MECHANISMS OF PUBLIC PROTEST MOBILIZATION IN HYBRID REGIMES: THE CASE OF THE JANUARY 2022 CRISIS IN KAZAKHSTAN
HİBRİT REJİMLERDE KAMUSAL PROTESTO MOBİLİZASYONU MEKANİZMALARI: KAZAKİSTAN'DAKİ OCAK 2022 KRİZİ ÖRNEĞİ
- Tez No: 1014370
- Danışmanlar: PROF. DR. CAN KAKIŞIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Uluslararası İlişkiler, Political Science, International Relations
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: İngilizce
- Üniversite: İstanbul Kültür Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ulusarası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
2022 Ocak ayında Kazakistan Cumhuriyeti'nde meydana gelen ve kolektif hafızaya Qandy Qantar (Kanlı Ocak) olarak kazınan kitlesel protesto dalgası, post-Sovyet coğrafyasındaki otoriter direnç ve istikrara yönelik kökleşmiş akademik kabulleri derinden sarsmıştır. Bu tez, toplumsal hoşnutsuzlukların, sivil alanın sistematik olarak daraltılmasının ve dijital ağ mimarilerinin nasıl bir araya gelerek devletin kontrol mekanizmalarında ani bir kırılmaya yol açtığını incelemekte ve seçimli otoriter rejimlerin yapısal kırılganlıklarını masaya yatırmaktadır. Siyasal Süreç Teorisi (PPT) ve Kaynak Mobilizasyonu Teorisi'ni (RMT) hibrit rejimler üzerine güncel literatürle harmanlayan bu çalışma, seçimli otokrasilerde kamusal alanın yapısal olarak deforme olduğunu savunmaktadır. Resmi siyasi kanalların tıkandığı ve meşru sivil toplumun yerini devlet güdümlü sivil toplum kuruluşlarının (GONGO) aldığı ortamlarda, toplumsal muhalefet kurumsal kanalları devre dışı bırakmaktadır. Süreç takibi (process tracing) yöntemine dayalı nitel ve çoklu metodolojik bir tasarıma sahip olan bu araştırmada; tarihi yasal düzenlemeler, bölgesel sosyo-ekonomik kalkınma göstergeleri ve kriz sürecinde arşivlenen dijital medya verileri üçgenleme (triangulation) yöntemiyle analiz edilmiştir. Ampirik bulgular, krizin üç temel yıkıcı dinamiğin kesişim noktasında bir“kusursuz fırtına”şeklinde tırmandığını göstermektedir: Sanayileşmiş sınır bölgelerindeki uzun vadeli sosyo-ekonomik göreli mahrumiyet hissi, marjinalleşmiş genç nüfusun yarattığı demografik baskı ve rejimin kendi içindeki“ikili iktidar”yapılanmasından kaynaklanan kurumsal yönetim zafiyeti. Resmi bir liderlikten veya sendikal temsilden yoksun olan protestocular, yatay iletişim ağlarını (özellikle Telegram ve WhatsApp) etkin bir şekilde kullanarak, devletin geleneksel baskı aygıtlarını geçici olarak işlevsiz bırakan merkeziyetsiz bir“sürü davranışı”(swarm behavior) sergilemiştir. Son olarak bu çalışma, kriz sonrasında devletin Jana Qazaqstan (Yeni Kazakistan) paradigması ekseninde yöneldiği kurumsal yeniden yapılanma sürecini değerlendirmektedir. Bu bağlamda, yasama organı reformları, karma seçim sistemine geçiş ve Cumhurbaşkanlığı Yetenek Rezervi gibi liyakat odaklı uygulamalar analiz edilmektedir. Tez, Kazakistan'da uzun vadeli devlet egemenliğinin ve iç istikrarın korunmasının; paternalist (pederşahi) asimilasyon yöntemlerinden vazgeçilerek, devlet ile özerk bir sivil toplum arasında sahici ve kapsayıcı bir ortaklık kurulmasına bağlı olduğu sonucuyla tamamlanmaktadır.
Özet (Çeviri)
The mass protest mobilization of January 2022 in the Republic of Kazakhstan—collectively known as Qandy Qantar (Bloody January)—shattered long-standing academic assumptions regarding authoritarian resilience and stability in the post-Soviet space. This dissertation examines the structural vulnerabilities of electoral authoritarianism by investigating how latent social grievances, systematic deformations of civic space, and digital network architectures intersected to cause a sudden breakdown of state control mechanisms. Integrating Political Process Theory (PPT) and Resource Mobilization Theory (RMT) with modern frameworks on hybrid regimes, the study argues that under electoral autocracy, the public sphere is fundamentally deformed. When formal political avenues are blocked and legitimate civil society is supplanted by State-Organized Non-Governmental Organizations (GONGOs), popular dissent bypasses institutional channels. Using a qualitative, multi-method research design grounded in process tracing, this dissertation triangulates data from historical state legislation, regional socio-economic development metrics, and digital media artifacts archived during the crisis. The empirical findings reveal that the crisis escalated as a“perfect storm”at the intersection of three destructive vectors: long-term socio-economic relative deprivation within extractive-industry borderlands, demographic pressures from marginalized youth, and a critical institutional disorientation driven by the regime's factional“dual power”configuration. Deprived of formal leadership or trade union representation, protestors deployed horizontal communication systems (primarily via Telegram and WhatsApp), exhibiting decentralized“swarm behavior”that temporarily outpaced the state's traditional repressive apparatus. Finally, the study assesses the institutional reconfigurations that followed the crisis, focusing on the state's transition toward the Jana Qazaqstan (New Kazakhstan) paradigm. It evaluates legislative branch reforms, the transition to mixed electoral systems, and the implementation of anti-nepotism meritocracies like the Presidential Youth Personnel Reserve. The dissertation concludes that the long-term preservation of state sovereignty and internal stability in Kazakhstan relies directly on moving away from paternalistic co-optation toward an authentically anchored, inclusive partnership between the state and an autonomous civil society.
Benzer Tezler
- Social networks and collective action outcomes: Do mobilization and alliance structures matter?
Başlık çevirisi yok
GÜNEŞ ERTAN YENİGÜN
- State and civil society relation in Türkiye: The case of women csos
Türkiye'de Devlet ve sivil toplum ilişkisi: Kadın örgütleri örneği
TUNA YÜCEL
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ERGUN ÖZBOLAT
- 1982 Anayasası`nda temel hak ve özgürlüklerin durdurulması
Suspension of fundamental rights and freedoms in 1982 constitution
NUR TEKEŞ
- Humanitarian assistance policies of the European Union towards syrian refugees in Turkey
Avrupa Birliği'nin Türkiye'deki Suriyeli mültecilere yönelik insani yardım politikaları
CANSU ÇELİKER
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Siyasal BilimlerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BAŞAK KALE LACK
- Kamusal alanda aykırı sokak sanatları uygulamalarının fiziksel ve sosyal mekâna etkileri
Effects of the implementations of protest street arts in public areas on physical and social spaces
GÖZDE KIZILKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET OCAKÇI