Beslenme ve diyetetik polikliniğine başvuran hiperlipidemik bireylerde Akdeniz tipi beslenme takibinin lipit profili ve vücut kompozisyonuna etkisi: Retrospektif bir çalışma
Changes in lipid profile and body composition following Mediterranean-style dietary follow-up in hyperlipidemic individuals applying to a nutrition and dietetics outpatient clinic: A retrospective study
- Tez No: 1014667
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HADI KARIMKHANI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Okan Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Beslenme ve Diyet Polikliniği'ne başvuran hiperlipidemi tanılı yetişkin bireylerde üç aylık Akdeniz tipi beslenme takibi sonrasında lipit profili ve vücut kompozisyonu parametrelerinde meydana gelen değişimleri retrospektif olarak değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya Ocak 2024–Eylül 2025 tarihleri arasında polikliniğe başvuran ve çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan toplam 50 birey alınmıştır. Katılımcıların %68,0'i kadın, %32,0'si erkek olup yaş ortalaması 41,30±12,37 yıldır. Bireylerin %38,0'i fiziksel olarak aktif, %62,0'si ise sedanter olarak değerlendirilmiştir. Üç aylık takip sonunda antropometrik ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler saptanmıştır. Ortalama vücut ağırlığı 89,96±21,43 kg'dan 82,15±18,45 kg'a, vücut kütle indeksi 32,03±5,97 kg/m²'den 29,21±5,19 kg/m²'ye düşmüştür (p<0,001). Yağ oranı %35,25±5,57'den %32,02±5,76'ya gerilemiş, yağ kütlesinde de anlamlı azalma belirlenmiştir (p<0,001). Bununla birlikte kas kütlesinde de istatistiksel olarak anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,001). Lipit profili açısından değerlendirildiğinde, üçüncü ay sonunda total kolesterol, LDL kolesterol ve trigliserit düzeylerinde anlamlı azalma; HDL kolesterol düzeyi ve HDL/TG oranında ise anlamlı artış gözlenmiştir (p<0,001). Cinsiyet ve fiziksel aktivite durumuna göre değişim değerleri karşılaştırıldığında, antropometrik ve biyokimyasal parametrelerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Korelasyon analizinde trigliserit değişimi ile vücut kütle indeksi değişimi arasında zayıf düzeyde, yağ kütlesi değişimi ile ise orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizinde HDL değişimi için cinsiyetin, trigliserit değişimi için ise başlangıç trigliserit düzeyinin anlamlı belirleyiciler olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, hiperlipidemi tanılı bireylerde üç aylık Akdeniz tipi beslenme takibi sonrasında lipit profili ve vücut yağlanmasına ilişkin parametrelerde anlamlı iyileşmeler gözlenmiştir. Ancak çalışmanın retrospektif ve kontrol grubu içermeyen tasarımı nedeniyle bulgular nedensellikten çok takip sürecinde gözlenen değişimler olarak yorumlanmalıdır. Kas kütlesindeki azalma, beslenme tedavisinin protein yeterliliği ve fiziksel aktivite bileşeniyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Daha geniş örneklemli, prospektif ve kontrollü çalışmalarla bu bulguların desteklenmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This retrospective study was conducted to evaluate changes in lipid profile and body composition parameters following three months of Mediterranean-style dietary follow-up in adults diagnosed with hyperlipidemia who applied to the Nutrition and Dietetics Outpatient Clinic of İstanbul Okan University Hospital. A total of 50 individuals who applied to the outpatient clinic between January 2024 and September 2025 and met the inclusion criteria were included in the study. Of the participants, 68.0% were female and 32.0% were male, with a mean age of 41.30±12.37 years. In addition, 38.0% of the individuals were classified as physically active, whereas 62.0% were classified as inactive. At the end of the three-month follow-up period, statistically significant changes were observed in anthropometric measurements. Mean body weight decreased from 89.96±21.43 kg to 82.15±18.45 kg, and body mass index decreased from 32.03±5.97 kg/m² to 29.21±5.19 kg/m² (p<0.001). Body fat percentage decreased from 35.25±5.57% to 32.02±5.76%, and a significant reduction in fat mass was also determined (p<0.001). In addition, a statistically significant decrease in muscle mass was observed (p<0.001). When the lipid profile was evaluated, significant decreases were observed in total cholesterol, LDL cholesterol, and triglyceride levels at the end of the third month, whereas significant increases were found in HDL cholesterol levels and the HDL/TG ratio (p<0.001). When change values were compared according to sex and physical activity status, no statistically significant differences were found between the groups in terms of anthropometric and biochemical parameters (p>0.05). Correlation analysis revealed a weak positive significant relationship between the change in triglyceride levels and the change in body mass index, and a moderate positive significant relationship between the change in triglyceride levels and the change in fat mass. In multiple linear regression analysis, sex was identified as a significant predictor of HDL change, while baseline triglyceride level was identified as a significant predictor of triglyceride change. In conclusion, significant improvements in lipid profile and body fat-related parameters were observed following three months of Mediterranean-style dietary follow-up in individuals diagnosed with hyperlipidemia. However, due to the retrospective design of the study and the absence of a control group, the findings should be interpreted as changes observed during the follow-up period rather than as evidence of causality. The decrease in muscle mass indicates that nutritional treatment should be evaluated together with protein adequacy and the physical activity component. Further prospective and controlled studies with larger sample sizes are recommended to support these findings.
Benzer Tezler
- Hiperlipidemik bireylerde diyetle kalsiyum alımı ile bazı biyokimyasal parametreler ve antropometrik ölçümler arasındaki etkileşimin değerlendirilmesi
The relationship between dietary calcium intake biochemical parameters and antropometric measurements in hyperlipidemic humans.
ÇİĞDEM ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiDiyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÜLHAN EROĞLU SAMUR
- İstanbul Tıp Fakültesi Diyet Polikliniğine başvuran hastalarda sık görülen hastalıkların belirlenmesi
Determination of frequent diseases seen in patients of Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine Dietary Services Polyclinic
BETÜL SANRI
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE AKSOYDAN
- Yetişkin bireylerde besin güvencesizliği, kardiyometabolik risk ve diyet kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the association between food insecurity, cardiometabolic risk and diet quality in adults
ESRA BOZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Beslenme ve DiyetetikSağlık Bilimleri ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN YÜKSEL
- Ağırlık kontrolü ve beslenme eğitiminin erektil disfonksiyon tedavisinde öneminin belirlenmesi
Determination of body weight control and nutritional education in etiology and treatment of erectile dysfunction
ELİF YILDIRIM KARACANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYDAN ERCAN
- Obez erişkinlerde beden imgesinin yaşam niteliğine etkisi, sosyal görünüş kaygısı ve benlik saygısının değerlendirilmesi
Evaluation of effect of body image on quality of life, social appearance anxiety and self-esteem in obese adults
NİDA ŞEBNEM ALTUN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERRİN TELATAR