Erişkin yaş grubunda ses analizi ile oluşturulan veritabanının ses bozukluklarında tanısal amaçlı kullanımı
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 1014548
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÇANAKCI
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kulak Burun ve Boğaz, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Balıkesir Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, ses bozukluğu ile başvuran erişkin hastalarda ses üretiminin akustik, perseptüel ve videostroboskopik özelliklerini değerlendirmeyi ve akustik ses analizi ile oluşturulan veritabanının larengeal patolojilerin tanısal değerlendirilmesindeki kullanımını araştırmayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında ses bozukluğu nedeniyle başvuran hastalar arasından histopatolojik olarak premalign ve malign vokal kord lezyonu saptanan olgular değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda çalışmaya kontrol grubu ile lökoplazi, düşük dereceli displazi, yüksek dereceli displazi ve skuamöz hücreli karsinom (SHK) tanısı almış hastalar dahil edilmiştir. Tüm olgularda ses kayıtları standart koşullar altında alınmış ve akustik analizler gerçekleştirilmiştir. Ses kayıtları hem sürekli konuşma sesi hem de sürdürülen /a/ fonasyonu kullanılarak elde edilmiştir. Akustik analizler Apple MacBook Air (2020, M1 işlemcili) dizüstü bilgisayar üzerinde, Praat (version 6.3.09) akustik ses analizi yazılımları kullanılarak yapılmıştır. Analiz kapsamında maksimum fonasyon zamanı (MFZ), temel frekans (F0), jitter ve jitter türevleri (özellikle Relative Average Perturbation; RAP), harmonik-gürültü ilişkili parametreler, kepstral analiz göstergeleri (Cepstral Peak Prominence; CPP) ile spektral eğim parametreleri ve çoklu parametre değerlendirmesi olan Akustik Ses Kalitesi İndeksi (AVQI) değerlendirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda verilerin dağılım özelliklerine göre uygun parametrik ve nonparametrik istatistiksel testler kullanılmıştır. MFZ, RAP, CPP, HNR ve AVQI parametreleri açısından patoloji grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar saptanmıştır. MFZ değerleri kontrol grubundan patolojik gruplara doğru belirgin biçimde azalmakta, en düşük değerler SHK grubunda izlenmektedir. RAP değerleri patoloji şiddeti arttıkça artış göstermiş ve özellikle SHK grubunda diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Bu bulgu, fonatuar periyodisitenin patolojik ilerlemeyle birlikte belirgin şekilde bozulduğunu göstermektedir. Kepstral analizde CPP değerleri kontrol grubunda en yüksek iken, displazi ve SHK gruplarında belirgin olarak düşmüştür. CPP'deki bu azalma, harmonik yapıdaki düzenliliğin kaybolduğunu ve gürültü bileşenlerinin arttığını ortaya koymaktadır. Spektral analizde tilt değerleri kontrol grubundan SHK'ye doğru giderek daha negatif değerlere ulaşmış ve patoloji şiddeti ile lineer bir ilişki göstermiştir. Spektral eğim parametreleri ise kontrol, lökoplaki ve displazi gruplarında mutlak olarak artarken, SHK grubunda spektral yapının homojen şekilde bozulmasına bağlı olarak daha az negatif değerlere yaklaşmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma farklı larengeal patolojilerde sesin akustik özelliklerinin sistematik biçimde değiştiğini ortaya koymaktadır. Özellikle HNR, CPP ve AVQI parametreleri tanıyı yansıtma açısından yüksek duyarlılık göstermektedir. Elde edilen bulgular, akustik ses analizinin larengeal patolojilerin tanısal değerlendirilmesinde objektif, tekrarlanabilir ve klinik açıdan değerli bir araç olduğunu desteklemektedir.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the acoustic, perceptual, and videostroboscopic characteristics of voice production in adult patients presenting with voice disorders and to investigate the diagnostic utility of an acoustic voice analysis database in the assessment of laryngeal pathologies. Within the scope of the study, patients presenting with voice disorders who were histopathologically diagnosed with premalignant and malignant vocal cord lesions were evaluated. Accordingly, patients diagnosed with leukoplakia, low-grade dysplasia, high-grade dysplasia, and squamous cell carcinoma (SCC), together with a healthy control group, were included in the study. Voice recordings were obtained under standardized conditions in all cases and acoustic analyses were performed. Voice samples were obtained using both connected speech and sustained /a/ phonation. Acoustic analyses were conducted on an Apple MacBook Air (2020, M1 processor) using Praat (version 6.3.09) acoustic voice analysis software. The analyses included maximum phonation time (MPT), fundamental frequency (F0), jitter and its derivatives (particularly Relative Average Perturbation; RAP), harmonic-noise related parameters, cepstral analysis measures (Cepstral Peak Prominence; CPP), spectral slope parameters, and the multidimensional Acoustic Voice Quality Index (AVQI). Appropriate parametric and non-parametric statistical tests were used according to the distribution characteristics of the data in intergroup comparisons. Statistically significant differences were identified among pathology groups in terms of MPT, RAP, CPP, HNR, and AVQI parameters. MPT values progressively decreased from the control group toward pathological groups, with the lowest values observed in the SCC group. RAP values increased with pathological severity and were significantly higher in the SCC group compared to the other groups. This finding indicates that phonatory periodicity progressively deteriorates with pathological progression. In cepstral analysis, CPP values were highest in the control group and markedly decreased in the dysplasia and SCC groups. The reduction in CPP demonstrated loss of harmonic organization and increased noise components within the voice signal. In spectral analysis, tilt values became progressively more negative from the control group toward SCC and demonstrated a linear relationship with pathological severity. Spectral slope parameters showed an absolute increase in the control, leukoplakia, and dysplasia groups, whereas in the SCC group they approached less negative values due to homogeneous deterioration of the spectral structure. In conclusion, this study demonstrated that the acoustic properties of voice change systematically across different laryngeal pathologies. In particular, HNR, CPP, and AVQI parameters showed high sensitivity in reflecting pathological diagnosis. The findings support that acoustic voice analysis is an objective, reproducible, and clinically valuable tool in the diagnostic evaluation of laryngeal pathologies.
Benzer Tezler
- Acil servise başağrısı ile başvuran hastaların analizi
Analysis of patients presented to emergency department with headache
ERKAN ABDULLAH GÜLDESTE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2015
İlk ve Acil YardımErciyes ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. POLAT DURUKAN
PROF. DR. FÜSUN FERDA ERDOĞAN
- Tip 2 erişkin diyabetlilerin hastalıkla ilişkili deneyimleri
Type 2 adult diabetc's experiences related with disease / qualitative research
HANİFE AKMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikAcıbadem ÜniversitesiDahili Hastalıklar Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NERMİN OLGUN
- Hastane bilgi yönetim sistemi aracılığıyla erişkinlerin ağız ve diş sağlığına ilişkin tedavi ihtiyaçları ve maliyetlerinin incelenmesi
Assessment of adults' treatment needs and costs in dental health services through the hospital information management system
ZEHRA ÖZGE ÇANDERELİ
Doktora
Türkçe
2025
Sağlık Kurumları YönetimiMarmara ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GONCA MUMCU
- Herediter anjioödem hasta grubunda sesin objektif ve subjektif değerlendirilmesi
Objective and subjective evaluation of voice in hereditary angioedema patient group
MUSTAFA OĞUL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
İç HastalıklarıNecmettin Erbakan Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEVKET ARSLAN
- Prelingual ve postlingual işitme kaybı olan hastalarda koklear implant sonuçlarının retrospektif analizi
Retrospective analysis of cochlear implant outcomes in patients with prelingual and postlingual hearing loss
CİHANGİR GÖNENÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Kulak Burun ve BoğazAnkara ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZAHİDE ÇİLER BÜYÜKATALAY YALDIZ