İnterstisyel akciğer hastalarının dış ortam hava kirliliği verilerine göre dönemsel takibi ve hastane başvurularının incelenmesi
Periodic follow-up of patients with interstitial lung disease according to ambient air pollution data and evaluation of hospital admissions
- Tez No: 1014444
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE FÜSUN KALPAKLIOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Göğüs Hastalıkları, Chest Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kırıkkale Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: İnterstisyel akciğer hastalıkları (İAH), akciğer interstisyumunda inflamasyon, fibroblast proliferasyonu ve fibrozis ile karakterize, gaz değişimini bozarak progresif seyirli solunum yetmezliğine yol açabilen heterojen bir hastalık grubudur. Son yıllarda çevresel faktörlerin, özellikle hava kirliliğinin, hastalık progresyonu üzerindeki etkisi giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, İAH tanılı hastalarda hava sıcaklığı ve hava kirliliği (PM₁₀, PM₂.₅, SO₂, CO, NO₂, O₃) gibi meteorolojik değişkenlerdeki mevsimsel (yaz/kış) dalgalanmaların klinik semptomlar, solunum fonksiyonları ve hastalık progresyonu üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Ayrıca antifibrotik (AF) tedavinin bu çevresel maruziyetlere karşı olası koruyucu rolü araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı'nda 01.04.2022–01.10.2025 tarihleri arasında retrospektif ve gözlemsel olarak yürütülen bu çalışmaya 61 İAH olgusu dahil edilmiştir. Hastalar radyolojik ve/veya histopatolojik özelliklerine göre Usual İnterstisyel Pnömoni (UIP, n=37) ve Nonspesifik İnterstisyel Pnömoni (NSIP, n=24) paternlerine ayrılmış; ayrıca antifibrotik tedavi alıp almama durumlarına göre AF(+) (n=37) ve AF(-) (n=24) gruplar olarak sınıflandırılmıştır. Olguların ardışık yaz ve kış dönemlerindeki hastane başvurularından elde edilen laboratuvar bulguları, solunum fonksiyon testleri (özellikle FVC ve DLCO) ile aynı dönemlere ait meteorolojik ve hava kirliliği verileri karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular: Hastaların %57,4'ü İdiyopatik Pulmoner Fibrozis (İPF), %24,6'sı bağ dokusu hastalığı ilişkili İAH tanılıdır. UIP grubunun yaş ortalaması NSIP grubuna göre daha yüksek bulunurken (p=0.018), NSIP grubunda kadın cinsiyet belirgin şekilde daha baskındır. Çalışma sürecinde UIP grubunda istirahat oksijen satürasyonu (SAT) (p<0.001) ve parsiyel oksijen basıncı (PO₂) (p=0.040) değerlerinde anlamlı düşüş izlenmiştir. NSIP grubunda ise SAT (p<0.001) ve PO₂ (p=0.034) düşüşlerine ek olarak CRP düzeylerinde (p=0.026) istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanmıştır. Hava kirliliği ile fonksiyonel belirteçler incelendiğinde; NSIP grubunda ΔDLCO/VA ile ∑SO2 arasında (r=0,413; p=0,05) sınırda anlamlı pozitif korelasyon, UIP grubunda ise ΔDLCO/VA değişimi ile PM₁₀ artışı (r = -0,431; p = 0,045) ve artan O₃ seviyeleri (r = -0,426; p = 0,048) arasında anlamlı negatif korelasyonlar; ∑SO2 ile (r=0,440; p=0,040) arasında anlamlı pozitif korelasyonlar saptanmıştır. AF(+) ve AF(-) gruplarında fonksiyonel parametrelerdeki değişimler (Δ) karşılaştırıldı. Oksijen satürasyonundaki değişimde AF(-) grubunda Sat'da belirgin bir düşüş (ΔSat: -15,97±15,85) görülürken antifibrotik tedavi alan AF(+) grubunda bu düşüşün (ΔSat: -8,92±17,01), daha sınırlı kalması nedeniyle iki grup arasında anlamlı bir fark saptandı (p=0.039). AF(+) grupta tedaviye rağmen artan SO₂ düzeyinin difüzyon kapasitesi (DLCO) üzerindeki olumsuz etkisinin devam ettiği gözlenmiştir. Sonuç: Hava kirliliğindeki artış (PM₁₀, SO₂, O₃ ve CO), İAH olgularında alveolokapiller membran düzeyinde oksidatif hasarı tetikleyerek subklinik alevlenmelere yol açmakta; gaz değişim kapasitesini (DLCO) ve oksijenizasyonu (Sat) doğrudan olumsuz etkilemektedir. Antifibrotik ajanlar intrinsik fibrotik süreci yavaşlatarak bazal oksijenizasyonun korunmasına anlamlı katkı sağlamakla birlikte, çevresel toksinlere bağlı gelişen akut difüzyon kayıplarını tamamen engelleyememektedir. Ayrıca NSIP paterninde gözlenen belirgin sistemik inflamatuvar yanıt (CRP artışı), hava kirliliğinin otoimmün/inflamatuvar zeminli olgularda hastalık şiddetini artıran bir rol üstlendiğini göstermektedir. Bu bulgular, İAH yönetiminde farmakolojik tedavilerin yanı sıra çevresel maruziyetlerin azaltılmasına yönelik stratejilerin de kritik önem taşıdığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Interstitial lung diseases (ILDs) comprise a heterogeneous group of disorders characterized by inflammation, fibroblast proliferation, and fibrosis within the pulmonary interstitium, leading to impaired gas exchange and progressive respiratory failure. In recent years, environmental factors, particularly air pollution, have gained increasing attention regarding their potential contribution to disease progression. This study aimed to evaluate the effects of seasonal fluctuations (summer/winter) in meteorological variables and air pollutants, including particulate matter (PM₁₀, PM₂.₅), sulfur dioxide (SO₂), carbon monoxide (CO), nitrogen dioxide (NO₂), and ozone (O₃), on clinical symptoms, pulmonary function parameters, and disease progression in patients with ILD. Additionally, the potential protective role of antifibrotic (AF) therapy against these environmental exposures was investigated. Methods: This retrospective observational study included 61 patients diagnosed with ILD who were followed at the Department of Chest Diseases, Kırıkkale University Faculty of Medicine, between April 1, 2022, and October 1, 2025. Patients were classified according to radiological and/or histopathological patterns as Usual Interstitial Pneumonia (UIP, n=37) and Nonspecific Interstitial Pneumonia (NSIP, n=24). Furthermore, patients were categorized based on antifibrotic treatment status into AF positive [AF(+), n=37] and AF negative [AF(−), n=24] groups. Laboratory findings, pulmonary function test parameters particularly forced vital capacity (FVC) and diffusing capacity for carbon monoxide (DLCO) obtained during consecutive summer and winter hospital visits were comparatively analyzed together with corresponding meteorological and air pollution data. Results: Among the study population, 57.4% of patients were diagnosed with idiopathic pulmonary fibrosis (IPF), while 24.6% had connective tissue disease-associated ILD. The mean age was significantly higher in the UIP group compared with the NSIP group (p=0.018), whereas female predominance was significantly more pronounced in the NSIP group. During the study period, significant decreases in resting oxygen saturation (Sat) (p<0.001) and partial oxygen pressure (PaO₂) (p=0.040) were observed in the UIP group. In the NSIP group, statistically significant reductions in Sat (p<0.001) and PaO₂ (p=0.034) were accompanied by a significant increase in C-reactive protein (CRP) levels (p=0.026). Correlation analyses between air pollution parameters and functional markers demonstrated a borderline significant positive correlation between ΔDLCO/VA and cumulative SO₂ exposure in the NSIP group (r=0.413, p=0.05). In the UIP group, ΔDLCO/VA showed significant negative correlations with increased PM₁₀ levels (r=−0.431, p=0.045) and elevated O₃ concentrations (r=−0.426, p=0.048), whereas a significant positive correlation was identified with cumulative SO₂ exposure (r=0.440, p=0.040). Comparisons of functional parameter changes (Δ) between AF(+) and AF(−) groups revealed a significantly greater decline in oxygen saturation in the AF(−) group (ΔSat: −15.97±15.85) compared with the AF(+) group (ΔSat: −8.92±17.01) (p=0.039). Despite antifibrotic therapy, increased SO₂ levels continued to exert adverse effects on diffusion capacity (DLCO) in the AF(+) group. Conclusion: Increased exposure to air pollutants, particularly PM₁₀, SO₂, O₃, and CO, appears to trigger oxidative injury at the alveolocapillary membrane level in ILD patients, contributing to subclinical exacerbations and deterioration in gas exchange capacity (DLCO) and oxygenation (Sat). Although antifibrotic agents may significantly preserve baseline oxygenation by slowing the intrinsic fibrotic process, they do not completely prevent acute diffusion impairment associated with environmental toxic exposures. Moreover, the pronounced systemic inflammatory response observed in the NSIP pattern, reflected by elevated CRP levels, suggests that air pollution may exacerbate disease severity in autoimmune and inflammatory ILD phenotypes. These findings highlight the critical importance of reducing environmental exposures in addition to pharmacological treatment strategies in the comprehensive management of ILD.
Benzer Tezler
- Erken KOAH olgularında spirometrik verilerin yıllık takibi ve klinik bulgular ile karşılaştırılması
Annual follow-up of spirometric data and comparison with clinical findings in early COPD cases
UMUT DİLEGELEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Göğüs HastalıklarıAnkara ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ BEHİYE SARYAL
- Sıçanda LPS ile indüklenen akut akciğer hasarı modelinde ibuprofenin pulmoner renin-anjiyotensin sistemi üzerine etkisi
Effect of ibuprofen on pulmonary renin-angiotensin system in LPS-induced acute lung injury model in rats
MERT DENİZ DEĞERLİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Eczacılık ve FarmakolojiEge ÜniversitesiTıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL GÖKSEL
- KOAH'ta solunum mekaniğindeki değişimlerin semptomlara ve hastalık şiddetine etkisi
Changes in respiratory mechanics in copd effect on symptoms and disease severity
YAĞMUR GİZEM TİMURHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Göğüs HastalıklarıAnkara ÜniversitesiGöğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVGİ BEHİYE SARYAL
- İnterstisyel akciğer tutulumu olan ve olmayan sjögren sendromu hastalarında peroksiredoksin-4, sürfaktan protein d seviyeleri ve bu belirteçlerin akciğer tutulumu ile arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of peroxiredoxin-4 and surfactant protein-d levels in sjögren's syndrome patients with and without interstitial lung involvement and the relationship of these biomarkers with lung involvement
SELVER SEMİN KAHRAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıGazi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULSAMET ERDEN
- Sistemik skleroz hastalarında ağız açıklığının yaşam kalitesi, anksiyete düzeyi ve beden algısı üzerindeki etkileri
The effects of mouth opening on quality of life, anxiety level, and body image in patients with systemic sclerosis
MERVE ERDOĞAN SOYSAL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
İç HastalıklarıÇukurova Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK TÜRK