Geri Dön

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı adolesanlarda gece yeme belirtileri ile dürtüsellik ve inhibitör kontrol arasındaki ilişki

The relationship between night eating symptoms, impulsivity, and inhibitory control in adolescents with attention deficit/ hyperactivity disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1014558
  2. Yazar: KÜBRA DOĞAN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. İLKNUR UCUZ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, Gece yeme belirtileri, Dürtüsellik, İnhibitör kontrol, Antisakkad, Adolesan, Attention-deficit/hyperactivity disorder, Night eating symptoms, Impulsivity, Inhibitory control, Antisaccade, Adolescent
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İnönü Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu araştırmada, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı bulunan adolesanlarda gece yeme belirtilerinin yaygınlığının ve düzeyinin belirlenmesi, bu belirtilerin dürtüsellik ve inhibitör kontrol ile ilişkisinin incelenmesi ve elde edilen bulguların sağlıklı akranlarla karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 11–18 yaş aralığında toplam 166 adolesan dahil edilmiştir. Katılımcıların 82'si DEHB tanılı olgulardan, 84'ü ise sağlıklı kontrol grubundan oluşmuştur. Tüm katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Gece Yeme Anketi (GYA), Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği Kısa Formu (EDE-Q-13), Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu (BIS-11-KF), Conners Anne-Baba Derecelendirme Ölçeği-48 (CADÖ-48) ve Revize Edilmiş Çocuk Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (ÇADÖ-Y) uygulanmıştır. İnhibitör kontrol işlevleri Gazepoint GP3 göz izleme sistemi kullanılarak uygulanan antisakkad ve No-Go/fiksasyon görevi ile değerlendirilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalar, korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular: DEHB grubunda gece yeme belirtilerinin kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,007). Gece Yeme Anketi puanı 25 ve üzerinde olan katılımcıların daha büyük bölümünün DEHB grubunda yer aldığı belirlenmiştir (p=0,027). DEHB grubunda dürtüsellik, DEHB belirtileri, yeme bozukluğu belirtileri ve anksiyete-depresyon belirtileri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (tüm p<0,05). Antisakkad performansında ise DEHB grubunda doğru antisakkad sayısının ve doğru fiksasyon sayısının daha düşük, yön hataları, ihmal hataları ve komisyon hatalarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (tüm p<0,05). Korelasyon analizlerinde gece yeme belirtilerinin dürtüsellik ve anksiyete-depresyon belirtileri ile pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizinde yalnızca anksiyete ve depresyon belirtilerinin gece yeme belirtilerini bağımsız olarak yordadığı gösterilmiştir (p=0,038). Dürtüsellik ve emosyonel belirtilerin alt boyutlarının birlikte değerlendirildiği ikinci regresyon modelinde ise yalnızca majör depresyon belirtilerinin gece yeme belirtilerinin bağımsız yordayıcısı olduğu saptanmıştır (p<0,001). Antisakkad performans parametrelerinin gece yeme belirtileri üzerinde bağımsız bir etkisi bulunmamıştır. Sonuç: Araştırma bulguları, gece yeme belirtilerinin DEHB tanılı adolesanlarda sağlıklı akranlara kıyasla daha yaygın olduğunu ortaya koymuştur. Gece yeme belirtileri dürtüsellik ve emosyonel belirtiler ile ilişkili bulunurken, göz izleme yöntemi ile değerlendirilen inhibitör kontrol göstergeleri ile anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Çok değişkenli analizlerde özellikle depresif belirtilerin gece yeme davranışları üzerinde belirgin bir etkisinin bulunduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, DEHB'li adolesanlarda gece yeme davranışlarının değerlendirilmesi sırasında emosyonel süreçlerin göz önünde bulundurulmasının önemini desteklemektedir.

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to determine the prevalence and severity of night eating symptoms in adolescents diagnosed with attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD), to examine the associations between night eating symptoms, impulsivity, and inhibitory control, and to compare these characteristics with those of healthy peers. Material and Methods: A total of 166 adolescents aged 11–18 years were included in the study. Eighty-two participants were diagnosed with ADHD, while 84 healthy adolescents constituted the control group. All participants completed the Sociodemographic Data Form, Night Eating Questionnaire (NEQ), Eating Disorder Examination Questionnaire-13 (EDE-Q-13), Barratt Impulsiveness Scale-11 Short Form (BIS-11-SF), Conners Parent Rating Scale-48 (CPRS-48), and Revised Child Anxiety and Depression Scale (RCADS). Inhibitory control functions were assessed using the antisaccade task and the No-Go/fixation task administered with the Gazepoint GP3 eye-tracking system. Group comparisons, correlation analyses, and multiple linear regression analyses were performed. Results: Night eating symptoms were significantly higher in the ADHD group compared with the control group (p=0.007). Participants with NEQ scores of 25 or higher were more likely to belong to the ADHD group (p=0.027). Adolescents with ADHD demonstrated significantly higher levels of impulsivity, ADHD symptoms, eating disorder symptoms, and anxiety-depression symptoms than healthy controls (all p<0.05). In the antisaccade task, the ADHD group showed lower numbers of correct antisaccades and correct fixations, whereas direction errors, omission errors, and commission errors were significantly higher (all p<0.05). Correlation analyses revealed that night eating symptoms were positively associated with impulsivity and anxiety-depression symptoms. Multiple linear regression analysis demonstrated that only anxiety-depression symptoms independently predicted night eating symptoms (p=0.038). In a second regression model including impulsivity and emotional symptom subscales, only major depressive symptoms remained a significant independent predictor of night eating symptoms (p<0.001). Antisaccade performance parameters did not independently predict night eating symptoms. Conclusions: The findings of this study indicate that night eating symptoms are more prevalent among adolescents with ADHD compared to healthy peers. Although night eating symptoms were associated with impulsivity and emotional symptoms, no significant relationship was identified with objective indicators of inhibitory control obtained through eye-tracking measures. Multivariable analyses further demonstrated that depressive symptoms were the strongest independent predictors of night eating symptoms. These findings emphasize the importance of considering emotional factors and emotion regulation processes when evaluating night eating behaviors in adolescents with ADHD.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    224427

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerde bipolar duygudurum bozukluğu eş tanısı

    The coexistence of ADHD and BPD in children and adolscent sample

    MELEK GÖZDE LUŞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Psikiyatriİstanbul Üniversitesi

    Çocuk Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NAHİT MUTAVALLI MUKADDES

  2. Tez No

    957097

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanılı erişkinlerde duygu düzenlemesi ile problemli internet kullanımı/internet bağımlılığı arasındaki ilişki

    The relationship between emotion regulation and problematic internet use/internet addiction in adults diagnosed with attention-deficit/hyperactivity disorder

    HÜSEYİN CAN HACIR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikiyatriAnkara Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MAKBULE ÇİĞDEM AYDEMİR

  3. Tez No

    1001720

    Alopesi areata tanılı adolesanlarda sosyal görünüş kaygısı, benlik saygısı ve psikolojik dayanıklılığın değerlendirilmesi

    Evaluation of social appearance anxiety, self-esteem, and psychological resilience in adolescents with alopecia areata

    PINAR GÜLLÜ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YASİN ÇALIŞKAN

  4. Tez No

    879836

    Metilfenidat kullanan çocuk ve adölesanlarda 24 saatlik EKG holter monitorizasyonu değerlendirilmesi

    Evaluation of 24-hour ECG holter monitoring in children and adolescents using methylphenidate

    YAGUT JALILLI

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NAZAN ÖZBARLAS

  5. Tez No

    925842

    Yavaş bilişsel tempo ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğununkronotip ve uyku bozuklukları açısından karşılaştırılması

    Sluggish cognitive tempo and attention deficit hyperactivity disordercomparison in terms of chronotype and sleep disorders

    YADİGAR DÜĞÜNCÜ TERLEMEZ

    Tıpta Uzmanlık

    İngilizce

    İngilizce

    2023

    PsikiyatriSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. NAGİHAN CEVHER BİNİCİ

Geri Dön