Geri Dön

Psöriazis hastalarında metotreksat tedavisine bağlı FİB-4 indeksindeki değişim: Doz ve süre temelli retrospektif bir çalışma

Change in FIB-4 index associated with methotrexate therapy in psoriasis patients: A dose-and duration-based retrospective study

PDF İndir

  1. Tez No: 1014393
  2. Yazar: VEDAT AFŞAR
  3. Danışmanlar: PROF. DR. SEMA AYTEKİN
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Dermatoloji, Dermatology
  6. Anahtar Kelimeler: Hepatotoksisite, Metotreksat, Psoriyazis, Hepatotoxicity, Methotrexate, Psoriasis
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç:Psöriazis kronik, immün aracılı inflamatuvar bir hastalık olup metabolik ve hepatik komorbiditeler ile ilişkili olabilmektedir. Psöriazis tedavisinde yaygın olarak kullanılan metotreksatın uzun dönem kullanımında hepatotoksisite riski klinik açıdan önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, metotreksat tedavisi alan psöriazis hastalarında karaciğer fibrozisi riskini FİB-4 indeksi ile değerlendirmek ve FİB-4 indeksinin metotreksat kümülatif dozu, tedavi süresi ve çeşitli klinik parametreler ile ilişkisini araştırmaktır. Yöntem:Bu retrospektif gözlemsel çalışmaya 12.04.2013–30.12.2025 tarihleri arasında Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Hastanesi Dermatoloji Polikliniği'nde psöriazis tanısı ile takip edilen ve en az 12 ay süreyle metotreksat tedavisi almış olan 218 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, klinik verileri, laboratuvar parametreleri ve metotreksat tedavi bilgileri elektronik hasta kayıt sistemi üzerinden retrospektif olarak incelendi. Karaciğer fibrozisinin non-invaziv değerlendirilmesi amacıyla FİB-4 indeksi kullanıldı. FİB-4 indeksleri tedavi başlangıcı (T0), tedavinin 12. ayı (T12) ve tedavi süresince elde edilen son ölçüm (TS) verileri kullanılarak hesaplandı. İstatistiksel analizlerde parametrik olmayan testler ve Firth penalize lojistik regresyon analizi kullanıldı. Bulgular:Çalışmaya dahil edilen 218 hastanın 118'i (%54.1) kadın, 100'ü (%45.9) erkekti ve ortanca yaş 42 yıl idi. Metotreksat tedavisi süresince FİB-4 indeksinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptandı. Bununla birlikte hastaların büyük çoğunluğunda FİB-4 değerlerinin düşük fibrozis risk kategorisinde kaldığı görüldü. Metotreksat kümülatif dozu ≥1.5 g olan hastalarda FİB-4 değerlerinin daha yüksek olduğu ve bu artış ile ilişki gösterdiği saptandı. Ayrıca diyabetes mellitus ve metabolik sendrom varlığında FİB-4 indeksinin anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulundu. Sonuç:Metotreksat tedavisi alan psöriazis hastalarında FİB-4 indeksinin zaman içerisinde artış gözlenmekle birlikte ileri karaciğer fibrozisi riskinin büyük ölçüde metabolik komorbiditeler ile ilişkili olabileceği görülmektedir. Bununla birlikte yüksek kümülatif metotreksat dozunun da fibrozis riski ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. FİB-4 gibi non-invaziv fibrozis indeksleri psöriazis hastalarının izleminde karaciğer güvenliliğinin değerlendirilmesinde pratik ve yararlı araçlar olarak kullanılabilir.

Özet (Çeviri)

Objective:Psoriasis is a chronic, immune-mediated inflammatory disease that is associated with metabolic and hepatic comorbidities. Methotrexate, which is widely used in the treatment of psoriasis, carries a risk of hepatotoxicity during long-term use. The aim of this study was to evaluate the risk of liver fibrosis using the Fibrosis-4 (FIB-4) index in patients with psoriasis receiving methotrexate therapy and to investigate the relationship between FIB-4 scores and cumulative methotrexate dose, treatment duration, and various clinical parameters. Methods:This retrospective observational study included 218 patients who were followed up with a diagnosis of psoriasis at the Dermatology Outpatient Clinic of Tekirdağ Namık Kemal University Hospital between April 12, 2013, and December 30, 2025, and who had received methotrexate treatment for at least 12 months. Demographic characteristics, clinical data, laboratory parameters, and methotrexate treatment information were retrospectively obtained from the electronic medical record system. The FIB-4 index was used for the noninvasive assessment of liver fibrosis. FIB-4 indices were calculated at treatment initiation (T0), at the 12th month of treatment (T12), and at the last available measurement during the treatment period (TS). Nonparametric statistical tests and Firth penalized logistic regression analysis were used for statistical evaluation. Results:Of the 218 patients included in the study, 118 (54.1%) were female and 100 (45.9%) were male, with a median age of 42 years. A statistically significant increase in FIB-4 scores was observed during methotrexate treatment. However, the majority of patients remained within the low-risk category for liver fibrosis. Patients with a cumulative methotrexate dose ≥1.5 g had higher FIB-4 values, and this increase was found to be associated with cumulative dose. In addition, significantly higher FIB-4 scores were observed in patients with diabetes mellitus and metabolic syndrome. Conclusion:Although an increase in FIB-4 scores was observed over time in patients with psoriasis receiving methotrexate therapy, the risk of advanced liver fibrosis appears to be largely associated with metabolic comorbidities. However, a high cumulative methotrexate dose may also be associated with an increased risk of fibrosis. Noninvasive fibrosis indices such as FIB-4 can be used as practical and useful tools for assessing liver safety in the follow-up of patients with psoriasis.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    907329

    Metotreksat kullanan hastalarda metotreksat toplam dozu ile karaciğer fibrozis arasında ilişki olup olmadığının fibroscan ile değerlebndirilmesi

    Evaluation of the relationship between total dose of methotrexate and liver fibrosis in patients using methotrexate with fibroscan

    ABDULGANI KAŞGARLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    İç HastalıklarıKocaeli Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ALTAY ÇELEBİ

  2. Tez No

    516157

    Orta-şiddetli pediatrik psoriasis hastalarında demografik, klinik özellikler ve tedavi yönetimi

    Demographic, clinical features and treatment management of moderate to severe pediatric psoriasis patients

    MELEK PINAR KILIÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    DermatolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    DR. ZEYNEP TOPKARCI

  3. Tez No

    354053

    Psoriasis hastalarında görülen karaciğer sorunlarının sıklığı ve nedenleri

    Başlık çevirisi yok

    ELONA TULA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2010

    DermatolojiMarmara Üniversitesi

    Dermatoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. TÜLİN ERGUN

  4. Tez No

    870342

    Psoriasis tanısı ile en az iki farklı biyolojik alan hastaların tek biyolojik ilaç alan hastalarla klinik ve demografik özelliklerinin retrospektif olarak karşılaştırılması

    Comparison of clinical and demographic characteristics of patients with psoriasis receiving a single biologic agent and those receiving at least two different biologic agents: A retrospective study

    FATMA KÜBRA GÜL ÇİFTÇİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Dermatolojiİstanbul Üniversitesi

    Deri ve Zührevi Hastalıklar Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ALGÜN POLAT EKİNCİ

  5. Tez No

    674073

    Konvansiyonel sistemik tedavi ajanları (metotreksat, asitretin ve siklosporin) ile tedavi edilen psoriazis hastalarında hasta uyumunu etkileyen faktörler

    Factors effecting patient adherence on psoriasis patients treated with conventional systematic treatment agents (methotrexate, acitretinand cyclosporine)

    GUNEL RASULOVA

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2021

    DermatolojiAnkara Üniversitesi

    Dermatoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NİHAL KUNDAKCI

Geri Dön