Türkiye'de göçmen çocukların sorunları ve gereksinimlerinin sosyal hizmet bakış açısıyla incelenmesi: Konya örneği
An examination of the problems and needs of migrant children in türki̇ye from a social work perspective: The case of Konya
- Tez No: 1014445
- Danışmanlar: PROF. DR. KÜBRA KÜÇÜKŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sosyal Hizmet, Social Work
- Anahtar Kelimeler: Göçler, Migrations
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yaşayan göçmen çocukların göç ve uyum sürecinde karşılaştıkları sorunları ve ihtiyaçlarını sosyal hizmet perspektifiyle incelemektir. Araştırma nitel araştıra yöntemi fenomenolojik desen ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi Irak, Afganistan ve Suriye'den Türkiye'ye göç etmiş Konya ilinde yaşayan 9'u erkek 6'sı kız olmak üzere 15 göçmen çocuktan oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile Ocak 2026 – Şubat 2026 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yoluyla toplanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen verilerin tematik analizinde MAXQDA 2020 programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; göçmen çocukların göç sürecini ani, zorlayıcı ve belirsizlik içeren bir deneyim olarak yaşadıkları, bu sürecin çocuklarda kayıp, güvensizlik ve kontrol kaybı duygularına yol açtığı tespit edilmiştir. Göç sonrasında ise dil engeli, sosyal dışlanma ve akran ilişkilerinde yaşanan güçlüklerin çocukların sosyal uyum süreçlerini sınırladığı belirlenmiştir. Eğitim alanında yaşanan sorunların yalnızca dil yetersizliğiyle sınırlı kalmadığı; akademik öz yeterlilik, okul bağlılığı ve gelecek beklentileri üzerinde belirleyici etkiler yarattığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca akademik zorlanmanın ise bazı çocuklarda okuldan kopma ve çalışma yaşamına yönelme riskini artırdığı görülmüştür. Ekonomik yoksunluk, çocukların temel ihtiyaçlara erişimini zorlaştıran ve sosyal ilişkilerini etkileyen temel yapısal sorun alanlarından biri olarak öne çıkarken; bu durumun bazı çocuklarda erken yaşta sorumluluk alma ve çalışma deneyimi ile sonuçlandığı belirlenmiştir. Sağlık hizmetlerine erişimde maddi engeller, dil bariyeri ve sistemsel güçlüklerin etkili olduğu; bununla birlikte göç deneyiminin çocukların psikolojik sağlıkları üzerinde kaygı, içe kapanma ve travma gibi etkiler yarattığı tespit edilmiştir. Sosyal yardım ve refah hizmetlerinin önemli bir destek mekanizması olduğu, ancak erişim ve süreklilik açısından sınırlılıklar içerdiği anlaşılmıştır. Ayrıca, göçmen çocukların kimlik ve aidiyet süreçlerinde“arada kalmışlık”deneyimi yaşadıkları, kabul edilme ve ait hissetme ihtiyaçlarının karşılanamamasının sosyal uyumlarını olumsuz etkilediği belirlenmiştir. Bu sonuçlar, göçmen çocukların karşılaştıkları sorunların çok boyutlu ve yapısal bir nitelik taşıdığını; bu nedenle müdahalelerin yalnızca kısa vadeli desteklerle sınırlı kalmayıp, hak temelli, bütüncül ve sürdürülebilir politikalar çerçevesinde ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the problems and needs of immigrant children living in Türkiye during the migration and integration process from a social work perspective. The research was conducted using a qualitative research method with a phenomenological design. The sample of the study consists of 15 migrant children (9 boys and 6 girls) living in Konya, who migrated to Türkiye from Iraq, Afghanistan, and Syria. The data were collected through face-to-face interviews using a semi-structured interview form between January 2026 and February 2026. The data obtained from the study were analyzed through thematic analysis using the MAXQDA 2020 software. The findings revealed that migrant children experience the migration process as a sudden, challenging, and uncertain event, leading to feelings of loss, insecurity, and lack of control. In the post-migration period, language barriers, social exclusion, and difficulties in peer relationships were identified as key factors limiting children's social integration. It was also found that challenges in education are not limited to language barriers but also significantly affect academic self-efficacy, school engagement, and future expectations. Academic difficulties were observed to increase the risk of school dropout and, in some cases, lead children to consider entering the labor force. Economic deprivation emerged as one of the most significant structural problem areas, affecting children's access to basic needs and their social relationships. In some cases, this situation resulted in early responsibility-taking and involvement in child labor. In terms of access to healthcare, financial barriers, language difficulties, and systemic challenges were identified, while the migration experience was also found to have lasting psychological effects such as anxiety, withdrawal, and trauma. Although social assistance and welfare services function as an important support mechanism, they were found to be limited in terms of accessibility and continuity. Furthermore, migrant children were found to experience a sense of“in-betweenness”in their identity and belonging processes. The inability to meet their needs for acceptance and belonging negatively affects their social adaptation. Overall, the findings indicate that the problems faced by migrant children are multidimensional and structural in nature; therefore, interventions should go beyond short-term support and be addressed within a rights-based, holistic, and sustainable policy framework.
Benzer Tezler
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Türkiye'de okul çağındaki Suriyeli çocukların eğitim ve uyum sorunları: Okul sosyal hizmeti model önerisi
Education and integration problems of school-age Syrian children in Turkey: School social work model proposal
MURAT AKYOKUŞ
Doktora
Türkçe
2023
SosyolojiHacettepe ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REYHAN ATASÜ TOPÇUOĞLU
- A systematic review of the literature on immigrant and refugee children in early childhood education in Türkiye
Türkiye'de erken çocukluk eğitiminde göçmen ve mülteci çocuklara ilişkin alanyazının sistematik bir incelemesi
ESRA AKCABAĞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FEYZA ERDEN
- From expectations to reality: Analysing barriers to the educational and social development of the Azerbaijani immigrant children in Türkiye
Beklentilerden gerçeğe: Türkiye'deki Azerbaycanlı göçmen çocukların eğitim ve sosyal gelişimindeki engellerin analizi
ZULFIYYA SAFARLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MELİH ÇOBAN