Farklı genotip etlik piliçlerde kümeste civciv çıkımıuygulamasının kuluçka ve büyüme performansı ile hayvanrefahı ve davranışları üzerine etkisi
Effects of on farm hatching on hatching results and growthperformance, animal welfare and behaviour of differentbroiler genotypes
- Tez No: 1014651
- Danışmanlar: PROF. DR. METİN PETEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Veteriner Hekimliği, Zooloji, Veterinary Medicine, Zoology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, farklı genotip etlik piliçlerde kümeste çıkım sisteminin kuluçka sonuçları, büyüme performansı, hayvan refahı ve davranışları ile karkas özellikleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada yerli Anadolu-T ile ticari genotip Ross 308 ve Cobb 500 etlik piliç genotiplerine ait 599 adet damızlık yumurta kullanılmış (Anadolu-T, 200 adet; Cobb 500, 200 adet; Ross 308, 199 adet), bu yumurtalardan geleneksel makinede çıkım (MÇ) ve kümeste çıkım (KÇ) yoluyla civciv çıkımı sağlanmış, kuluçkadan çıkan civcivlerin 38 günlük yaşa kadar büyüme performansı izlenmiştir. Büyütme döneminin değişik günlerinde hayvan refahı ve davranışlarına ait parametreler değerlendirilmiş, 39. günde yapılan kesim sonrası karkas üzeri lezyon ve kanama odakları ile karkas özellikleri değerlendirilmiştir. Çalışma başlangıcında damızlık yumurtalar homojen bir şekilde kuluçka gelişim makinesine dağıtılarak inkübe edilmiş, inkübasyonun 18. gününde her genotip grubundaki yumurtaların yarısı makinede çıkımı gerçekleştirmek üzere kuluçka çıkım makinesine, diğer yarısı ise kümeste çıkımı gerçekleştirmek üzere deneme bölmelerinin yer aldığı yetiştirme kümesine nakledilmiştir. Bu şekilde 3 genotip ve 2 çıkım sistemi olmak üzere toplam 6 ana grup oluşturulmuştur. İnkübasyonun 470. saatinden itibaren çıkımlar izlenmiş, buna göre gruplarda inkübasyon süresi ve çıkım süresi (hatch-window) belirlenmiş, kuluçka randımanı, görülebilir döllülük oranı ve çıkım oranı hesaplanmıştır. Çıkım gerçekleşmeyen yumurtalar açılarak ölü embriyolar belirlenmiş ve embriyonik ölüm oranları hesaplanmıştır. Çıkım tamamlandıktan sonra (510. saat) MÇ civcivleri büyütme kümesine nakledilmiştir. KÇ civcivleri hemen yem ve suya ulaşırken, MÇ civcivlerine çıkımın tamamlanmasından 24 saat sonra yem ve su verilmiştir. Her ana grup beşer tekrarlı olarak planlanmış, çıkan civcivler bu gruplara eşit olarak dağıtılmıştır. Çıkımdan 24 saat sonra bütün gruplardaki civcivler tartılarak canlı ağırlıkları belirlenmiş ve beden uzunlukları ölçülmüştür. Yem ve suya ulaşım sonrası civcivlerin beslenme davranışları doğrudan gözlem yoluyla değerlendirilmiştir. Büyüme performansının değerlendirilmesi amacıyla haftalık bireysel tartımlar ile canlı ağırlık kazancı izlenmiş, yem tüketimi ve ölü sayıları kaydedilmiştir. Bu verilerle gruplarda haftalık ve kümülatif olarak canlı ağırlık kazancı, piliç başına ortalama yem tüketimi, yemden yararlanma oranı (FCR), yaşama gücü ve verim indeksi hesaplanmıştır. Gruplarda hayvan refahı düzeyi büyütme döneminde 35. ve 38. günlerde değerlendirilirken, kesim sonrası karkas üzeri lezyon ve kanama odaklarına göre incelenmiştir. Hayvan davranışları; büyütme dönemi 30., 35. ve 38. günlerde gözlemlenmiştir. Kesim sonrası karkas, karkas parçaları (butlar, göğüs eti, kanatlar, boyun) ile yenilebilir iç organlar tartılıp canlı ağırlık ve karkas ağırlığı içindeki payı hesaplanmıştır. Çıkım sistemi grupları arasında çıkım oranı ve toplam embriyonik ölüm bakımından önemli bir farklılık bulunmamıştır. KÇ civcivleri, MÇ civcivlerine göre önemli düzeyde daha uzun bulunmuştur (P<0.001). Kuluçka/inkübasyon süresi hem çıkım sistemi (P<0.004) hem de genotipten (P<0.001) önemli düzeyde etkilenmiştir. Çıkım sistemi ve genotipin, yemlikten yem gagalama davranışı üzerine etkisi önemli bulunmuştur (P<0.009 ve P<0.030). Cobb 500 ve Ross 308 genotipi civciv/piliçler Anadolu-T genotipi civciv/piliçlere göre önemli düzeyde daha yüksek canlı ağırlık artışı (P<0,001) ve daha iyi FCR (P<0,001) değerlerine sahip olurken, Ross 308 ve Cobb 500 genotipi etlik piliçlerde verim indeksi Anadolu-T genotipi etlik piliçlere göre önemli düzeyde daha yüksek hesaplanmıştır (P<0,001). Canlı ağırlık kazancı, yem tüketimi, yaşama gücü ve verim indeksi bakımından KÇ ve MÇ grupları arasında farklılıklar önemsiz bulunurken, FCR makinede çıkan civciv/piliçlerde önemli düzeyde daha düşük bulunmuştur (daha iyi) (P<0,039). Gruplarda kesim öncesi diz eklemi lezyon ve kanama odakları (P<0,012; P<0,02), tüylenme skoru (P<0,018; P<0,001) ve göğüs/karın tüy kirliliği (P<0,002; P<0,001) bakımından genotip ve çıkım grupları arası farklılıklar önemli bulunmuştur. Çıkım sistemi, kesim sonrası kanat ve pygostil (kuyruk) üzerinde gözlemlenen lezyon ve kanama odakları üzerinde önemli bir etki gösterirken (P<0,012; P<0,047); genotip, diz eklemi lezyon ve kanama odakları görülme sıklığı üzerinde önemli bir etki göstermiştir (P<0,024). Gruplarda anlık ve süreli olarak gözlemlenen dokuz davranış izlenmiş, tüm gruplarda en sık oturma/yatma davranışı gözlemlenmiş, oturma/yatma davranışı yaşla birlikte artmıştır. Civciv/piliç yaşı ayakta durma (P<0.029), yem yeme (P<0,007) ve gerinme (P<0,048) davranışlarını önemli düzeyde etkilemiştir. Çıkım sisteminin karkas randımanı, karkas özellikleri ve kalp hariç yenilebilir iç organ ağırlıkları üzerine etkisi önemsiz bulunmuş, taşlık ve kalp ağırlığının canlı ağırlıktaki payı bakımından genotipler arası farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0,001, P<0,010). Çalışmada elde edilen veriler bütünüyle değerlendirildiğinde, kümeste ve makinede çıkım gruplarında çıkım oranı bakımından farklılıkların önemsiz bulunması, yemden yararlanma hariç diğer bütün büyüme performansı özellikleri bakımından gruplar arası farklılıkların önemsiz bulunması; belirli koşullar sağlandığı takdirde KÇ uygulamasının herhangi bir olumsuz etki görülmeden MÇ yerine kullanılabileceğini göstermektedir. Yerli Anadolu-T genotipi etlik piliçlerin büyüme performansı özellikleri genel olarak ticari Ross 308 ve Cobb 500 genotipi etlik piliçlerden daha düşük olsa da, etlik piliçler için pazar ağırlığına ulaşmıştır. Anadolu-T etlik piliçlerin özellikle sürdürülebilir ve alternatif piliç eti üretiminde önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir. Alternatif üretim sistemlerine entegre edilebilir ve daha yüksek fiyattan satılabilecek olurlarsa, ekonomik olarak Anadolu-T genotipi ile piliç eti üretimi yapılabileceği düşünülmektedir. Diğer genotiplerde olduğu gibi canlı ağırlık ve göğüs eti miktarı gibi gelir artırıcı ve yemden yararlanma oranını iyileştirme gibi giderleri azaltıcı verim özellikleri üzerinde ıslah faaliyetlerine devam edilmelidir. Daha fazla sayıda damızlık yumurtanın kullanıldığı, çıkımda cinsiyet ayrımının yapılarak cinsiyet farkının etkisinin ortaya konulabildiği, kümeste çıkımla ilgili çevresel koşulların daha iyi kontrol edilebildiği, daha büyük ölçekli popülasyonlarda ve ticari koşullarda planlanmış yeni çalışmaların faydalı olacağı düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to investigate the effects of on-farm hatching system on hatching results, growth performance, animal welfare and behavior, and carcass characteristics in broiler chickens of different genotypes. In the study, hatching eggs from the native Anadolu-T and commercial broiler genotypes Ross 308 and Cobb 500 were used; chicks were hatched from these eggs using both hatchery hatching (HH) and on-farm hatching method (OH), and the growth performance of the chicks was monitored until 38 days of age. Parameters related to animal welfare and behavior were evaluated at various stages of the rearing period, and post-slaughter carcass lesions, hemorrhagic foci, and carcass characteristics were assessed on day 39. In the study, 599 hatching eggs from three different genotypes (200 each of Anadolu-T and Cobb 500; 199 of Ross 308) were subjected to standard incubation procedures in an incubator until 18 days of age. On day 18 of incubation, half of the eggs from each genotype group were transferred to the hatcher, and the other half to the growing house containing experimental pens, to complete hatching. In this way, a total of 6 main groups were formed, consisting of 3 genotypes and 2 hatching systems. Hatching was monitored starting from the 470th hour of incubation; accordingly, the hatching time and hatch window were determined for each group, and the hatchability of total eggs, apparent fertility, and hatchability of fertile eggs were calculated. Unhatched eggs were opened to identify dead embryos, and embryonic mortality rates were calculated. After hatching was completed (at the 510th hour), the HH chicks were transferred to the experimental growing house. While the OH chicks had immediate access to feed and water, the HH chicks were provided with feed and water 24 hours after hatching was completed. Each main group was planned with five replicates, and the chicks were distributed equally among these groups. Twenty-four hours after hatching, the chicks in all groups were weighed to determine their body weights, and their body lengths were measured. Feeding behaviors of the chicks after access to feed and water were evaluated through direct observation. To evaluate growth performance, weekly individual weights were conducted to monitor body weight gain, and feed intake and mortality were recorded. Using these data, weekly and cumulative body weight gain, average feed intake per broiler, feed conversion ratio (FCR), survival rate, and performance index were calculated for the groups. Animal welfare levels in the groups were assessed in live birds on days 35 and 38, while post-slaughter evaluations were performed based on lesions and hemorrhagic foci on the carcass. Animal behavior was observed on days 30, 35, and 38. After slaughter, the carcass, carcass parts (thigh, bone-in breast meat, wing, neck), and edible internal organs were weighed, and their proportion of live body weight and carcass weight was calculated. No significant differences were observed in hatchability of fertile eggs or total embryonic mortality between hatching systems groups. OH chicks were significantly longer than HH chicks (P<0.001). Hatching time was significantly influenced by both the hatching system (P<0.004) and genotype (P<0.001). The effects of the hatching system and genotype on feed pecking behavior from the feeder were found to be significant (P<0.009 and P<0.030). While chicks/broilers of the Cobb 500 and Ross 308 genotypes exhibited significantly higher body weight gain (P<0.001) and better FCR (P<0.001) compared to those of the Anadolu-T genotype, the performance index of Ross 308 and Cobb 500 genotype broilers was calculated to be significantly higher than that of the Anadolu-T genotype broilers (P<0.001). While differences between the OH and HH groups were found to be insignificant in terms of body weight gain, feed intake, survival rate, and performance index, FCR was found to be significantly lower (better) in HH chicks/broilers (P <0.039). Differences between genotype and hatching groups were found in pre-slaughter hock joint dermatitis (P<0.012, P<0.02), feather coverage (P < 0.018, P < 0.001) and breast/abdomen dirtiness (P<0.002, P<0.001). The hatching system had a significant effect on post-slaughter wing and pygostyle lesions and hemorrhages (P<0.012, P<0.047); while genotype had a significant effect on the incidence of hock joint dermatitis (P<0.024). Nine behaviors exhibited by the animals both momentarily and over time were observed for the purpose of monitoring animal behavior; sitting was the most frequently observed behavior across all groups, and the frequency of sitting increased with age. Chick/broiler age significantly affected standing (P<0.029), feeding (P<0.07), and stretching (P<0.048) behaviors. The effect of the hatching system on carcass yield, carcass characteristics, and edible internal organ weights was found to be insignificant; however, significant differences were observed between genotypes in terms of the proportion of gizzard and heart weights relative to body weight (P<0.001, P<0.010). When the data obtained in the study were evaluated as a whole, no significant differences were found between groups in all growth performance characteristics—except for feed conversion—for HH and OH chicks. These results indicate that, under certain conditions, OH can be used as an alternative to HH without any adverse effects. Although the growth performance characteristics of the local Anadolu-T broilers are generally lower than those of commercial Ross 308 and Cobb 500 broiler genotypes, they still reached market weight for broilers at 39 days of age. It is believed that Anadolu-T broiler chickens could play a significant role, particularly in sustainable and alternative broiler meat production. If they can be integrated into alternative production systems and sold at a higher price, it is believed that broiler meat production using the Anadolu-T genotype could be economically viable. As in other genotypes, breeding programs should be continued to improve economically important traits, such as body weight and breast meat yield (income-generating traits), as well as feed conversion ratio (a cost-reducing trait). It is considered that further planned studies with a larger number of breeder eggs, where sex can be determined at hatch, where environmental conditions during hatching in the poultry house can be better controlled, and in larger-scale populations, would be beneficial.
Benzer Tezler
- Farklı gelişme hızına sahip etlik piliç soylarında kesim öncesi stresi ve bilinçsizleştirme işleminin kesim performansı ve göğüs eti kalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of pre-slaughter stress and unconscious processing on slaughter performance and breast meat quality traits in broiler strains with different growth rates
MERT TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZoolojiAydın Adnan Menderes ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA AKŞİT
DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN BÜLENT HELVA
- Farklı genotip dişi etlik piliçlerde ızgaralı zeminin göğüs eti kas miyopatileri ve et kalitesi üzerine etkileri
Effects of slatted floor housing on breast meat myopathies and meat quality of different genotype female broiler chickens
ERDEM ÇAĞLAR KÜPELİ
Doktora
Türkçe
2026
Veteriner HekimliğiBursa Uludağ ÜniversitesiVeterinerlik Zootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN PETEK
- Etlik piliçlerde performans ve yağlanma üzerine genotip, kısıtlı yemleme ve protein düzeyinin etkileri
The Effects of genotype, restricted feeding and protein level on performance and fattening in broilers
ZÜMRÜT AÇIKGÖZ
- Etlik piliçlerin korku yanıtları üzerine genotip ve eşeyin etkisi
The effect of genotype and sex on fear responses of broilers
ENES HOŞ
- Etlik piliçlerdeki yem seçimi kabiliyeti ve yetiştiricilikteki önemi
Ability of food choise in broiler and it's importance in raising
HAKAN YILDIRIM