Multipl Skleroz'lu bireylerde zaman yönetimi, yorgunluk, öz kontrol- öz yönetim, aktivite katılımı ve toplumsal katılım arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between time management, fatigue, self-control-self management, activity participation and social participation in individuals with Multiple Sclerosis
- Tez No: 1014500
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE GÖKTAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
- Anahtar Kelimeler: Multipl Skleroz, zaman yönetimi, yorgunluk, öz yönetim, aktivite katılımı, toplumsal katılım, Aktivite performansı, Multiple Sclerosis, time management, fatigue, self-management, activity participation, social participation, Activity performance
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Multipl Skleroz (MS) tanısı almış bireylerde zaman yönetimi, yorgunluk, öz kontrol-öz yönetim, aktivite katılımı ve toplumsal katılım arasındaki ilişkiyi ve zaman yönetiminin bu değişkenler üzerindeki yordayıcı rolünü incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, McDonald kriterlerine göre MS tanısı almış 89 birey ile yürütülmüştür. Veriler yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Mini-Mental Durum Testi, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği, Zaman Yönetimi Anketi, Modifiye Yorgunluk Etki Ölçeği, Öz Kontrol-Öz Yönetim Ölçeği, Kanada Aktivite Performans Ölçümü ve Toplumsal Bütünleşme Anketi uygulanmıştır. Normal dağılım gösteren verilerde Bağımsız Örneklem t-testi ve ANOVA; normal dağılmayan verilerde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson ve Spearman korelasyon analizleri ile incelenmiş, zaman yönetiminin diğer değişkenler üzerindeki yordayıcı rolü basit doğrusal regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular: MS'li bireylerde zaman yönetimi ile yorgunluk arasında orta düzey negatif (r= -0,606; p<0,001), öz kontrol-öz yönetim arasında orta düzey pozitif ilişkiler (r= 0,581; p<0,001) bulunmuştur. Ayrıca zaman yönetimi ile aktivite katılımı ve toplumsal katılım arasında daha düşük düzeyde ancak anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Yorgunluk düzeyi arttıkça öz kontrol-öz yönetim, aktivite katılımı ve toplumsal katılım düzeylerinin azaldığı belirlenmiştir. Regresyon analizleri, zaman yönetiminin özellikle yorgunluk (%37) ve öz kontrol-öz yönetim (%33) üzerinde anlamlı düzeyde yordayıcı olduğunu göstermiştir. Sonuç: Çalışma bulguları, MS'li bireylerde zaman yönetimi becerilerinin yorgunluk, öz yönetim, aktivite katılımı ve toplumsal katılım ile anlamlı düzeyde ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar, zaman yönetiminin bireylerin fiziksel, kognitif ve sosyal işlevsellikleri açısından dikkate alınması gereken önemli bir faktör olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, MS'in yaygın semptomlarından biri olan yorgunluğun yönetiminde zaman yönetimi becerilerinin geliştirilmesine yönelik ergoterapi müdahalelerinin önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu doğrultuda, MS'li bireylerde zaman yönetimini etkileyen farklı faktörlerin incelendiği ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Aim: This study was conducted to examine the relationship between time management, fatigue, self-control/self-management, activity participation, and social participation in individuals diagnosed with Multiple Sclerosis (MS), and to investigate the predictive role of time management on these variables. Materials and Methods: This study was conducted with 89 individuals diagnosed with MS according to McDonald's criteria. Data were collected through face-to-face interviews. Participants completed a sociodemographic information form, the Mini-Mental State Test, the Functional Independence Scale, the Time Management Questionnaire, the Modified Fatigue Impact Scale, the Self-Control-Self-Management Scale, the Canadian Activity Performance Measure, and the Social Integration Questionnaire. Independent Samples t-test and ANOVA were used for normally distributed data; Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were used for non-normally distributed data. Relationships between variables were examined using Pearson and Spearman correlation analyses, and the predictive role of time management on other variables was evaluated using simple linear regression analysis. Results: A moderate negative correlation was found between time management and fatigue (r= -0.606; p<0,001), and a moderate positive correlation between time management and self-control/self-management (r = 0.581; p<0,001) in individuals with MS. Additionally, lower but statistically significant relationships were identified between time management and activity participation as well as social participation. It was determined that as fatigue levels increased, self-control/self-management, activity participation, and social participation levels decreased. Regression analyses showed that time management was a significant predictor, particularly for fatigue (37%) and self-control/self-management (33%). Conclusion: The findings indicate that time management skills in individuals with MS are significantly associated with fatigue, self-management, activity participation, and social participation. These results suggest that time management is an important factor to consider in terms of individuals' physical, cognitive, and social functioning. Furthermore, it is thought that occupational therapy interventions aimed at improving time management skills may contribute significantly to the management of fatigue, which is one of the most common symptoms of MS. Accordingly, further studies are needed to investigate different factors affecting time management in individuals with MS.
Benzer Tezler
- Multipl skleroz'lu bireylerde sedanter davranışın fiziksel aktivite düzeyi, düşme korkusu ve yorgunlukla ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of sedentary behaviour to physical activity level, fear of falling and fatigue in people with multiple sclerosis
TUĞÇE KARA
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
NörolojiDokuz Eylül ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ERTEKİN
- Multipl skleroz'lu bireylerde gövde ve alt ekstremite ataksisinin yürüme ve denge parametreleri üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of trunk and lower extremity ataxia on gait and balance parameters in individuals with multiple sclerosis
FATMA ERDEO
Doktora
Türkçe
2018
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiTemel Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİYE ARMUTLU
- Multipl sklerozlu bireylerde kırılganlığın fiziksel aktivite düzeyi, yürüyüş, denge, yorgunluk ve yaşam kalitesiyle ilişkisinin araştırılması
Investigation of the relationship of frailty with physical activity level, gait, balance, fatigue and quality of life in individuals with multiple sclerosis
HÜSEYİN BEKTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ERTEKİN
- Multipl sklerozlu bireylerde huzursuz bacak sendromu ve video temelli fiziksel aktivite eğitiminin etkileri
Restless legs syndrome in multiple sclerosis and effects of video game-based physical activity training
ASİYE TUBA ÖZDOĞAR
Doktora
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGE ERTEKİN
DOÇ. DR. TURHAN KAHRAMAN
- Multipl skleroz hastalarında fiziksel aktiviteyi artırma amaçlı gözetimli egzersiz programına karşı çevrimiçi eğitim programının etkileri
The effects of a supervised exercise program versus online education program to increase physical activity in patients with multiple sclerosis
GAMZE ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Fizyoterapi ve Rehabilitasyonİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA ZENGİNLER YAZGAN