Geri Dön

İzmir'de bir üçüncü basamak hastane polikliniğine başvuran astım hastalarının sürekli hizmete erişim sıklığı ve ilişkili faktörler

Access to continuity of care and associated factors among asthma patients attending in a tertiary hospital outpatient clinic in İzmir

PDF İndir

  1. Tez No: 988660
  2. Yazar: İREM ŞEVİK
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MELTEM ÇİÇEKLİOĞLU, PROF. DR. GÜLİSTAN KARADENİZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Halk Sağlığı, Göğüs Hastalıkları, Public Health, Chest Diseases
  6. Anahtar Kelimeler: Hasta bakımı, Hasta bakımının örgütlenmesi, Hasta merkezli bakım, Hasta uyumu, Hizmet kalitesi, Sağlık hizmetleri, Sağlık hizmetlerine erişim, Patient care, Patient care management, Patient centered care, Patient compliance, Service quality, Health services, Access to health services
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ege Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Giriş ve amaç: Astım sık görülen kronik bir hastalıktır ve tedaviyle semptom kontrolünün sağlanması hedeflenmektedir. Kontrolsüz astım, yaşam kalitesini düşürmekte, hastane başvurularında ve tedavi maliyetinde artışla sonuçlanmaktadır. Astım kontrolünde düzenli takip ve ihtiyaca uygun sürekli hizmete erişim önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı İzmir'de bir üçüncü basamak hastanenin göğüs hastalıkları polikliniğine başvuran yetişkin astım hastalarının, sürekli hizmete erişim sıklığının ölçülmesi, sürekli hizmete erişimle ilişkili faktörlerin belirlenmesi ve sürekli hizmete erişimle ilişkili faktörlerin dinamiklerinin hasta deneyimleri aracılığıyla derinlemesine incelenmesidir. Gereç ve yöntem: Araştırma eleştirel realizm paradigmasını benimsemiştir ve açıklayıcı sıralı karma tasarımdadır. Nicel aşama kesitseldir ve 47 soruluk bir anket uygulanmıştır. Örnek büyüklüğü, %50 prevalans, %5 hata payı ve %95 güven aralığı ile 317 olarak hesaplanmış, 312 kişiye ulaşılmıştır. Nicel aşamanın verileri SPSS 30.0 programında veri tabanına kaydedilmiştir. p<0,05 anlamlılık düzeyi kabul edilmiştir. Tanımlayıcı bulgular sayı, yüzde, ortalama, standart sapma olarak sunulmuştur. Ki-kare testi, Fisher'in kesin testi, Student T testi, tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon uygulanmıştır. Nitel aşamada, maksimum çeşitlilik örneklemeyle 12 katılımcıya ulaşılmış ve yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelere ait ses kayıtları metinleştirilmiş, veriler MAXQDA 24 programı aracılığıyla kodlanmış ve eleştirel temellendirilmiş kurama göre analiz edilmiştir. Son aşamada, nicel ve nitel bulgular birlikte yorumlanmış ve raporlaştırılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 49,62 ± 14,54; %72,8'i kadın ve %17,3'ü sigortasızdır. Katılımcıların %29,2'si sürekli sağlık hizmetine erişebilmektedir. Sürekli hizmete erişimle ilişkili en güçlü değişken, hastalık ve tedavi sürecine ilişkin anlaşılır açıklamaya erişimdir (OR=3,30). İyi kontrol altındaki astıma sahip bireyler, kontrolsüz astımı olanlara göre 2,67 kat daha fazla sürekli hizmete erişmektedir. Hastalar geç tanı almakta ve birinci basamak astım tanı ve tedavi sürecinde temel fonksiyonlarını gerçekleştirememektedir. Katılımcıların sadece %8'i ilk olarak aile hekimine başvurmuştur, aile hekimlerinin %28,2'si astım tanısından habersizdir. Öngörülenin aksine, randevu bulmakta zorlanmayanlarda sürekli hizmete erişememe olasılığı zorlananlara göre 1,89 kat daha fazladır. Nitel bulgular, bunun katılımcıların astımla ilişkili kontrol görüşmeleri için daha önce başvurdukları hekimden randevu almakta zorlanmalarıyla ilişkili olabileceğini göstermektedir. Çoklu hastalığı olanlar, farklı kurumlarda sunulan hizmetlerde eşgüdüm eksikliği yaşadıklarını belirtmiştir. Sürekli hizmet aldığı kurum dışından reçete hizmeti alan bireylerin sürekli hizmete erişim olasılığı anlamlı düzeyde daha düşüktür (OR=0,17). Sigorta durumuyla anlamlı bir ilişki saptanmasa da katılımcılar sağlık hizmetine erişim ve tedavi süreçlerinin finansal yük oluşturduğu ifade etmiştir. Hekimle kurulan güven ilişkisi, görüşme süresi ve niteliği, ilişkisel süreklilik açısından önemli bir unsur olarak öne çıkmıştır. Gündelik yaşamda ve sağlık hizmeti sunumu sırasında deneyimlenen damgalanmanın sürekli hizmete erişimi olumsuz etkilediği belirtilmiştir. Sonuç: Bu çalışma, astım hastalarının sürekli hizmete erişiminin sınırlı olduğunu ve sürekli hizmete erişimde yapısal engellerin önemli rol oynadığını göstermektedir. Birinci basamakta tanı, izlem ve yönlendirme süreçlerinin güçlendirilmesi, kurumlar arası bilgi akışını sağlayacak eşgüdüm mekanizmalarının oluşturulması ve astım yönetimine yönelik rehber temelli uygulamaların yaygınlaştırılması gerekmektedir. Randevu sistemi, özellikle aynı hekimle sürekliliği sağlayacak biçimde yeniden düzenlenmelidir. Klinik uygulamalarda, hastaların bilgilendirilmesini ve karar süreçlerine katılımını destekleyen hasta merkezli iletişim yaklaşımları teşvik edilmelidir. Sürekli hizmete erişimin sağlanabilmesi, yalnızca sağlık sistemi içindeki düzenlemelerle değil; gelir güvencesi, sosyal destek mekanizmaları ve özlük haklarını da kapsayan bütüncül politikalarla mümkündür. Astımla ilişkili sağlık hizmetlerinde sürekliliği, eşitsizlikleri azaltmayı ve hasta deneyimlerini merkeze almayı hedefleyen sağlık politikalarına ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Introduction and aim: Asthma is a common chronic disease, and treatment aims to achieve symptom control. Uncontrolled asthma reduces quality of life and leads to increased hospital admissions and treatment costs. Regular follow-up and access to continuous care are essential for asthma control. This study aimed to measure the prevalance of access to continuous care among adult asthma patients attending a tertiary hospital's pulmonology outpatient clinic in Izmir, to identify factors associated with continuous access, and to explore the dynamics of these factors through patient experiences. Materials and methods: The study adopted a critical realism paradigm and an explanatory sequential mixed-methods design. The quantitative phase was cross-sectional, involving a 47-item questionnaire. The sample size was calculated as 317 based on 50% prevalence, 5% margin of error, and 95% confidence interval; data were collected from 312 participants. Data were analyzed using SPSS 30.0, and a significance level of p<0.05 was adopted. Descriptive statistics included frequencies, percentages, means, and standard deviations. Chi-square test, Fisher's exact test, Student's t-test, and univariate and multivariate logistic regression were conducted. In the qualitative phase, semi-structured in-depth interviews were conducted with 12 participants selected through maximum variation sampling. Audio recordings were transcribed verbatim, coded using MAXQDA 24, and analyzed through a critical grounded theory approach. Finally, quantitative and qualitative findings were integrated and reported. Results: The mean age of participants was 49.62 ± 14.54 years; 72.8% were female, and 17.3% were uninsured. Only 29.2% of participants had access to continuous care. The strongest determinant of access to continuous care was receiving clear explanations about disease and treatment processes (OR=3.30). Participants with well-controlled asthma were 2.67 times more likely to have access to continuous care than those with uncontrolled asthma. Patients reported delayed diagnoses and insufficient involvement of primary care in asthma management, with only 8% initially consulting family physicians, 28.2% of whom were unaware of the asthma diagnosis. Contrary to expectations, individuals who reported no difficulty in securing appointments had a 1.89 times higher likelihood of not having access to continuous care. Qualitative findings suggest that difficulties in obtaining appointments with previously consulted physicians may underlie this paradox. Multimorbid patients reported significant care fragmentation due to poor coordination between institutions. Receiving prescription services from outside the usual care provider was associated with lower odds of access to continuous care (OR=0.17). While insurance status was not significantly associated, participants reported that healthcare access and treatment processes imposed a financial burden. Trust in physicians, consultation time and quality, and experiences of stigma emerged as critical relational factors affecting aaccess to continuous care. Conclusions: This study demonstrates that access to continuous care among asthma patients is limited and significantly influenced by structural barriers. Strengthening diagnosis, follow-up, and referral processes in primary care, establishing coordination mechanisms between institutions, and expanding guideline-based practices in asthma management are necessary. Appointment systems should be redesigned to ensure continuity with the same physician. Patient-centered communication approaches that enhance shared decision-making should be promoted in clinical practice. Achieving continuous access requires not only healthcare system reforms but also comprehensive policies addressing income security, social support mechanisms, and employment rights. Health policies that prioritize continuity, reduce inequalities, and focus on patient experiences are essential for improving asthma care.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    944966

    Üçüncü basamak bir hastanede aile hekimliği polikliniklerine başvuran 18-70 yaş arası bireylerde kanser taramaları hakkında bilgi düzeyinin değerlendirilmesi

    Evaluation of the level of knowledge about cancer screening in individuals aged 18–70 who apply to family medicine polyclinics in a tertiary hospital

    BURÇİN İLTER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. GÜLSEREN PAMUK

  2. Tez No

    498203

    Sağlık hizmetlerinin işlem maliyeti yaklaşımı çerçevesinde incelenmesi: Aile sağlığı merkezleri ile hastanelerin karşılaştırılması

    The study of the healthcare services within the framework of transaction cost approach: Comparison between family healthcare centers and hospitals

    BÜŞRA AKTÜRK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Hastanelerİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. LEVENT BEKİR KIDAK

  3. Tez No

    840886

    2000-2021 yılları arasında Atatürk Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Servisindeki bitkisel ürünlerle zehirlenme vakalarının değerlendirilmesi

    Evaluation of poisoning cases with herbal products in the Emergency Service of Atatürk Training and Research Hospital between 2000-2021

    AYŞENUR KARAGÖL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eczacılık ve FarmakolojiEge Üniversitesi

    Farmakognozi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BİJEN KIVÇAK

  4. Tez No

    162314

    Malzeme tedarik yöntemi olarak ihale sistemi ve İzmir ili üçüncü basamak sağlık kurumlarında bir araştırma

    Bidding system as a method of material procurement and its application in third-line health institutions in İzmir

    YASEMİN UYSAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2005

    İstatistikDokuz Eylül Üniversitesi

    İşletme Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MÜNEVVER MENDERES

  5. Tez No

    645696

    Konsültasyon sisteminin acil kalabalığına etkisi

    The effect of consultation system on emergency service crowd

    GÜLEN CAVLAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    İlk ve Acil Yardımİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Acil Tıp Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZEYNEP KARAKAYA

    UZMAN HÜSEYİN ACAR

Geri Dön