Holstein ve Simmental ineklerde hastalıklar ve hareket sıklığının ilişkisi
The relationship between diseases and movement frequency in Holstein and Simmental cows
- Tez No: 1014408
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDÜLKADİR ORMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Erken teşhis, Hayvan davranışları, Hayvan hastalıkları, Early diagnosis, Animal behaviors, Animal diseases
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sığır yetiştiriciliğinde hayvan sağlığı ve refahı, işletme verimliliğini doğrudan etkileyen temel faktörlerden biridir. Özellikle geçiş döneminde görülen metabolik ve enfeksiyöz hastalıklar, erken teşhis edilmediğinde önemli ekonomik kayıplara ve verim düşüşlerine yol açmaktadır. Bu nedenle davranış değişimlerinin izlenmesi, hastalıkların erken dönemde belirlenmesinde önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Holstein ve Simmental süt ineklerinde çeşitli hastalıklar ile lokomotor aktivite arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Bursa ili Karacabey ilçesindeki süt sığırı işletmelerinde yürütülmüş; mastitis, topallık, reprodüktif hastalıklar, sindirim sistemi hastalıkları ve ketozis değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler IBM SPSS 25.0 ve MedCalc v11.5 kullanılarak gerçekleştirilmiş, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgulara göre hastalık varlığı lokomotor aktivitede değişikliklere neden olmuş, özellikle mastitis ve sindirim sistemi hastalıklarında belirgin aktivite azalışları gözlenmiştir. Simmental ineklerde sağlıklı grupta lokomotor aktivite ortalaması 0,60±3,83 iken, mastitis grubunda −5,99±8,83 ve sindirim sistemi hastalıklarında −6,60±12,77 olarak belirlenmiştir. Holstein ineklerde ise sağlıklı grupta 0,55±4,44 olan lokomotor aktivite düzeyi, mastitis vakalarında −7,56±13,16 ve sindirim sistemi hastalıklarında −9,17±11,93 düzeyine düşmüştür. Irklar arası karşılaştırmada yalnızca reprodüktif hastalıklarda anlamlı farklılık belirlenmiş (p=0,001), diğer hastalık gruplarında ise anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Reprodüktif hastalıklarda Holstein ineklerin daha yüksek lokomotor aktivite gösterdiği belirlenmiştir. Doğrusal karma etkili model sonuçlarına göre hastalık varlığı lokomotor aktivite üzerinde anlamlı etkiye sahip temel faktörlerden biri olmuş ve aktiviteyi −6,57 birim azaltmıştır (p<0,001). Irkın tek başına etkisi anlamlı bulunmamış (p=0,154), ancak hastalık × ırk etkileşimi anlamlı olarak belirlenmiştir (p=0,022). ROC analizine göre lokomotor aktivitenin ayırt edicilik performansı mastitis ve sindirim sistemi hastalıklarında daha yüksek bulunmuştur. Simmental ineklerde sindirim sistemi hastalıkları için AUC değeri 0,90 ve mastitis için 0,79; Holstein ineklerde ise mastitis için 0,76 ve sindirim sistemi hastalıkları için 0,79 olarak belirlenmiştir. Reprodüktif hastalıklarda ise AUC değerleri daha düşük bulunmuştur. Sonuç olarak, lokomotor aktivitenin hastalıkların erken teşhisinde kullanılabilecek davranışsal bir parametre olduğu belirlenmiştir. Tanısal doğruluğun artırılması amacıyla lokomotor aktivitenin diğer davranış parametreleri ile değerlendirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Animal health and welfare are among the main factors directly affecting productivity in dairy cattle farming. Metabolic and infectious diseases, particularly during the transition period, may lead to significant economic losses and decreased productivity when not detected early. Therefore, monitoring behavioral changes is considered an important approach for early disease detection. This study aimed to determine the relationship between various diseases and locomotor activity in Holstein and Simmental dairy cows. The study was conducted in dairy cattle farms located in the Karacabey district of Bursa Province, Türkiye, and evaluated mastitis, lameness, reproductive diseases, digestive system diseases, and ketosis. Statistical analyses were performed using IBM SPSS Statistics 25.0 and MedCalc v11.5, and statistical significance was set at p < 0.05. Disease presence affected locomotor activity, with the most pronounced decreases observed in mastitis and digestive system diseases. Significant breed differences were detected only in reproductive diseases (p = 0.001), whereas no significant differences were found for the other disease groups (p > 0.05). Higher locomotor activity values were observed in Holstein cows with reproductive diseases. According to the linear mixed-effects model, disease presence significantly reduced locomotor activity (p < 0.001), whereas breed alone had no significant effect (p = 0.154). ROC analysis indicated higher discriminative performance for mastitis and digestive system diseases, while lower performance was observed for reproductive disorders. In conclusion, locomotor activity may be a useful behavioral parameter for early disease detection in dairy cows. The combined evaluation of locomotor activity with other behavioral parameters may improve diagnostic accuracy
Benzer Tezler
- Tokat ili farklı iklim koşullarında süt sığırcılığı işletmelerinin besleme özellikleri ve süt verimi
Feeding characteristics and milk production of dairy cattle facilities in different climate conditions in Tokat
ÖZGE TOSUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ARDA YILDIRIM
- Siyah alaca ve simental ineklerde ayıklamayı etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Investigation of factors affecting, culling rates and longevity in dairy cattle
BERK TUTKA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatEskişehir Osmangazi ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKERİYA KIYMA
- İneklerde periparturient dönem sorunları ve negatif enerji dengesinin meme sağlığına etkisi
The effect of periparturient period problems and negative energy balance on udder health in cows
ECE TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Veteriner HekimliğiAfyon Kocatepe ÜniversitesiVeterinerlik Doğum ve Jinekolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DUYGU BAKİ ACAR
- Giresun ilinin bazı ilçelerinde süt ineklerinin beslenme durumunun tespiti
The determination of nutrition status of dairy cattle some counties of ,Giresun
EKMEL UYSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Veteriner HekimliğiSelçuk ÜniversitesiHayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HUZUR DERYA ARIK
- Alerjik deri testi (PPD tüberkülin) pozitif ineklerde tüberküloz lezyonlarının patolojisi ve süt örneklerinde tüberküloz etkenlerinin PCR ile belirlenmesi
The pathology of tuberculosis lesions and detection of tuberculos agents in milk with PRC on allergic skin test (PPD tuberculin) positive cows
ÇİĞDEM TUNCAY
Doktora
Türkçe
2014
Veteriner HekimliğiSelçuk ÜniversitesiVeterinerlik Patolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH HATİPOĞLU