki ilişki (r=0,383; p<0,001) pozitif yönde zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Bireylerin tanıtıcı özelliklerine göre EKÖ puan ortalamasının dağılımında; yaş, medeni hal, eğitim durumu, kronik hastalık, diş hekimine gitme sıklığı, diş/protez fırçalama sıklığı arasında farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,001). Bireylerin tanıtıcı özelliklerine göre Ağız Sağlığı Etki Ölçeği puan ortalamasının dağılımı; yaş (r=0,212; p=0,002) pozitif yönde zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır ve kronik hastalık, diş/protez fırçalama sıklığı istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, yaşlı bireylerde ağız sağlığının kırılganlık düzeyi ile ilişkili olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, yaşlı bireylerde ağız bakımının desteklenmesi ve bu konuda farkındalık oluşturulması, kırılganlığın önlenmesi ve ilerlemesinin yavaşlatılması açısından önemlidir.
Özet (Çeviri)
Numerous health problems emerge with the aging process. Among the major issues associated with this process are oral health problems and frailty. Physiological changes caused by aging in older adults may lead to the development of oral health problems and adversely affect overall health status. Frailty, on the other hand, is associated with factors such as increased vulnerability and decreased physiological reserves in older adults, and its evaluation together with oral health is important for the health and well-being of this population. This study aimed to examine the relationship between oral health status and frailty among older adults. The study was designed as a descriptive and correlational research. The study population consisted of individuals aged 65 years and older who applied to a Family Health Center located in the Melikgazi district of Kayseri Province. The sample size was calculated using the sample size calculation formula for populations of unknown size, and 208 older adults were included in the study sample. Participants were selected from the population using a convenience sampling method. Data were collected through face-to-face interviews. The data collection instruments included the Personal Information Form, the Oral Health Impact Scale, and the Edmonton Frail Scale. Data analysis was performed using descriptive statistics, the Kolmogorov–Smirnov test, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), and Pearson correlation analysis. According to the study findings, the mean age of the participants was 77.62±8.75 years; 55.3% were female, 77.4% were married, 68.8% were literate, and 95.7% had a chronic disease. In addition, 50.5% used dental prostheses, 59.2% visited a dentist when they experienced a dental problem, and 50.5% brushed their teeth/prostheses once a day. The mean Oral Health Impact Scale score was 19.27±8.56, and the mean Edmonton Frail Scale score was 7.78±2.78. It was determined that 12.0% of the participants were not frail, 17.8% were apparently vulnerable, 26.9% were mildly frail, 29.4% were moderately frail, and 13.9% were severely frail. A statistically significant weak positive correlation was found between the participants' Oral Health Impact Scale scores and Edmonton Frail Scale scores (r=0.383; p<0.001). Regarding the distribution of mean Edmonton Frail Scale scores according to participants' descriptive characteristics, statistically significant differences were found with respect to age, marital status, educational status, presence of chronic disease, frequency of dental visits, and frequency of tooth/prosthesis brushing (p<0.001). Regarding the distribution of mean Oral Health Impact Scale scores according to participants' descriptive characteristics, a statistically significant weak positive correlation was found with age (r=0.212; p=0.002), and statistically significant differences were identified in terms of chronic disease status and frequency of tooth/prosthesis brushing (p<0.05). In conclusion, oral health was found to be associated with the level of frailty among older adults. Accordingly, supporting oral care and raising awareness regarding oral health in older adults are important for preventing frailty and slowing its progression.
Benzer Tezler
- Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş üstü bireylerde ağız diş sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi ve klinik kırılganlık durumlarının belirlenerek aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between oral health-related quality of life and clinical frailty in individuals aged 65 and older registered at a family health center
ALİ BAŞBUĞU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. RAMAZAN VURAL
- Yaşlı diyabetik bireylerde dental durumun besin seçimi, tıbbi beslenme tedavisine uyum ve glisemik regülasyon üzerine etkisinin araştırılması
Evaluation of the effects of dental status on food choices, adherence to medical nutrition therapy and glycemic regulation in older adults with type 2 Diabetes mellitus
DİLARA DURMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLŞAH YENİDÜNYA YALIN
- Karadenız teknik üniversitesi diş hekimliği fakültesinde eğitim gören 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin özel bakım gereksinimli hastaların ağız ve diş sağlığı durumlarının yönetimine yönelik farkındalıklarının, bilgi, tutum düzeylerinin ve eğitim ihtiyaçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the awareness, knowledge, attitude levels and their educational needs of undergraduate 4th and 5th year students of karadeniz technical university faculty of dentistry regarding the management of oral and dental health status of special care need patients
ALEYNA KALAYOĞLU
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAMER TÜZÜNER
- 65 yaş ve üstü bireylerin karşılanmamış sağlık sorunları ve konsültasyon nedenlerinin değerlendirilmesi
Assessment of unmet health problems and consultation causes of individuals aged 65 and over
ALPER ARI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN YAMAN
- Yetişkin hastalarda diş çürüklerinin yaşam kalitesi üzerindeki etkileri
Effects of dental caries on quality of life in adult patients
AYŞE BAHAR
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2024
Diş HekimliğiNecmettin Erbakan ÜniversitesiRestoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP DERELİ