Serebellar nörodejenerasyonda örtük algısal sekans öğrenme becerisinin yürütücü işlevler üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigating implicit perceptual sequence learning ability and its effect on executive functions in cerebellar neurodegeneration
- Tez No: 1014489
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM ULAŞOĞLU YILDIZ, PROF. DR. İBRAHİM HAKAN GÜRVİT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Nöroloji, Psikoloji, Neurology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Serebellum, Stroop testi, Örtük bellek, Cerebellum, Stroop test, Implicit memory
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinirbilim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İleri Nörolojik Bilimler Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Örtük öğrenmenin yürütücü işlevler üzerindeki etkisi hala tam olarak açıklığa kavuşmuş değildir. Bu çalışmanın temel amacı örtük olarak edinilen algısal düzenliliklerin kognitif kontrol süreçlerine aktarılıp aktarılamadığını ve bu süreçte serebellumun olası rolünü incelemektir. Araştırmaya 16 spinoserebellar ataksi (SCA) hastası ile 25 sağlıklı katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların kognitif işlevleri Sayı ve Görsel Menzil Testleri, Sembol Sayı Modaliteleri Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi ve Stroop Test ile değerlendirilmiştir. Sekans öğrenmenin kognitif kontrol becerisi üzerindeki etkisini incelemek için bu tez çalışması kapsamında özgün bir deneysel görev geliştirilmiştir. Bu görevde katılımcılara eğitim aşamasında altı basamaklı bir renk örüntüsü örtük biçimde sunulmuş, ardından bu renk sekansı Stroop görevine entegre edilerek kelimelerin mürekkep renkleri üzerinden sürdürülmüştür. Göreve ilişkin randomize ve sekansiyel koşullar karşılaştırılmış; uyaranlara ait yanıt süreleri ile enterferans süreleri ve doğruluk oranları analiz edilmiştir. Bulgular, nöropsikolojik değerlendirmede hasta grubunun enterferans süresi ve tamamlanan kategori sayısı ölçütlerinde sağlıklı kontrollerden daha düşük performans sergilediğini göstermiştir. Deneysel görev incelendiğinde sağlıklı kontrol grubunda sekansiyel koşullarda enterferans süresinin anlamlı düzeyde azaldığı ve inhibitör kontrolü daha düşük olan bireylerin daha yüksek sekans kazancı elde ettiği bulunmuştur. Hasta grubunda ise sekansiyel koşullarda çatışmalı uyaranların doğruluk oranlarında artış gözlenmesine karşın enterferans süresindeki azalma anlamlı düzeye ulaşmamıştır. Elde edilen bulgular, örtük öğrenmenin sağlıklı bireylerde çatışma çözümünde kullanılabildiğini, buna karşılık SCA grubunda bu sürecin sekteye uğradığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma serebellumun örtük olarak edinilmiş bilginin öngörücü biçimde kullanılması ve kognitif olarak bütünleştirilmesinde de rol oynayabileceğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The effect of implicit learning on executive functions remains insufficiently understood. The aim of this study was to investigate whether implicitly acquired perceptual regularities can be transferred to cognitive control and to examine the possible role of cerebellum in this process. The sample included 16 patients with spinocerebellar ataxia (SCA) and 25 healthy participants. Cognitive functions were assessed using the Digit and Visual Span Tests, Symbol Digit Modalities Test, Wisconsin Card Sorting Test and Stroop Test. To examine the effect of sequence learning on cognitive control, a novel experimental paradigm was developed. During the training phase, participants were implicitly exposed to a six-item color sequence, which was later embedded into a Stroop task through the ink color of the words. Randomized and sequential task conditions were compared and reaction times, interference scores and accuracy rates were analyzed. Neuropsychological findings showed that the patient group performed worse than healthy controls on measures of interference time and number of completed categories. In the experimental task, healthy controls demonstrated a significant reduction in interference under sequential conditions and individuals with lower inhibitory control showed greater sequence gain. In the patient group, although accuracy rates for incongruent stimuli increased under sequential conditions, the reduction in interference did not reach statistical significance. The findings suggest that implicit learning can support conflict resolution in healthy individuals, whereas this process appears to be disrupted in SCA. The study further indicates that the cerebellum may contribute to the predictive use and cognitive integration of implicitly acquired information.
Benzer Tezler
- Deneysel diabetin serebellar CREB / BDNF yolağı ve motor fonksiyona etkisi
Effects of experimental diabetes on cerebellar CREB / BDNF pathways and motor function
BİRGÜL ALTUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FizyolojiZonguldak Bülent Ecevit ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İNCİ TURAN
- Dinlenim durumu fonksiyonel manyetik rezonans görüntülemede düşük frekanslı dalgalanma genliklerinin (ALFF) anatomik ölçümler ve fonksiyonel bağlantısallık bulguları ile bağıntılarının araştırılması
Investigation of the relationship of amplitude of low frequency fluctuation (ALFF) with anatomical measurements and functional connectivity findings in resting state functional magnetic resonance imaging
MESUT CANLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Fizyolojiİstanbul ÜniversitesiFizyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAMER DEMİRALP
- Ataksi-telenjiektazi tanılı hastaların klinik, laboratuvar ve prognoz özelliklerinin incelenmesi
Examination of clinical, laboratory and prognosis features of patients diagnosed with ataxia-telangiectasia
CEREN GÜLERYÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANER AYTEKİN
- Erişkin nöroloji kliniklerinde, serebrotendinöz ksantomatozis (CYX) hastalığının prevalansının belirlenmesine yönelik prospektif değerlendirmeli epidemiyolojik gözlem çalışması
Prospective epidemiological observational study to determine the prevalence of cerebrotendinous xanthomatosis (CTX) disease in adult neurology clinics
GUNEL GARDASHOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
NörolojiGaziantep ÜniversitesiNörolojik Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYLİN AKÇALI
- Leontice Smirnowii'nin muhtemel nöroprotektif ve nörodejeneratif potansiyellerinin belirlenmesi
Determination of possible neuroprotective and neurodegenerative potentials of Leontice Smirnowii
TUFAN ŞAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Eczacılık ve FarmakolojiAbant İzzet Baysal ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AKÇAHAN GEPDİREMEN