Birinci basamak başvurularında ortorektik davranış sıklığı ile fiziksel aktivite ve öz saygı düzeyi arasındaki ilişki: Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezi örneği
The relationship between the frequency of orthorexic behaviors and levels of physical activity and self-esteem in primary care applicants: The example of Atatürk University Training Family Health Center
- Tez No: 1014410
- Danışmanlar: PROF. DR. YASEMİN ÇAYIR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya nervoza, Fiziksel aktivite, Öz saygı, ORTO 11 ölçeği, Orthorexia nervosa, Physical activity, Self-esteem, ORTO 11 scale
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Birinci Basamak Başvurularında Ortorektik Davranış Sıklığı İle Fiziksel Aktivite ve Öz Saygı Düzeyi Arasındaki İlişki: Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezi Örneği Amaç: Bu araştırmanın temel amacı, Atatürk Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran yetişkin bireylerde ortorektik davranışlar ile fiziksel aktivite düzeyi ve öz saygı arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu faktörlerin birbirleri üzerindeki olası etkilerini incelemektir. Bu sayede, sağlıklı yaşam biçimlerine yönelik tutumların bireyin fiziksel ve psikolojik sağlığı üzerindeki yansımaları daha iyi anlaşılacak; hem bireysel farkındalığın artırılmasına hem de birinci basamak sağlık hizmetlerinde multidisipliner değerlendirme ve müdahale yaklaşımlarının geliştirilmesine katkı sağlanması hedeflenmektedir. Yöntem: 1 Temmuz 2025 - 15 Eylül 2025 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı'na bağlı üç farklı Aile Sağlığı Merkezi'nde yer alan toplam 8 birim Eğitim Aile Sağlığı Merkezi Birimi'ndeki 281 gönüllü katılımcıya, ortorektik davranış riskini değerlendirmeye yönelik ORTO-11 ölçeği, fiziksel aktivite ve hareketsizliği ölçmek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Ölçeği Kısa Formu (IPAQ) ve katılımcıların kendilerine verdikleri değeri ölçmek için Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) testleri yüz yüze yöntemle uygulandı. Bulgular: Katılımcıların ortorektik davranış riski (%20,3) olmakla birlikte, katılımcıların büyük çoğunluğunun (%92,2) öz saygı düzeyleri yüksek bulunmuştur. Fiziksel aktivite düzeyleri açısından bekar bireyler daha aktif olup, erkekler orta düzey fiziksel aktivitede daha yüksek puan alırken, meslek gruplarına göre oturma süresi memurlar ve öğrencilerde, işçi, ev hanımı ve işsizlere göre anlamlı derecede daha fazladır. Yaş, kilo ve BKİ arttıkça şiddetli fiziksel aktivite ve toplam fiziksel aktivite düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Ayrıca toplam fiziksel ativite puanının ,öz saygı düzeyi ile arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuş, fiziksel aktivitenin artırılmasının öz saygıyı olumlu etkileyebileceği ortaya konmuştur. v Sonuç: Çalışmada yürüme aktivitesi ve total fiziksel aktivite artışı öz saygıyı olumlu etkilemiştir. Medeni durum olarak bekar olmak fiziksel aktiviteyi artırıken, yaş, kilo ve BKİ artışı fiziksel aktivitenin azalmasıyla ilişkilidir. Vitamin takviyelerinin öz saygı üzerindeki etkisi çalışmamızda gözlemlenmiş ancak literatürdeki bu konuyu destekleyen çalışmalar sınırlıdır. Sonuç olarak, ortoreksiya riski olan bireylerin multidisipliner ve bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmesi, farkındalığın artırılması ve psikososyal destekle sağlıklı ve dengeli beslenme davranışlarının teşvik edilmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT The Relationship Between the Frequency of Orthorectic Behavior in Primary Care Visits and the Level of Physical Activity And Self-Esteem: The Case of Atatürk University Education Family Health Center Objective: The main objective of this study is to determine the relationship between orthorexic behaviors, physical activity level, and self-esteem among adults visiting the Atatürk University Education Family Health Center and to examine the possible effects of these factors on each other. This will provide a better understanding of the reflections of attitudes towards healthy lifestyles on the individual's physical and psychological health; it is aimed to contribute to both increasing individual awareness and developing multidisciplinary assessment and intervention approaches in primary health care services. Method: Between July 1, 2025, and September 15, 2025, a total of 6 units located in two different Family Health Centers affiliated with the Department of Family Medicine at Atatürk University were administered the ORTO-11 scale to assess orthorexic behavior risk, the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) to measure physical activity and inactivity, and the Rosenberg Self-Esteem Scale (RBSÖ) to measure participants' self-worth. Findings: Although participants had a risk of orthorexic behaviour (20.3%), the vast majority of participants (92.2%) were found to have high levels of self-esteem. In terms of physical activity levels, single individuals were more active, and men scored higher in moderate physical activity, while sitting time was significantly higher among civil servants and students compared to workers, housewives, and the unemployed. It was observed that intense physical activity and total physical activity levels decreased with increasing age, weight, and BMI. Furthermore, a positive and significant relationship was found between total physical activity scores and self-esteem levels, suggesting that increasing physical activity may positively affect self-esteem. vii Conclusion: In this study, as orthorexia tendencies increased, overall physical activity decreased, while walking activity positively affected self-esteem. Marital status influenced physical activity, while age, weight, and BMI increase were associated with decreased physical activity. The effect of vitamin supplements on self-esteem was observed in our study, but studies supporting this topic in the literature are limited. In conclusion, it is important to assess individuals at risk of orthorexia using a multidisciplinary and holistic approach, raise awareness, and encourage healthy and balanced eating behaviors with psychosocial support.
Benzer Tezler
- Birinci basamak başvurularında pandemi etkisi: Bir aile hekimliği birimi örneği
Pandemic effect on first step aplications: Example of a family unit
ERKAN ALTUNKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN DUYGU YENGİL TACİ
- Birinci basamak sağlık hizmetinin değerlendirilmesinde bir yaklaşım girişimi. Akçay Sağlık Ocağı'nda 0-5 yaş grubu çocuklara sunulan birinci basamak sağlık hizmetinin değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
MELTEM ÇİÇEKLİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1997
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ OSMAN KARABABA
- İzmir'de bir üçüncü basamak hastane polikliniğine başvuran astım hastalarının sürekli hizmete erişim sıklığı ve ilişkili faktörler
Access to continuity of care and associated factors among asthma patients attending in a tertiary hospital outpatient clinic in İzmir
İREM ŞEVİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Halk SağlığıEge ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ÇİÇEKLİOĞLU
PROF. DR. GÜLİSTAN KARADENİZ
- Antalya il merkezinde 1. basamak sağlık kuruluşlarına başvuran yaşlı hastaların yaşam kalitesi ve rehabilitasyon ihtiyaçlarının değerlendirilmesi
The evaluation of the need of rehabilitation and life quality of whose old patients who use primary health care service in the city of Antalya
HASAN HÜSEYİN AVCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
Aile HekimliğiAkdeniz ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAKAN YAMAN
- Aile hekimliği asistanları arasında gebelerde tiroid hastalıklarının bilgi, tutum ve davranış düzeyinin ölçülmesi
Measuring the level of knowledge, attitude and behavior of thyroid diseases in pregnancy between family medicine residents
BEYZA NUR BASKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BETÜL ERİŞMİŞ